I SA/Wa 566/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. L. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 18 października 2014r. L. S. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] podnosząc, iż w dniu 15.11,2013r. został skreślony z listy studentów i stracił prawo do stypendium. Ponadto w tym czasie obłożnie chorował i nie był w stanie należycie bronić swoich praw. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...], wydanym z upoważnienia Prezydenta [...], orzeczono o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...] lipca. 2008r. Nr [...] przyznającą pomoc w formie zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wraz z decyzją zmieniającą z dnia [...] października 2012r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] nie ma przymiotu ostateczności, a nadto wniosek został złożony z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. W myśl bowiem art. 145 § 1 k.p.a.: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została-w wyniku przestępstwa; decyzja wydana została przez pracownika łub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące u; dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję; decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przy czym wskazać należy, iż w myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzjami ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja Prezydenta [...] z dnia 28 czerwca. 2013r. Nr [...] nie posiada waloru ostateczności, bowiem służyło od niej odwołanie. Powyższego nie zmienia okoliczność, iż ww. decyzja z dnia [...] czerwca 2013r., na skutek złożonego przez wnioskodawcę odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...]. Dopiero bowiem to decyzja wydana przez organ II instancji, tj. decyzja z dnia [...] listopada 2014r., jest ostateczna. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zostały zatem spełnione formalnoprawne przesłanki wznowienia postępowania z wniosku strony, co tym samym uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wznowienia. L. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015r. [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania. Skarżący nie uzasadnił swego stanowiska, wnosząc o uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Ustanowiony z urzędu, pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2015r. poparł skargę wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a., co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Regulacja ta wskazuje zarazem, że nie wszystkie decyzje spełniają warunki prawidłowości. Ustawodawca, ustanawiając zasadę trwałości decyzji ostatecznych, nie wyklucza zarazem możliwości pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych, a więc niespełniających tych warunków (B. Adamiak, Wadliwość decyzji..., s. 28 i n.). W literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Organy obu instancji zajęły stanowisko, że decyzja Prezydenta [...] z dnia z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...], jako decyzja nieostateczna nie mogła być przedmiotem wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Należy jednak zważyć, że decyzja ta na skutek złożonego przez skarżącego odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...], która zyskała w tej dacie przymiot decyzji ostatecznej. Postanowienie Prezydenta [...] zapadło w dniu [...] listopada 2014r., czyli w tej dacie, w której została wydana decyzja ostateczna przez organ II instancji. Nastąpiła zatem konwalidacja wady formalnej wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w wyniku wydania decyzji ostatecznej i to w dacie orzekania przez organ I instancji. Ponadto, organ II instancji winien nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia orzeczenia wydanego przez organ niższego rzędu ale również ma obowiązek dokonać ponownego rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym. W dacie rozpoznawania zażalenia skarżący miał natomiast podstawy formalne do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Na tym etapie postępowania w obrocie prawnym pojawiła się już bowiem ostateczna decyzja administracyjna. Organy naruszyły dyspozycję art. 145 § 1 k.p.a. w myśl bowiem tego przepisu "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie". Organy błędnie przyjęły brak decyzji ostatecznej, co uniemożliwiało ocenę pozostałych przesłanek formalnych i ewentualnie merytorycznych wniosku. Naruszenie to niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), co powodowało potrzebę uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Wniosek o wznowienie postepowania został złożony do Prezydenta miasta W. Należy wskazać, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości (art. 19 k.p.a.). Nakłada to na organ obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu. Przy wszczęciu postępowania na żądanie strony, w razie negatywnego wyniku badania właściwości przekazuje się podanie do organu właściwego (ust. 65 § 1 k.p.a.). Sąd nie widział jednak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Istotnie zgodnie z treścią art. 150 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art.149 k.p.a. (w sprawach wznowienia) jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Postanowienie Prezydenta [...] zapadło w dniu [...] listopada 2014r., czyli w tej dacie, w której została wydana decyzja ostateczna przez organ II instancji (SKO w W.). Orzeczenia zapadły tego samego dnia, nie jest zatem uzasadnione przyjęcie, że na tym etapie i przy taki stanie faktycznym Prezydent [...] nie mógł działać jako organ I instancji w sprawie o wznowienie postępowania. Wykładnia literalna przepisu nakazywałaby odwołać się do ustalenia godzin wydania obu orzeczeń, co jest sprzeczne z wykładnią celowościową i spowodowałoby nieuzasadniony i nadmierny formalizm. Należy jednocześnie wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. I OSK 2132/13, w którym NSA podkreśla, że: z przepisów art.150 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, iż organem właściwym do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną samorządowego kolegium odwoławczego jest tylko to kolegium. Zatem przy ponowny rozpoznaniu sprawy organem właściwym w przedmiocie wznowienia postępowania winno być Kolegium, gdyż w toku postepowania została wydana ostateczna decyzja właśnie przez ten organ. Reasumując, z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art.145 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ponownie przeprowadzonym przez organ postępowaniu należy uwzględnić powyżej uczynione przez Sąd uwagi. W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.). orzekł, jak w sentencji wyroku.