I SA/Wa 548/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-19
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może obejmować swoim zakresem lokal, który nie został skomunalizowany, a jedynie wyłączony z komunalizacji na podstawie karty inwentaryzacyjnej?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej nie może wykraczać poza zakres rozstrzygnięcia decyzji komunalizacyjnej. Jeśli lokal został wyłączony z komunalizacji (np. uznany za sprzedany na potrzeby inwentaryzacji), a decyzja komunalizacyjna nie rozstrzygała o jego statusie (ani nie komunalizowała, ani nie odmawiała komunalizacji), to nie można stwierdzić nieważności decyzji komunalizacyjnej w odniesieniu do tego lokalu, gdyż brak jest przedmiotu orzekania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji, która utrzymała w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1991 r. w części dotyczącej niesprzedanej części budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji, kwestionując sposób ustalenia, że lokal nr [...] został sprzedany i wyłączony z komunalizacji, podczas gdy według nich lokal ten był wynajmowany. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M.W., W.L., D.G., K.G., M.W., W.J., K.K. i E.G. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2012 r. Minister Administracji i Cyfryzacji po rozpatrzeniu wniosku M.W., W.L., Z.G., M.W., W.J., K.K. i E.G., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji [...] z [...] lipca 2011 r., utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2011 r.
W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że Wojewoda [...], decyzją z [...] czerwca 1991 r. nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, własność nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], zgodnie z opisem zawartym w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Nieruchomość stanowi działkę o pow. [...] m2 z zabudową budynkiem mieszkalnym 5-kondygnacyjnym z wyłączeniem [...] lokali sprzedanych.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji Wojewody [...] w odniesieniu do niesprzedanej części budynku mieszkalnego wystąpili M.W., W.L., Z.G., M.W., W.J., K.K. i E.G.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wyżej wymienionego wniosku stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. budynek - z wyłączeniem [...] lokali wymienionych w karcie inwentaryzacyjnej - nie stanowił własności Skarbu Państwa, a tym samym nie podlegał on w tejże części działaniu ustawy z dnia 10 maja 1990 r., w części sprzedanej natomiast stanowił odrębny przedmiot własności przysługującej osobom fizycznym. Decyzją z [...] lipca 2011 r. orzekł o nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r., w części dotyczącej niesprzedanej części budynku znajdującego się na działce nr [...], przy ul. [...], (zgodnie z treścią wniosku o stwierdzenie nieważności złożonego przez wnioskodawców).
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2011 r. wystąpili M.W., W.L., Z.G., M.W., W.J., K.K. i E.G. Decyzji zarzucili naruszenie art. 75 kpa w zw. z art. 76a kpa, poprzez nie zażądanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od Urzędu W. uwierzytelnionej kopii decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1975 dotyczącej sprzedaży lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w W. oraz nie zażądanie od właściwego sądu odpisu księgi wieczystej KW [...]; naruszenie art. 77 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. jaki jest status prawny lokalu nr [...]; naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez sporządzenie nieprzekonującego uzasadnienia decyzji, w szczególności bez wyjaśnienia przesłanek, na których oparł się organ, ustalając że lokal nr [...] został zbyty. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania do organu I instancji lub zmianę decyzji przez stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r., nr [...]. z wyłączeniem [...], a nie [...] lokali sprzedanych. Wnioskodawcy, przedłożyli szereg dokumentów świadczących, w ich ocenie, o tym, że lokal nr [...] nie został zbyty, a był wynajmowany.
W wyniku rozpatrzenia wniosku oraz po zbadaniu akt przedmiotowej sprawy, Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, że analiza wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykazuje żadnych nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, mogących podważyć stanowisko wyrażone w decyzji z [...] lipca 2011 r. Zgodnie z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Administracji i Cyfryzacji wystąpił do Sądu Rejonowego w W. o wydanie odpisu z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obr. ewid. [...], nr działki ewid. [...]. Odpis ten został w międzyczasie złożony przez wnioskodawców. Z odpisu wynika, że lokal nr [...] nie został wyodrębniony czy zbyty. Świadczyć o tym mogą także wspomniane wyżej dokumenty, przesłane przez wnioskodawców.
Organ nadzoru podkreślił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Celem takiego postępowanie nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, co naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, lecz weryfikacja decyzji z punktu widzenia - czy jest ona dotknięta jedną z wad enumeratywnie wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Oznacza to, że organ nie jest władny orzekać w innych kwestiach sprawy.
Minister wskazał, że w omawianej sprawie należy przede wszystkim zauważyć, że Wojewoda [...], decyzją z [...] czerwca 1991 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], zgodnie z opisem zawartym w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Nieruchomość stanowi działkę o pow. [...] m z zabudową budynkiem mieszkalnym 5-kondygnacyjnym z wyłączeniem [...] lokali sprzedanych.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w decyzji z [...] lipca 2011 r. stwierdził, nieważność decyzji Wojewody w części dotyczącej niesprzedanej części budynku, bowiem budynek ten nie stanowił własności Skarbu Państwa i jako taki nie podlegał komunalizacji.
W ocenie Ministra nie można zgodzić się z wnioskodawcami co do "nieprzekonującego uzasadnienia decyzji, w szczególności bez wyjaśnienia przesłanek, na których oparł się organ, ustalając że lokal nr [...] został zbyty". W zaskarżonej decyzji wprost przywołano, że zgodnie z instrukcją w sprawie inwentaryzacji mienia podlegającego komunalizacji zawartą w uchwale Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie dokonywania inwentaryzacji mienia komunalnego (Dz. U. Nr 30 poz. 235), zgodnie z którą za sprzedane uważa się lokale, dla których wydane zostały ostateczne decyzji administracyjne o sprzedaży, bez względu na to, czy zostały zawarte akty notarialne. Zarówno z treści decyzji komunalizacyjnej, jak i ze stanowiącej jej integralną część karty inwentaryzacyjnej nr [...] bezsprzecznie wynika, że [...] znajdujących się w budynku lokali, w tym lokal nr [...], wyłączonych zostało z komunalizacji.
Minister stwierdził, że niezależnie zatem od statusu lokalu nr [...] nie jest i nie było możliwe, aby orzec - jak o to wnoszą wnioskodawcy - o "nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r., nr [...]. z wyłączeniem [...] lokali sprzedanych, a nie [...] lokali sprzedanych". Decyzja Wojewody nie skomunalizowała bowiem lokalu nr [...]. Przeciwnie, lokal ten był wyłączony z komunalizacji.
Odnosząc się do zarzutów co do długotrwałości orzekania w przedmiotowej sprawie Minister zauważył, że wbrew stanowisku wnioskodawców wyrażonym w piśmie z dnia 11 stycznia 2011 r. przedmiotowa sprawa ma skomplikowany charakter. Argumenty podniesione przez wnioskodawców, a dotyczące statusu lokalu nr [...] nie mogły zostać w ocenie materiału dowodowego pominięte ani zlekceważone. Niezależnie jednak od tego, czy lokal ten został, czy też nie został zbyty, kluczowym w ocenie Ministra Administracji i Cyfryzacji jest fakt, że nie został on skomunalizowany.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M.W., W.L., Z.G., M.W., W.J., K.K. i E.G. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- naruszenie art. 75 kpa w zw. z art. 76a kpa poprzez niezażądanie przez Ministra Administracji Cyfryzacji od Urzędu W. uwierzytelnionej kopii decyzji nr [...] z [...] maja 1975 r., dotyczącej sprzedaży lokalu nr [...] oraz niezażądanie karty inwentaryzacyjnej nr [...], sporządzonego dla budynku położonego przy ul. [...], na której organ oparł swoje rozstrzygnięcie,
- naruszenie art. 77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności jaki jest status prawny Lokalu nr [...],
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 kpa poprzez sporządzenie sprzecznego z zasadami logiki uzasadnienia skarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. tj. przyjęcie, iż decyzja wydana w I instancji obarczona była istotną wadą, która nie obliguje jednak organu do jej wyeliminowania z obrotu prawnego,
- art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie wadliwej decyzji, wydanej w I instancji,
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż przepis ten nie pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r. [...] z wyłączeniem [...] sprzedanych lokali, pozwala zaś- w oparciu o identyczny stan faktyczny i prawny oraz identyczne przesłanki- na stwierdzenie nieważności tejże samej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] z wyłączeniem [...] sprzedanych lokali,
- art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 6 kpa poprzez oparcie decyzji o instrukcję w sprawie inwentaryzacji mienia podlegającego komunalizacji, zawartej w Uchwale Rady Ministrów, tj., w akcie prawnym, nie będącym źródłem prawa, będącym ponadto w dacie wydania decyzji aktem uchylonym, a także poprzez oparcie decyzji jedynie na informacji zawartej w piśmie pracownika Urzędu Miasta W. z dnia 13 kwietnia 2011 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ ustalił bardzo precyzyjnie status [...] sprzedanych lokali, poprzez zgromadzenie [...] decyzji administracyjnych o ich sprzedaży oraz [...] umów sprzedaży zawartych w formie aktu notarialnego. Okoliczność rzekomej sprzedaży lokalu nr [...] organ nadzoru ustalił na podstawie pisma z 13 kwietnia 2011 r. które było wewnętrznym dokumentem Urzędu Miasta W., a z którego ma wynikać, iż na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1975 r. nr [...] (lokal nr [...] został sprzedany. Decyzja ta nie została jednak potwierdzona aktem notarialnym, a odpisu samej decyzji nr [...] także nie dołączono do akt niniejszej sprawy. Fakt wydania takiej decyzji wynikać ma z karty inwentaryzacyjnej nr [...], której także w aktach nie ma.
Skarżący wskazali, ze nie udało się odnaleźć miejsca opublikowania uchwały nr 104 Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie sposobu dokonywania inwentaryzacji mienia komunalnego. Organ nie był w stanie właściwie przytoczyć publikatora uchwały. Skarżący podali, że karta inwentaryzacyjna stała się dla organu dowodem kluczowym i rozstrzygającym co do faktu sprzedaży lokalu nr [...]. Jednakże, w ocenie skarżących, nie mogą być podstawą działania organów administracji publicznej takie rodzaje aktów normatywnych jak instrukcja ministra (niepublikowany wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1981 r.. SA 806/80), czy wytyczne, chociażby były wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego (wyrok NSA z dnia 25 marca 1981 r., SA 353/81, ONSA 1981, nr1, poz. 26; OSP 1982, z. 1-2, poz. 21 z glosą S. Rakowskiego). Karta inwentaryzacyjna, sporządzona zgodnie z instrukcją zawartą w uchwale Rady Ministrów (mimo, że sama uchwała została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego), nie może zatem stanowić rozstrzygającego źródła prawa organu (a już z pewnością nie jedynego źródła wiedzy) odnośnie kwestii tak kluczowej jak ustalenie podmiotu, któremu przysługuje prawo własności lokalu nr [...], tym bardziej, wobec dowodów przeciwnych, obalających to ustalenie.
Skarżący wskazywali, że co do charakteru samego spisu inwetaryzacyjnego wypowiedział się też T. Woś, który uważa, iż ,,ustalenia zawarte w spisie inwentaryzacyjnym’’ [o którym mowa w art. 17 ustawy z 1990 r.- przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym...] nie mogą przesądzić o uznaniu, że określone mienie stało się mieniem właściwej gminy’’. (Glosa do uchwały SN z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 3/91, PiP. 1992 R. NR 9, poz. 111).
Skarżący podnieśli, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu potwierdzającego, iż lokal nr [...] został zbyty. Po pierwsze zaprzecza temu treść księgi wieczystej budynku, gdzie nie wskazano lokalu nr [...] jako wyodrębnionego. Także z dokumentacji ZGN [...] wynika, iż lokal nr [...] nie mógł zostać sprzedany, skoro wciąż jest wynajmowany przez miasto W. osobom fizycznym. Potwierdza to zwłaszcza umowa najmu z [...] września 1969 r., zawarta między M.S., a ADM W. oraz pismo z dnia 8 maja 2003 r. w którym Urząd m. W. informuje, iż córka M.S.- B.C., z dniem [...] grudnia 1989 r. wstąpiła w stosunek najmu po swojej zmarłej matce. Od dnia [...] września 1969 r. do dnia dzisiejszego istnieje zatem nieprzerwany stosunek najmu lokalu nr [...], pomiędzy m. W., a M.S. i jej córką B.C. Organ nadzoru ma świadomość takiego stanu rzeczy, nie wskazuje jednak na jakiej podstawie odmawia tym dokumentom wystarczającej mocy dowodowej, opierając się jedynie na piśmie z dnia 21 kwietnia 2011 r. informującym o istnieniu karty inwentaryzacyjnej nr [...], a zatem na dokumencie o nieporównywalnie mniejszej wiarygodności.
Skarżący zgodzili się z tą częścią decyzji wydanej w I instancji, w której organ nadzoru nie ma możliwości stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej odnośnie lokali, które zostały zbyte. Jak ustalili skarżący, zbytych zostało [...] lokali, a nie [...] jak uznał organ, błędnie kwalifikując lokal nr [...], jako sprzedany.
Skarżący podkreślili, że organy administracji publicznej działając w granicach prawa, nie mogą poruszać się jedynie na gruncie prawa administracyjnego, ale muszą uwzględniać wszystkie jego gałęzie. Skoro zatem przepisy prawa cywilnego wprost wskazują, kiedy i na jakich warunkach nieruchomość można zbyć, organ nie może tych przepisów zignorować, powołując się nieobowiązującą instrukcję, zawartą w uchwale Rady Ministrów.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym, którego przedmiotem była decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] nr [...] z [...] czerwca 1991 r. Działka nr [...], której dotyczyła decyzja komunalizacyjna, wcześniej objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2001 r. stwierdzająca nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z [...] kwietnia 1968 r. o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości, w skład której wchodziła działka nr [...] wywołała skutek ex tunc tj. przywrócenie stanu sprzed wydania tej ostatniej decyzji, tak jakby orzeczenie w sprawie odmowy prawa własności czasowej nie zapadło. Prawo własności budynku mieszkalnego nie przeszło zatem na Skarb Państwa, a pozostał do rozpoznania wniosek dekretowy z 22 marca 1948 r. Wniosek dekretowy został rozpoznany decyzją Prezydenta W. z [...] sierpnia 2009 r., którą ustanowiono na rzecz skarżących prawo użytkowania wieczystego do udziału [...] części działki nr [...], a odmówiono ustanowienia tego prawa do udziału [...] części działki. Przyczyną odmowy było wcześniejsze oddanie części nieruchomości w użytkowanie wieczyste właścicielom [...] sprzedanych lokali (tj. lokali oznaczonych nr [...],[...], [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]).
Decyzja komunalizacyjna z [...] czerwca 1991 r. dotyczyła działki nr [...] oraz budynku mieszkalnego na niej posadowionego, z wyłączeniem [...] lokali, w tym, co wynika z karty inwentaryzacyjnej, także lokalu nr [...].
