I SA/Wa 557/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-14
Skład orzekający: Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylającej decyzję o wpisie działki do rejestru zabytków, w sytuacji gdy skarżący podnosi argumenty dotyczące potencjalnych strat Skarbu Państwa związanych z planowaną inwestycją drogową?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja dotycząca kontynuowania procedur budowlanych i potencjalnych strat Skarbu Państwa nie wypełniła ustawowych przesłanek, a kwestie lokalizacji inwestycji drogowej powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylającą decyzję o wpisie działki do rejestru zabytków. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie narazi Skarb Państwa na znaczne straty związane z planowaną budową drogi. Inne strony postępowania (GDDKiA, Starosta, Minister) wniosły o nieuwzględnienie wniosku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W dniu 24 kwietnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła, za pośrednictwem organu, skarga Stowarzyszenia [...] w W. z dnia 18 marca 2009 r. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] uchylającą ostateczną decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 1992 r. nr [...], wpisującą do rejestru zabytków pod numerem [...] zespół [...], w części wpisującej do tego rejestru działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...].
W złożonej skardze skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazał, że dalsze funkcjonowanie przedmiotowej decyzji w obrocie prawnym narazi Skarb Państwa na straty. Podkreślił, że decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania, co stwarza możliwości Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do kontynuowania procedur związanych z budową i eksploatacją [...]. Zdaniem wnioskodawcy jest to bardzo szkodliwe z punktu widzenia interesów Państwa, gdyż może narazić Skarb Państwa na bardzo duże straty będące wynikiem dalszego wykupu działek, czy podpisania umowy z koncesjonariuszem, którą w przypadku uwzględnienia skargi strona rządowa będzie musiała zerwać. Skarżący podkreślił, że nie jest prawdą, iż zmiana przebiegu [...] spowodowałaby znaczne szkody w gospodarce narodowej. Prawdą jest natomiast, że Skarb Państwa na znaczne straty może narazić kontynuowanie działań zmierzających do zdobycia dowodu, że inne rozwiązania są bardziej kosztowne. Wnioskodawca wskazał również, że ochrona dziedzictwa narodowego jest sprawą nadrzędną, a powołane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego okoliczności nie są czymś niezwykłym biorąc pod uwagę charakter planowanej inwestycji. Zdaniem wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przywróci stan prawny zaistniały po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 2328/05 i uniemożliwi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad kontynuowanie działań, które w przypadku uwzględnienia skargi narażą Skarb Państwa na znaczne straty.
Pismem z dnia 14 lipca 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wypowiedział się przeciwko uwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 9 września 2009 r. również Starosta P. działający w imieniu Skarbu Państwa wypowiedział się przeciwko uwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 10 września 2009 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego także wypowiedział się przeciwko uwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 4 września 2009 r. uczestnik postępowania A. H. poinformował, że nie zajmie stanowiska w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) po przekazaniu skargi przez organ Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji lub innych aktów podjętych w granicach tej samej sprawy, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania istnienia prawdopodobieństwa doznania niepowetowanej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Tak więc pozytywne rozstrzygniecie żądania strony zależy od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wcześniej przesłanek, przy czym nawet w przypadku spełnienia którejś z nich ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii ustawodawca pozostawił uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie zwrotu "sąd może".
W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji o wykreśleniu nieruchomości z rejestru zabytków może spowodować nieodwracalne skutki w postaci kontynuowania procedur związanych z budową i eksploatacją [...]. Zdaniem Sądu taka argumentacja nie wypełnia ustawowych przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania decyzji. Kontynuowanie procedur związanych z budową [...] nie jest bowiem następstwem wykreślenia przedmiotowej nieruchomości z rejestru zabytków. Podniesione w skardze argumenty przeciw budowie według aktualnej lokalizacji [...], czyli w bezpośredniej bliskości zespołu [...] nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Zaznaczyć należy, że decyzja o wykreśleniu z rejestru nieruchomości nie stanowi dla żadnego organu samoistnej podstawy do wstępu na nieruchomość. Tak więc rozważania w niniejszym postępowaniu co do ewentualnej innej możliwości lokalizacji tego odcinka [...] są bezprzedmiotowe, ewentualnie skutecznie mogłyby być użyte w innym postępowaniu administracyjnym, tj. dotyczącym decyzji o ustaleniu lokalizacji [...].
Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że przedmiotowa działka nr [...] jest w [...] własnością Skarbu Państwa – [...]. Na mocy umowy kupna sprzedaży z dnia [...] grudnia 2008 r. prawo do [...] własności działki zostało nabyte od S. H. ze względu na ustaloną lokalizację [...]. Natomiast A. H. jako współwłaściciel działki w [...] części zawarł w dniu [...] marca 2009 r. porozumienie ze skarbem Państwa – [...]. Zgodnie z § 11 tego porozumienia A. H. zobowiązał się, że nie będzie inicjował działań uniemożliwiających lub wpływających na budowę [...], w szczególności mających na celu zmianę ustalonej lokalizacji [...], co tłumaczy jego brak stanowiska w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zobowiązał się również do niewszczynania postępowań sądowych, administracyjnych lub innych wpływających na budowę i eksploatację [...], w szczególności niekwestionowania w żaden sposób decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie uchylenia wpisu do rejestru zabytków działki o nr ew. [...] położonej w [...]. Według stanowiska Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad realizacja [...] na tym odcinku zgodnie z obowiązującymi wskazaniami lokalizacyjnymi jest szczególnie istotna dla żywotnych interesów państwa, oprócz rozwoju infrastruktury także ze względu na ewentualną odpowiedzialność finansową Skarbu Państwa wobec koncesjonariusza wskazanego odcinka [...]. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wyjaśnił, że decyzja o uchyleniu decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. o wpisaniu do rejestru zabytków pod numerem [...] zespołu [...], została uchylona jedynie w części i dotyczy działki [...], której nie można przypisać waloru [...]. Z zaskarżonej decyzji wynika wprost, że nadal pozostaje objęta ochroną konserwatorską pozostała część zespołu [...] w granicach działki [...] wraz z [...].
Z analizy akt sprawy, w tym uzasadnienia decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2008 r. oraz Protokołu z wizji lokalnej spisanego dnia [...] czerwca 2008 r., wynika, że sporny teren, przez który planowany jest przebieg [...] (działka nr [...]), obecnie obejmuje grunt z wyłączeniem [...]. Z treści znajdującej się w aktach sprawy opinii wykonanej przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków z dnia [...] lipca 2008 r. (k-511 akt adm.) wynika, że teren ten [...]. Fakt braku jakiejkolwiek zabudowy na przedmiotowym terenie lub [...] (inwestycja została "odsunięta" od [...]), w tym również przyrodniczych, potwierdza także dołączona do opinii dokumentacja fotograficzna (z zaznaczeniem, że opis pod zdjęciem nr [...] nie jest właściwy, co wynika z mapy podziałowej załączonej do dokumentacji do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji [...], k-169 akt adm.).
W tej sytuacji Sąd uznał, że z akt sprawy nie wynika, by ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło