I SA/Wa 568/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Rady Rodziców Gimnazjum Sportowego Nr [...] im. [...] w W. oraz Rady Rodziców Sportowej Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w W. na uchwałę Rady miasta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazw zespołu szkół sportowych oraz szkół wchodzących w jego skład postanawia odrzucić skargę. Rada Rodziców Gimnazjum Sportowego nr [...] im. [...] w W. oraz Rada Rodziców Sportowej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), skargę na uchwałę nr [...] Rady miasta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie zmiany nazwy Zespołu Szkół Sportowych nr [...] im. [...] w W., ul. [...] oraz zmiany nazw szkół wchodzących w jego skład. Skarżący zarzucili naruszenie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.) przez niepowiadomienie Rad Rodziców obydwu szkół o planowanej zmianie statusu szkół i przez to uniemożliwienie im wyrażenia opinii w tej sprawie, a także art. 59 ust. 1 powołanej ustawy przez niepowiadomienie rodziców uczniów o likwidacji zespołu szkół o profilu sportowym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skoro z art. 54 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wynika prawo rady rodziców jako reprezentacji rodziców uczniów do wyrażania opinii i składania wniosków we wszystkich sprawach szkoły, to obowiązkiem Rady miasta W. było powiadomienie obu Rad Rodziców o zamierzonych zmianach. Zmiana nazw obu placówek, a zatem i zmiana ich statusu, jest dla rodziców uczniów sprawą istotną, bowiem posyłali oni dzieci do szkoły sportowej z zamiarem, aby dzieci taką właśnie szkołę ukończyły, z tym bowiem w większości wiązano dalsze plany. Ponadto, w ocenie skarżących, zmiana profilu szkoły może być rozumiana jako jej likwidacja. Oznaczałoby to, że wobec niepowiadomienia rodziców o tym fakcie został także naruszony art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Strona skarżąca podała, że skargę wniesiono po wyczerpaniu środków zaskarżenia – decyzję Wojewody [...] doręczono skarżącym w dniu [...] stycznia 2006 r. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Prezydenta miasta W. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i wyjaśnił, że Szkoła Podstawowa nr [...] jak i Gimnzjum nr [...] funkcjonują na terenie Dzielnicy [...] jako tzw. "szkoły rejonowe", czyli prowadzące klasy ogólnodostępne. Dodatkowo szkoły te prowadzą oddziały sportowe, w których uczą się dzieci i młodzież z innych dzielnic oraz okolic W. i z tego powodu Gimnazjum w 1994 roku, a Szkoła Podstawowa w 2004 roku, uzyskały dodatkowe określenia "sportowe", "sportowa". Nie było to zgodne z przepisami prawa oświatowego, gdyż szkołom mającym w nazwie "sportowe", czy "sportowa" nie ustala się obwodów nauczania (art. 58 ust. 2a ustawy o systemie oświaty). Z tej przyczyny konieczne było podjęcie przedmiotowej uchwały. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2006 r. pełnomocnik skarżących, na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oświadczył, że skarżący przed zaskarżeniem uchwały do Sądu nie skierowali do organu wezwania do usunięcia naruszenia. Zdaniem skarżących nie mieli oni takiego obowiązku, a więc brak wezwania nie stanowi ujemnej przesłanki procesowej powodującej odrzucenie skargi przez Sąd. Rada rodziców nie należy do podmiotów, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, lecz do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 28, ewentualnie w art. 31 § 1 kpa. Rada rodziców nie jest "każdym" podmiotem, którego "interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą", lecz stroną, której interesu prawnego dotyczy postępowanie lub ewentualnie organizacją społeczną występującą w postępowaniu na prawach strony. Przymiot strony i organizacji społecznej na prawach strony wynika z przepisów prawa i nie jest zależny od uznania organu. Poza tym, jak poinformował pełnomocnik skarżących, w dniu [...] grudnia 2005r. Rady Rodziców obydwu szkół skierowały do Wojewody [...] pismo domagające się unieważnienia uchwały Rady miasta W.. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] powiadomił, że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały. Opisaną sytuację należy, zdaniem pełnomocnika, potraktować jako sytuację przewidzianą w art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przed dokonaniem oceny, czy zostały spełnione w/w ustawowe przesłanki, tj. czy doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, Sąd obowiązany jest zbadać, czy skarga spełnia wymogi formalne. Do takich wymogów formalnych należy wezwanie organu, który wydał zaskarżony akt, do usunięcia naruszenia. Zaznaczyć należy, że skierowanie do organu wezwania do usunięcia naruszenia nie jest ograniczone żadnymi terminami, jednakże powinno być dokonane przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Wezwanie jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu weryfikację uchwały przez organ, który ją podjął. Organ może zmienić bądź uchylić uchwałę albo odmówić weryfikacji uchwały; może też zachować się biernie, nie odpowiadając na wezwanie. Od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia, albo – w razie milczenia organu - od dnia upływu dwumiesięcznego terminu, rozpoczyna bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r. FPS 1/98 ONSA 1998/3/78). Jak wynika z oświadczenia skarżących, nie skierowali oni do Rady miasta W. wezwania do usunięcia naruszenia. Błędne jest przekonanie skarżących, iż nie mieli oni takiego obowiązku, ponieważ rada rodziców nie jest "każdym", którego "interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą" lecz stroną, której interesu prawnego dotyczy postępowanie lub ewentualnie organizacją społeczną występującą w postępowaniu na prawach strony. Należy wyjaśnić, że stosownie do art. 53 ust. 1 i ust. 4 ustawy o systemie oświaty rada rodziców działa w szkole jako reprezentacja rodziców uczniów i posiada legitymację do działania wtedy, gdy sprawa dotyczy interesów prawnych rodziców uczniów w sprawach dotyczących szkoły. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 września 2000 r. sygn. akt I SA 943/00 (OSP 2001/7-8/109), zajął jednoznaczne stanowisko, że rada rodziców powołana na podstawie art. 53 ustawy o systemie oświaty nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) uprawnioną do występowania do tego sądu w interesie rodziców uczniów. Powyższe stanowisko zachowuje aktualność pod rządami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od tego, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2001 r. sygn. akt II SA 138/01 (LEX nr 55312) przy ocenie legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie mają zastosowania przepisy art. 31 kpa dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznej, bowiem kwestia legitymacji do wniesienia skargi została przez ustawodawcę wyraźnie określona w ust. 1 i 2a tej ustawy. Przedstawione poglądy judykatury Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżący byli zwolnieni z dopełnienia obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia. Z drugiej strony, warunku wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia nie może zastąpić skierowanie do wojewody, jako organu nadzoru nad działalnością gminy, żądania unieważnienia uchwały rady gminy. Żądanie takie może uruchomić jedynie postępowanie nadzorcze w ramach własnych, nadzorczych kompetencji wojewody do badania zgodności z prawem uchwał rady gminy w trybie przewidzianym w art. 91-94 ustawy o samorządzie gminnym. Skierowanie zatem do Wojewody [...] wniosku o unieważnienie uchwały Rady miasta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nie mogło wywołać skutku, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 omawianej ustawy . Wobec niedopełnienia niezbędnej czynności procesowej, jaką jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarga wniesiona w niniejszej sprawie była niedopuszczalna. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.