Wobec stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej z [...] kwietnia 1968 r., należy przyjąć, że w dniu 27 maja 1990 r. znajdujący się na skomunalizowanym gruncie budynek nie był własnością Skarbu Państwa, lecz jako odrębny przedmiot własności stanowił własność osób fizycznych, a wobec tego nie podlegał komunalizacji. Prawidłowo więc organ nadzoru uznał, że decyzja komunalizacyjna z [...] czerwca 1991 r. w zakresie dotyczącym części budynku (z wyłączeniem [...] lokali ) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę pracownikach samorządowych ( Dz.u. Nr 32 poz. 191 ze zm.). Uzasadniało to stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co czyni zarzut skargi odnośnie naruszenia tego przepisu niezasadnym.
Zarzuty skargi sprowadzają się de facto do tego, że w ocenie skarżących, organ nadzoru powinien stwierdzić nieważność co do część budynku, z wyłączeniem [...] lokali a nie [...] lokali, tj. bez lokalu nr [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że istotę sprawy stanowi zakres orzekania w decyzji komunalizacyjnej. W związku z tym należy stwierdzić, że decyzja wydana w trybie stwierdzenia nieważności nie może wykraczać poza zakres decyzji komunalizacyjej. Orzekanie wbrew temu, stanowiłoby rażące naruszenia prawa - z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Należy z całą mocą stwierdzić, że decyzja komunalizacyjna nie rozstrzyga ani o lokalu mieszkalnym nr [...], ani o [...] lokalach sprzedanych. Tymczasem skarżący domagają się stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej w zakresie dotyczącym także lokalu nr [...], który został wyłączony z komunalizacji, tak jak [...] lokali sprzedanych. Gdyby decyzja komunalizacyjna rozstrzygała pozytywnie albo negatywnie co do lokalu nr [...] i pozostałych [...] sprzedanych lokali (tj. komunalizowałaby te lokale albo odmawiała komunalizacji w tej części), to tylko w takiej sytuacji mogłaby być ona kontrolowana w postępowaniu nadzorczym. Jednakże – jak wyżej zaznaczono- decyzja komunalizacyjna nie zawiera takiego rozstrzygnięcia, pozostawiając poza zakresem orzekania [...] lokali, co wprost wynika z jej treści oraz z załączonej i stanowiącej jej integralną część karty inwentaryzacyjnej.
Skoro z treści decyzji komunalizacyjnej (tj. zarówno z jej osnowy, jak i uzasadnienia) nie da się wywieźć rozstrzygnięcia co do odmowy komunalizacji lokalu nr [...], bądź o jego komunalizacji, to oznacza, że brak jest przedmiotu orzekania w tym zakresie. Wobec tego domaganie się przez skarżących stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej także w części dotyczącej lokalu nr [...] jest niezasadne.
Należy podnieść, że na gruncie ustawy komunalizacyjnej prawodawca zastosował rozwiązania szczególne, wprowadzając pojęcia prawne nieznane prawu cywilnemu. Co do pojęcia ,,lokalu sprzedanego" prawodawca w uchwale Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie sposobu dokonywania inwentaryzacji mienia komunalnego, posłużył się fikcją prawną, która w żadnej sytuacji nie narusza praw podmiotowych osób fizycznych i osób prawnych. Na podstawie tych przepisów ani nie pozbawiono, ani nie ograniczono praw jednostek. Należy tu dodać, że przepisy podustawowe poszerzające uprawnienia jednostki, są traktowane w doktrynie prawa i w judykaturze odmiennie niż przepisy cofające lub ograniczające uprawnienia. Wskazane w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą tych ostatnich stanów prawnych. To w tych stanach uchylone zostały decyzje odmowne lub ograniczające przyznane uprawnienia na podstawie samoistnych przepisów rangi podustawowej. Należy z całą mocą podkreślić, że lokal nr [...] jedynie dla potrzeb komunalizacji został uznany za lokal sprzedany, chociaż nie jest lokalem sprzedanym w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Uznanie tego lokalu za sprzedany skutkował nie objęciem go decyzją komunalizacyjną (identycznie jak [...] lokali sprzedanych).
Wbrew zarzutom skargi, organ nadzoru nie twierdził, że lokal nr [...] został sprzedany lecz że w karcie inwentaryzacyjnej została uznany za sprzedany. W dacie orzekania w przedmiocie komunalizacji co do tego lokalu była wydana jedynie decyzja Naczelnika [...] z [...] maja 1975 r. nr [...] orzekająca o sprzedaży B.C. lokalu nr [...]. Jednakże potem nie został zawarty akt notarialny dotyczący sprzedaży i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego co do ułamkowej części gruntu. Lokal ten został wpisany do karty inwentaryzacyjnej nr [...] w pozycji nr [...]. Wbrew twierdzeniom skargi, zarówno decyzja o sprzedaży lokalu nr [...] (k. 61 akt adm. archiwalnych), jak i potwierdzona za zgodność kserokopia karty inwentaryzacyjnej znajdują się w aktach administracyjnych nadesłanych do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę. Wobec tego zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 75, 76a i 77 kpa, są niezasadne.
Należy wskazać, że status lokalu nr [...] nie był kwestionowany przez Prezydenta W., który ustanawiając prawo użytkowania wieczystego do ułamkowej część gruntu i odmawiając do pozostałej części- z uwagi na przysługujące właścicielom lokali sprzedanych udziały w prawie użytkowania wieczystego gruntu, nie zakwalifikował lokalu nr [...] jako lokalu sprzedanego w rozumieniu prawa cywilnego. Istnieje zatem korelacja pomiędzy decyzją stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej a decyzją dekretową Prezydenta W. z [...] sierpnia 2009 r. W niniejszym postępowaniu nie ma znaczenia wynajmowanie lokalu nr [...] przez Miasto W., zarówno dla treści rozstrzygnięcia, jak i dla statusu tego lokalu.
Również niezasadny jest zarzut orzekania w decyzji komunalizacyjnej na postawie instrukcji w sprawie inwentaryzacji mienia komunalnego. Otóż decyzja z [...] czerwca 1991 r. została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 z zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1991 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę pracownikach samorządowych, a nie zaś na podstawie przepisu rangi podustawowej. Z kolei uchwała nr 104 Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie sposobu dokonywania inwentaryzacji mienia komunalnego wydana została na podstawie upoważnienia ustawowego – art. 17 ust. 7 ustawy komunalizacyjnej. Opublikowana została w Monitorze Polskim Nr 30 poz. 235. Wprawdzie organ nadzoru omyłko podał miejsce publikacji tej uchwały w Dzienniku Ustaw, jednakże jest to oczywista omyłka, a profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżących zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i przed Sądem, nie powinien mieć wątpliwości z ustaleniem miejsca publikacji aktu rangi uchwały Rady Ministrów. Wobec tego zarzut skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru art. 87 ust.1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 6 kpa jest niezasadny, tym bardziej, że uchwała nie jest aktem samoistnym, ani nie została ona uznana za wykraczającą poza zakres upoważnia ustawowego. Zważyć też należy, że obowiązująca w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej Konstytucja z 1952 r. nie zawierała odpowiednika obecnego art. 87 Konstytucji. W orzecznictwie sądowym były dyskwalifikowane akty wydawane bez upoważnienia ustawowego (tzw. akty samoistne) albo wykraczające poza upoważnienie ustawowe. Jak wyżej wskazano, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa z zw. z art. 11 kpa. Organ nadzoru prawidłowo przedstawił stan sprawy wskazał, że lokal nr [...] nie był przedmiotem umowy sprzedaży, pomimo wydania decyzji o sprzedaży tego lokalu. Organ wyjaśnił, że lokal nr [...] nie był objęty decyzją komunalizacyjną i wskazał, jakie konsekwencje z tego wynikają dla zakresu rozstrzygania w postępowaniu nieważnościowym. Wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz przytoczył przepisy prawa.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie stwierdzić należy, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2011 r. jest prawidłowa, wobec czego nie było postaw do jej uchylenia przez organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło