I SA/Wa 558/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] ustalającą w punkcie [...] na rzecz S. i C. G. odszkodowanie za grunt położony w L., oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu ewid. [...] o pow. [...] m2, zajęty pod drogę publiczną (gminną) – ul. [...], za grunt położony w L., oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu ewid. [...] o pow. [...] m2 zajęty pod drogę publiczną (gminną) – ul. [...], za grunt położony w L., oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2, zajęty pod drogę publiczną (gminną) – ul. [...], przyznającą w punkcie [...], ustalone odszkodowanie, w łącznej kwocie [...] zł oraz wskazującą, w punkcie [...], Gminę – Miasto L. jako organ zobowiązany do wypłaty przyznanego odszkodowania. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych kategorii dróg. Wojewoda [...] powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 20 września 2002 r. (sygn. akt II SA/Łd 2226/01) stwierdził, że zobowiązanie Gminy – Miasta L. do wypłaty odszkodowania za działki, będące w dniu 31 grudnia 1998 r. ulicami lokalnymi nastąpiło prawidłowo. Wskazanie w art. 73 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, że gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, należy rozumieć jako wskazanie obowiązku odnoszonego do zbiorczej kategorii dróg gminnych: gminnych i lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu gmin, stanowiły w istocie podgrupę dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne. Ponadto Wojewoda [...] odniósł się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ I instancji rozprawy administracyjnej wskazując, że skoro o ustaleniu i wypłacie odszkodowania orzeka się według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, tj. zgodnie z przepisami art. 128 – 135 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to art. 118 ust. 1 powołanej ustawy obligujący organ administracji publicznej do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej nie ma zastosowania w sprawach odszkodowań za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Organ II instancji uznał również, że sporządzony przez biegłego operat szacunkowy z dnia [...] czerwca 2005 r., nie budzi zastrzeżeń formalnych i prawnych, a więc nie ma podstaw do kwestionowania wysokości przyznanego odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prezydent Miasta L., zarzucając naruszenie art. 73 ust. 2 i ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez zaliczenie obowiązującej do dnia 31 grudnia 1998 r. kategorii dróg lokalnych miejskich do dróg gminnych, nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej w trybie art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także oparcie się na nieprawidłowej wycenie rynkowej przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi przepis art. 73 ust. 2 i 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym odszkodowanie za nieruchomości, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne wypłaca: 1) gmina – w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa – w odniesieniu do pozostałych dróg. Odszkodowanie, o którym mowa, jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zakończyło się ostatecznymi decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], nr [...] oraz [...]. W decyzjach tych Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę – Miasto L. nieruchomości położonych w L., zajętych pod drogi gminne – ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...], a stanowiące własność S. i C. G.. Decyzje Wojewody [...] miały charakter deklaratoryjny i stanowiły podstawę wpisu do księgi wieczystej Gminy – Miasta L. jako aktualnego właściciela działek nr [...], [...] oraz [...]. Skoro Wojewoda [...] w decyzjach z dnia [...] marca 2005 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę – Miasto L. prawa własności przedmiotowych nieruchomości, to dotychczasowym właścicielom przysługuje odszkodowanie, które w odrębnym postępowaniu ustalił Starosta L. na podstawie art. 73 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Do sposobu ustalenia i wypłacenia odszkodowania mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 130 powołanej ustawy. Przepis ten wymaga dla ustalenia wysokości odszkodowania uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ust.1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, którą określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania. Z akt sprawy wynika, że opinia rzeczoznawcy majątkowego została sporządzona w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Wartość rynkową oszacowano przy uwzględnieniu rodzaju nieruchomości, jej położenia, sposobu użytkowania, przeznaczenia, stopnia wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stanu zagospodarowania oraz ceny rynkowej przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metodą korygowania ceny średniej – zgodnie z § 36 ust. 2 powołanego rozporządzenia. W tej sytuacji podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące sposobu wyceny i prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego należy uznać za chybione, tym bardziej że skarżąca gmina nie kwestionowała treści operatu szacunkowego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Starostę L. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy, Sąd podzielił stanowisko organu uznając, że w postępowaniu administracyjnym o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego nie jest obligatoryjne przeprowadzenie rozprawy. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust. 1 i 2 powołanej ustawy jest ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, to jest działu III, rozdziału 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Przepisy tam zawarte nie przewidują obowiązku przeprowadzenia rozprawy. Do obowiązku przeprowadzenia rozprawy odnosi się natomiast przepis art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji gdy prowadzone jest postępowanie wywłaszczeniowe. Art. 118 ust. 1, zamieszczony w dziale III rozdziale 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy wywłaszczenia nieruchomości i nie ma zastosowania w postępowaniu prowadzonym w celu ustalenia i wypłaty odszkodowania za mienie znacjonalizowane w oparciu o art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Składowi Sądu orzekającemu w tej sprawie znane jest stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 1271/03, w którym przyjęto, że w postępowaniu o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w omawianym trybie, obowiązek przeprowadzenia rozprawy wynika z treści art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 118 ust. 1 i art. 119 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skład orzekający nie podziela tego poglądu z przyczyn omówionych powyżej. Zarzuty dotyczące podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania oraz kwestii zakwalifikowania ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] do kategorii dróg gminnych nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu o ustalenie odszkodowania. Zagadnienie to zostało rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., na podstawie których właścicielem przedmiotowych nieruchomości stała się Gmina – Miasto L. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.