I SA/Wa 547/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez gminę W. własności nieruchomości położonych w W., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha, z obrębu [...], uregulowanych w księdze wieczystej KW [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...]. Z uzasadnienia decyzji Ministra wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000r. przez gminę W. własności opisanych nieruchomości. Odwołanie od w/w decyzji Wojewody złożył Prezydent W. Rozpatrując przedmiotową sprawę Minister stwierdził, iż stosownie do treści art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nieruchomości rolne nieprzekazane do Agencji Nieruchomości Rolnych (wcześniej Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa) do dnia 30 czerwca 2000 r. ostatecznymi decyzjami stały się z dniem [...] lipca 2000 r. z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Nabycie tych nieruchomości stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Przy czym powołana ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Przepis ar. 46" Kodeksu Cywilnego stanowi natomiast, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Zatem obowiązkiem organu pierwszej instancji było zbadanie, czy spełnione zostały, w stosunku do przedmiotowych nieruchomości, przesłanki wynikające z wyżej przytoczonych przepisów, tj. czy stanowią one nieruchomość rolną w rozumieniu art. 46'' Kodeksu Cywilnego oraz czy położone są na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na wypis z Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego W., zatwierdzonego uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...] września 1992 r., zgodnie z którym działki nr [...] i nr [...], w dniu [...] lipca 2000 r., położone były w obszarze o funkcjach [...]. Jednocześnie organ nadzoru zauważył, iż przy ocenie charakteru omawianych działek należy mieć na uwadze nie tylko definicję nieruchomości rolnej zawartą w cyt. wyżej art. 46'' k.c. ale też okoliczność, iż działki te nie są położone na obszarach przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Zatem brak spełnienia jednej z ustawowych przesłanek wynikającej z przepisów powołanej ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - odnoszącej się do przeznaczenia działek nr [..] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przesądza o konieczności odmowy stwierdzenia nabycia tych działek z mocy prawa przez gminę W. Ponadto Minister zauważył, iż nabycie nieruchomości przez właściwą gminę w trybie art. 13 powołanej o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa następowało z mocy samego prawa. Jedynymi warunkami nabycia nieruchomości było stwierdzenie jej rolnego charakteru zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym i odpowiednie przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przy czym decyzja Wojewody stwierdzająca nabycie miała charakter deklaratoryjny - nie tworzyła nowego stanu prawnego, lecz stwierdzała stan wynikły z mocy samego prawa. Zatem organ pierwszej instancji, rozpatrując przedmiotową sprawę, trafnie przyjął jako datę spełnienia przesłanek nabycia nieruchomości dzień [...] lipca 2000 r. Tak więc skoro art. 13 ust. 2 w/w ustawy stanowi jednoznacznie, że nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stają się z mocy prawa własnością gmin w terminie określonym w ust. 1 tego artykułu, tj. do dnia 30 czerwca 2000 r. oczywistym jest, iż ocena przez organ spełnienia przesłanek nabycia nieruchomości mogła odnosić się wyłącznie do stanu nieruchomości w dniu następującym po wskazanej dacie. Tym samym ocena ta nie mogła odnosić się do stanu nieruchomości w dniu 1 stycznia 1992 r., gdyż ta data wyznaczała jedynie wejście w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], uznając ją za prawidłową. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent W., wnosząc o jej uchylenie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez przyjęcie, że nieruchomości położone w W., oznaczone w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o powierzchni [...] ha oraz [...] o powierzchni [...] ha, z obrębu [...], nie spełniają przesłanej wynikających z powyższych przepisów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa z dniem [...] lipca 2000 r. własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 tej ustawy przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia o którym mowa wart. 1 i2 nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. (ust. 1). Nieruchomości rolne nieprzekazane do zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji Nieruchomości Rolnych ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1 w terminie określonym w ust. 1 stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone (ust. 2). Oznacza to, że nieruchomości rolne nieprzekazane do Agencji Nieruchomości Rolnych do dnia 30 czerwca 2000 r. ostatecznymi decyzjami – stały się z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stanowi, że ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Zgodnie z art. 461 Kodeksu cywilnego, nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Prawidłowo więc uznał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż należało zbadać czy spełnione zostały w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przesłanki wynikające z tych przepisów, tj. czy nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu art. 461 kc oraz czy nieruchomość ta położona jest na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej. Z Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. wynika, że przedmiotowe działki w dniu 1 lipca 2000 r. położone były w obszarze o funkcjach [...]. Tereny te obejmują obszary gruntów o charakterze nierolnym. Sąd podziela stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że skoro w Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego W. przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze o funkcjach [...], to tym samym nie spełnia warunku przeznaczenia na cele gospodarki rolnej. Prawidłowo organ stwierdził również, iż przy ocenie rolnego charakteru działki muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, tj. zarówno tej przesłanki, która wynika z definicji nieruchomości rolnej zawartej w art. 46 kc jak i tej z której wynika konieczność położenia określonej nieruchomości na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej. Nie budzi zatem wątpliwości, iż grunty przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolne – nie stały się własnością gminy z mocy prawa, stosownie do art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Należy dodać, iż powołany przez stronę skarżącą wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 865/08 dotyczy sprawy w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a więc rozważania w nim zawarte nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.