I SA/Wa 56/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-12

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące ustalania dochodu rodziny przy świadczeniu wychowawczym, w szczególności w kontekście dochodu z działalności gospodarczej uzyskanego w roku poprzedzającym okres świadczeniowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały i zastosowały art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Kluczowe było ustalenie, czy dochód z działalności gospodarczej męża skarżącej, uzyskany w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, był dochodem uzyskiwanym w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Organy nie ustaliły tego faktu, opierając się jedynie na dochodzie z dwóch miesięcy, co stanowiło naruszenie przepisów KPA i miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Prezydent pierwotnie przyznał świadczenie, a następnie zmienił decyzję, stwierdzając brak uprawnień w niektórych okresach z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu rodziny, twierdząc, że nie przekroczył on ustawowego kryterium. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...], którą zmienił on własne orzeczenie z [...] września 2016 r., nr [...], dotyczące przyznania świadczenia wychowawczego na S. S. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Prezydent [...] przyznał świadczenie wychowawcze na S. S. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Następnie orzeczeniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Prezydent [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] września 2016 r. w ten sposób, że ustalił okres pobierania świadczenia wychowawczego: od [...] kwietnia 2016 r. do [...] października 2016 r., od [...] marca 2017 do [...] marca 2017 r., od [...] lipca 2017 r. do [...] lipca 2017 r. oraz od [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r. (pkt II orzeczenia) oraz stwierdził w okresie: od [...] listopada 2016 r. do [...] lutego 2017 r., od [...] kwietnia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. oraz od [...] sierpnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r., brak uprawnień do pobierania świadczenia wychowawczego na S. S., z powodu przekroczenia kryterium dochodowego (pkt III rozstrzygnięcia). Organ uzasadnił, że rodzina składa się z trzech osób, tj. wnioskodawczyni, jej męża P. S. i S. S.. W 2014 r. Z. S. nie osiągnęła żadnego dochodu, natomiast P. S. uzyskał dochód netto w wysokości 11.733,28 zł. Pochodził on ze stosunku pracy, który trwał do [...] kwietnia 2014 r., z umowy cywilnoprawnej oraz z wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto w dniu [...] listopada 2014 r. mąż wnioskodawczyni rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Wysokość osiągniętego dochodu netto w okresie od listopada do grudnia 2014 r. wniosła 3800 zł. Z kolei w 2017 r. był on zatrudniony od [...] czerwca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r., a wysokość wynagrodzenia z tego tytułu wyniosła 2.702,79 zł. W tych okolicznościach organ uznał, że dochód P. S. osiągnięty w 2014 r. ze stosunku pracy oraz wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, w myśl właściwych przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, został utracony w wysokości 11.499,68 zł. Następnie organ ustalił, iż Z. S. w okresie od [...] września 2016 r. do [...] lutego 2017 r. miała przyznane stypendium w związku z odbywanym stażem zawodowym, a następnie od [...] lutego 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. pozostawała w stosunku pracy. Wysokość stypendium za miesiąc październik 2016 r. wyniosła kwotę 851,63 zł, natomiast wynagrodzenie netto za miesiąc marzec 2017 r. - 1459,48 zł. Natomiast od lipca 2017 r. wnioskodawczyni pobiera zasiłek macierzyński, a jego kwota za miesiąc sierpień to 1169,62 zł. W dalszej części uzasadnienia organ określił, jakie kwoty składały się na dochód rodziny w poszczególnych okresach, przy czym w każdym z nich, wyliczając dochód rodziny wziął pod uwagę dochód netto uzyskany w 2014 r. przez P. S. w kwocie 233,60 zł, którą następnie podzielił na 12 miesięcy oraz dochód netto osiągnięty tytułem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w okresie od listopada do grudnia w wysokości 3800 zł. Tę ostatnią kwotę organ podzielił na 2 i w każdym z wyliczanych okresów za dochód uznał kwotę 1919,47 zł (19,47+1900 zł). Wyliczając zatem dochód rodziny za miesiące kwiecień - październik 2016 r. organ wziął pod uwagę tylko dochód netto uzyskany w 2014 r. przez P. S.. Dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 639,82 zł. Tak samo dokonał wyliczeń za miesiąc marzec 2017 