I SA/Wa 54/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. S. i M. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 435/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 15000 (piętnaście tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz każdej ze skarżących K. S. i M. K. sumę pieniężną w kwocie po 5000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących K. S. i M. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. S. i M. K. pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 435/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z [...] listopada 2012 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy dawnej ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Skarżące wniosły o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 10000 zł w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżące podkreśliły, że mimo wcześniejszych wyroków wymierzających grzywnę (z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2320/14, 18 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1794/15, 9 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1735/16 i 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2254/17) oraz mimo wystosowanego w dniu [...] listopada 2018 r. kolejnego (piątego) wezwania do wykonania wyroku Prezydent [...] nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem skarżących w sprawie zasadne jest wymierzenie grzywny adekwatnej do trwającej ponad 5 lat bezczynności organu w wykonaniu wyroku. Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżące powołały stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślając, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania tego szczególnego środka. Skarżące zaznaczyły, że od pięciu lat oczekują na wykonanie wyroku oraz na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie za odebrany po wojnie rodzinny majątek. Prezydent nie podaje zaś obiektywnych przyczyn uzasadniających zwłokę, powołując się na ogromną ilość spraw oraz uporczywie wskazując jako przyczynę nierozpatrywania wniosku winę po stronie skarżących, którzy składają skargi na bezczynność. Organ lekceważy wyroki sądu, suma pieniężna stanowi natomiast swoiste zadośćuczynienie i jej przyznanie jest w pełni zasadne. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podkreślając, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych. Waga tych spraw, ich złożony charakter, stopień skomplikowania stanów faktycznych wymagają wielu dokładnych czynności, co skutkuje długotrwałością postępowania. Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie zachodzi wyjątkowa aktywność procesowa strony, co również wpływa na terminowość rozpoznania sprawy. Przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] luty 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia [...] listopada 2018 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu [...] stycznia 2014 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu [...] marca 2014 r. Mimo to Prezydent [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2320/14, 18 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1794/15, 9 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1735/16 oraz 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2254/17 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości odpowiednio 1000 zł, 5000 zł, 7000 zł oraz 12000 zł. W dwóch ostatnich wskazanych orzeczeniach Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od organu na rzecz każdej ze skarżących sumę pieniężną odpowiednio w kwocie po 1500 zł, a następnie po 3000 zł. Jak wynika z analizy akt sprawy pomimo powyższych, czterech orzeczeń wymierzających grzywnę, Prezydent [...] nie podejmował w istocie działań mających na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Stosowne czynności podjęto jedynie w grudniu 2017 r. (pisma skierowane do Sądu Rejonowego dla [...] oraz do Biura Geodezji i Katastru). Decyzja rozpoznająca wniosek z dnia [...] listopada 2012 r. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wydana zaś została dopiero w dniu [...] lutego 2019 r., a więc po wniesieniu przez skarżących kolejnej (piątej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także uzwględniając, że w/w wcześniejszymi wyrokami z dnia 9 września 2014 r., 18 stycznia 2016 r., 9 marca 2017 r. oraz 12 kwietnia 2018 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (w wysokości odpowiednio 1000 zł, 5000 zł, 7000 zł oraz 12000 zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości 15000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym, że Prezydent podejmował sporadyczne działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy, a także okoliczność, że wniosek o odszkodowanie złożony został w 2012 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy działania mające na celu zakończenie sprawy podjęte zostały - jak wyżej wskazano – jedynie w grudniu 2017 r. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo czterech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę – została przez organ załatwiona dopiero w lutym 2019 r., a więc wyznaczony w wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. termin został znacznie przekroczony. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz każdej ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 5000 zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszymi wyrokami przyznano na rzecz każdej skarżących sumę pieniężną w wysokości odpowiednio po 1500 zł, a następnie po 3000 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.