r. Natomiast za miesiące listopad 2016 r. - luty 2017 r. dochód rodziny został wyliczony z uwzględnieniem stypendium otrzymanego przez wnioskodawczynię, przez co przekroczone zostało kryterium ustawowe, gdyż dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł kwotę 923,70 zł. Z kolei określając dochód za miesiące kwiecień - maj 2017 r. Prezydent uwzględnił, poza dochodami męża wnioskodawczyni, dochód Z. S. ze stosunku pracy za miesiąc marzec 2017 r. W przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód ten wyniósł 1126,36 zł – zatem przekroczył kryterium ustawowe. Od dnia [...] czerwca 2017 r. uległa zmianie liczba osób w rodzinie - z uwagi na urodziny kolejnego dziecka. Spowodowało to, że w czerwcu 2017 r. dochód rodziny wyniósł (już w rodzinie czteroosobowej), w przeliczeniu na osobę - 844,74 zł, zaś w lipcu 2017 r. - 479,87 zł. Z kolei powyższa wartość w sierpniu 2017 r. obejmowała także uposażenie P. S. ze stosunków pracy w kwocie 2702,79 zł - co spowodowało, że wyliczony dochód na osobę wyniósł 1155,57 zł. Z kolei we wrześniu 2017 r. organ wziął pod uwagę dodatkowo zasiłek macierzyński otrzymywany przez wnioskodawczynię w kwocie 1.169,62 zł. – zatem wyliczony dochód na osobę stanowiła kwota 772,27 zł. Podsumowując Prezydent [...] stwierdził, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekraczał ustawowe kryterium w okresie: od listopada 2016 r. do lutego 2017 r, od kwietnia 2017 r. do czerwca 2017 r. oraz w sierpniu 2017 r. - zatem stronie w tych okresach nie przysługiwało świadczenie wychowawcze na syna. Z. S. od powyższego rozstrzygnięcia wniosła odwołanie. Zakwestionowała ustalenia organu I instancji wskazując, że dochód jej rodziny był niższy niż obowiązujące kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r., Nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195). Stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Kluczową przesłanką, której spełnienie warunkuje otrzymanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jest uzyskiwanie dochodu w określonej w powyższym przepisie kwocie. Kolegium zauważyło, iż w kwestii "dochodu" ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci odsyła do odpowiednich uregulowań zawartych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255). Akt ten w przepisie art. 3 pkt 1 lit a pod określeniem "dochodu" rozumie: po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.) pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dodał, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci definiuje z kolei "dochód członka rodziny" w przepisie art. 2 pkt 2 ustawy, wskazując, że jest to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Zatem przy obliczaniu wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę - o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - powinno się uwzględnić dochód z okresu roku kalendarzowego poprzedzającego okres, na który przyznane ma zostać świadczenie wychowawcze. Przy czym zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego, przy czym, stosownie do przepisu ust. 2 tego artykułu, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka. Z. S. wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego złożyła w dniu 28 czerwca 2016 r. - co oznacza, iż ubiegała się o świadczenie wychowawcze na okres 2016/2017. Jednakże, stosownie zaś do treści przepisu art. 48 ust. 2 tej ustawy, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Kolegium zaznaczyło, iż prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem, określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu i przytoczyło art. 7 ust. 3 ustawy. Następnie podniosło, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w roku 2014 w rodzinie dochód osiągał jedynie mąż odwołującej. Następnie w roku 2016 dochód uzyskała Z. S.. W okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. otrzymywała ona stypendium, a następnie od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. pozostawała w stosunku pracy, zaś od lipca 2017 r. otrzymuje zasiłek macierzyński. Okoliczności te stanowiły uzyskanie dochodu, w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit. b, c i f ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Dochód uzyskany przez wnioskodawczynię spowodował, iż w okresie od dnia [...] listopada 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r., od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. oraz od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. kryterium dochodowe na osobę zostało przekroczone, oznaczając tym samym utratę uprawnienia do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Podniosło także, że uwzględniło okoliczność, iż od czerwca 2017 r. nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej w związku z narodzinami kolejnego dziecka. Odniosło się też do zarzutu odwołania - iż rzeczywisty dochód netto rodziny Z. S. w miesiącach, w których brak było uprawnienia do świadczenia wychowawczego, nie przekraczał kryterium dochodowego – wyjaśniając, iż faktyczna wysokość środków finansowych, pozostających w określonym miesiącu w dyspozycji rodziny może być w istocie niższa niż obowiązujące kryterium dochodowe. Taka okoliczność faktyczna nie wpływa jednak na prawo do świadczenia wychowawczego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. S.. Wskazała, że nie zgłaszała zmiany sytuacji zarobkowej, bowiem jej dochód nie przekroczył kryterium ustawowego 800 zł netto na osobę w rodzinie. Dochody i wydatki rozpatrywała z perspektywy miesiąca kalendarzowego, kiedy to konieczne jest ponoszenie opłat związanych z funkcjonowaniem rodziny. W kolejnych miesiącach dochód rodziny nie przekroczył sumy uprawniającej do świadczenia. Uzyskała ona nowe dochody w 2016/2017 r., lecz jednocześnie zmieniła się sytuacja finansowa jej męża na gorszą, a to nie zostało wzięte pod uwagę. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa. Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] września 2017 r. Tym ostatnim rozstrzygnięciem Prezydent zmienił własne orzeczenie, przyznające prawo do świadczenia wychowawczego na S. S., w ten sposób, że ustalił następujące okresy pobierania świadczenia wychowawczego : - od [...] kwietnia 2016 r. do [...] października 2016 r., - od [...] marca 2017 do [...] marca 2017 r., - od [...] lipca 2017 r. do [...] lipca 2017 r. oraz - od [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r. (pkt II orzeczenia). Ponadto stwierdził brak uprawnień do pobierania świadczenia wychowawczego na wskazane dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego (pkt III rozstrzygnięcia) w okresie: - od [...] listopada 2016 r. do [...] lutego 2017 r., - od [...] kwietnia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. oraz - od [...] sierpnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. Podstawę wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz.195 ze zm.), dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 5 ust. 3 tego aktu świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko (...), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Ponadto art. 48 ust.1 ustawy stanowi, że pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r., zaś w myśl art. 48 ust. 2 ustawy, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy organy administracji prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej, a tym samym, czy zostało przekroczone ustawowe kryterium dochodowe na członka rodziny, stanowiące kwotę 800 zł. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie nieprawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepis art. 7 ust. 1 i 3 ustawy. Pierwsza z powołanych jednostek redakcyjnych stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Natomiast druga stwierdza, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Wyliczając dochody rodziny organy podniosły, że składała się ona z trzech osób, tj. wnioskodawczyni, jej męża P. S. i syna S. S., a następnie od czerwca 2017 r. rodzina powiększyła się o kolejne dziecko. W 2014 r. Z. S. nie osiągnęła żadnego dochodu, natomiast P. S. uzyskał dochód netto w wysokości 11733,28 zł. Pochodził on ze stosunku pracy, który trwał od dnia 2 stycznia 2012 r. do 30 kwietnia 2014 r., z umowy cywilnoprawnej oraz wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto w związku z rozpoczęciem własnej działalności gospodarczej osiągnął on dochód netto w okresie od listopada 2014 r. do grudnia 2014 r. w wysokości 3800 zł. W 2017 r. P. S. był zatrudniony od [...] czerwca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r., a wysokość wynagrodzenia z tego tytułu wyniosła 2.702,79 zł. W tych okolicznościach organ uznał, że dochód uzyskany przez P. S. w 2014 r. ze stosunku pracy oraz wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, został utracony. Dochód utracony stanowił kwotę 11499,68 zł. Organy ustaliły też, iż Z. S. w okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. otrzymywała stypendium - w październiku 2016 r. w kwocie 851,63 zł. Natomiast od dnia [...] lutego 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. pozostawała w stosunku pracy (wynagrodzenie netto za miesiąc marzec 2017 r. wyniosło 1459,48 zł). Od lipca 2017 r. pobiera ona zasiłek macierzyński, który w sierpniu wyniósł 1169,62 zł. W tych okolicznościach wyliczając dochody rodziny organy uwzględniły dochód męża wnioskodawczyni z 2014 r., pomniejszony o wskazany powyżej dochód utracony (dochód ze stosunku pracy i zasiłku dla bezrobotnych). Wyliczając go podzieliły kwotę 233,60 zł na 12 miesięcy, zaś wartość dochodu netto, osiągniętego w listopadzie i grudniu 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej, w wysokości 3800 zł, podzieliły przez 2 miesiące. Organ wyliczył więc, że dochód ten za okres 2014 r. stanowił kwotę 1919,47 zł (19,47+1900 zł). Wskazana wartość stanowiła podstawę do obliczenia dochodu na osobę w rodzinie i w pewnych okresach była powiększana odpowiednio o dochody uzyskiwane przez wnioskodawczynię i jej męża osiągane w późniejszym okresie. Odpowiednio od kwietnia do października 2016 r. dochód ten wyniósł w przeliczeniu na osobę w rodzinie 639,82 zł (1919,47 podzielone na 3 osoby. Taka sytuacja wystąpiła też w marcu 2017 r. Od listopada 2016 r. do lutego 2017 r. skarżąca osiągnęła dochód z tytułu stypendium, a dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium ustawowe. Natomiast od kwietnia do maja 2017 r. organ wyliczył, iż dochód, po uwzględnieniu zarobku Z. S. za miesiąc marzec 2017 r. ze stosunku pracy, wyniósł 1126,36 zł na osobę. W czerwcu 2017 r. skład rodziny powiększył się do czterech osób, a wyliczany dochód rodziny wyniósł na osobę 844,74 zł. Z kolei w lipcu 2017 r. organ ustalił, że wartość ta w przeliczeniu na osobę równa była kwocie 479,87 zł, zaś w sierpniu 2017 r., organy wzięły pod uwagę dochód ze stosunków pracy męża wnioskującej (2702,79 zł), co spowodowało, że wyniósł on 1155,57 zł. Następnie określając tę wartość za miesiąc wrzesień 2017 r., organ wziął ponadto pod uwagę dochód Z. S. z zasiłku macierzyńskiego w wysokości 1169,62 zł. - zatem wyliczony dochód na osobę stanowiła kwota 772,27 zł. Z powyższym wyliczeniem nie sposób się jednak zgodzić. W niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w którym dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Wnioskodawczyni wystąpiła o świadczenie wychowawcze na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. - zatem uzyskanie dochodu w 2014r. jest to uzyskanie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Analogicznie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1728/17 w którym uznał, że: "Skoro wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego został złożony w dniu 12 kwietnia 2016 r., to rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, jest rok 2014." Organy orzekające w sprawie ustaliły, że od listopada do grudnia 2014r. mąż wnioskodawczyni uzyskał dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3800 zł., podzieliły ten dochód przez dwa miesiące i kwotę 1900 zł doliczały do dochodu rodziny za cały okres wnioskowanego świadczenia. Jednakże nie wzięły pod uwagę i pominęły w swoich rozważaniach końcowe sformułowanie tego przepisu, a mianowicie wskazanie, że dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - czym dopuściły się naruszenia tego przepisu w stopniu mającym wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, czy mąż skarżącej dochód z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał tylko w miesiącach listopad i grudzień 2014 r., czy też osiągał dochód z tej działalności również w pozostałym okresie. Nie zostało to w żaden sposób ustalone, pomimo tego, iż w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] skarżąca podnosiła, że mąż zawiesił swoją działalność gospodarczą w pierwszym kwartale 2016 r. i nie otrzymywał z tego tytułu żadnego dochodu. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...], rozpoznając ponownie sprawę, w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organom obu instancji należy zarzucić błędną wykładnię art. 7 ust. 2 powołanej ustawy oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 - poprzez oparcie rozstrzygnięcia tylko na podstawie dochodu za okres od listopada do grudnia 2014r., podczas, gdy warunkiem uwzględnienia tego dochodu jest jego trwałe uzyskiwanie w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien przede wszystkim ustalić, czy dochód uzyskany przez męża skarżącej w okresie od listopada do grudnia 2014r. był jednorazowy, czy też dochód z działalności gospodarczej był uzyskiwany także w późniejszym okresie (przy czym chodzi o fakt uzyskiwania w ogóle dochodu a nie o uzyskiwanie dochodu w tej samej wysokości). Następnie - w zależności od dokonanych ustaleń - organ wyliczy uzyskiwany dochód (z uwzględnieniem przepisów o uzyskaniu lub o utracie dochodu) i ponownie rozpatrzy wniosek skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło