I SA/Wa 570/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-15
Skład orzekający: sędzia NSA Ewa Dzbeńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie oddalony, a nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniających jego ponowne uwzględnienie, sąd może odmówić ponownego przyznania prawa pomocy, powołując się na stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)?Ratio decidendi
Sąd może odmówić ponownego przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniających jego uwzględnienie, a poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony. W takiej sytuacji wniosek ten podlega ocenie pod kątem stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), a sąd nie ma podstaw do modyfikacji wcześniej wydanego postanowienia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał trzeci wniosek W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący powołał się na złą sytuację finansową, gospodarczą, majątkową i zdrowotną swoją i rodziny, wskazując na miesięczne dochody, posiadane mieszkanie i nieruchomość rolną. Wcześniejsze dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały oddalone przez WSA i NSA, a zażalenia na te postanowienia oddalone. Sąd uznał, że nie nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca ponowne uwzględnienie wniosku i stwierdził stan powagi rzeczy osądzonej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. W. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nienależytego wykonywania zadań postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 1 grudnia 2008 r. W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 126 - 127).
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący powołał się na "złą sytuację finansową, gospodarczą, majątkową, zdrowotną" swoją i rodziny. Dodatkowo wyjaśnił, że uzyskiwane dochody w całości wydaje na opłaty, zakup leków, żywności i odzieży dla siebie i całej rodziny. Jako miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego W. W. wskazał swoją rentę w kwocie około [...] zł, emeryturę żony w kwocie około [...] zł i rentę socjalną syna w kwocie około [...] zł. Skarżący posiada, zgodnie z oświadczeniem, mieszkanie o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha przeliczeniowego.
Podnieść należy, że przedmiotowy wniosek jest już trzecim wnioskiem w niniejszej sprawie i zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny już dwukrotnie rozpoznawał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2008 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2008 r. wydane w niniejszej sprawie, którym odmówił W. W. przyznania prawa pomocy, powołując się na przepis art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dopuszczający możliwość odmowy przyznania prawa pomocy w razie oczywistej bezzasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie od powyższego postanowienia z dnia 5 czerwca 2008 r., postanowieniem z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 519/08 oddalił zażalenie, stwierdzając w uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia, że przepis art. 247 powołanej ustawy ma zastosowanie do całego postępowania wywołanego skargą.
Na postanowienie z dnia 29 sierpnia 2008 r. W. W. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt I OZ 763/08 oddalił zażalenie skarżącego. Sąd drugiej instancji stwierdził, że trafność powyższego rozstrzygnięcia została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 lipca 2008 r., I OZ 519/08. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na to, że w sprawie nie doszło do zmiany jakichkolwiek okoliczności, które miałyby wpływ na jego uwzględnienie. W sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki, które uzasadniałyby zmianę wcześniej wydanego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Okoliczności powołane przez skarżącego we wniosku z dnia 1 grudnia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy, nie dają podstaw do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle którego postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Podkreślić należy, że chociaż przepisy powołanej ustawy dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, dla zmiany stanowiska Sądu konieczna jest jednak zmiana okoliczności, na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania przedmiotowego prawa, a to w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Od dnia uprawomocnienia się postanowienia z dnia 29 sierpnia 2008 r. (które uzyskało walor prawomocności w dniu 7 października 2008 r.) do dnia wydania przedmiotowego postanowienia sytuacja osobista i majątkowa wnioskodawcy nie uległa pogorszeniu, co ewentualnie mogłoby skutkować przyznaniem mu prawa pomocy.
Jak już wskazano wyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwalają na zmianę wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia, ale tylko w razie zmiany okoliczności sprawy. Strona - jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został negatywnie - może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Natomiast Sąd, rozpoznając ponowny wniosek ocenia, czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 powołanej ustawy. Bez zmiany okoliczności brak jest jednakże podstaw do jakiejkolwiek modyfikacji wcześniej wydanego postanowienia.
W niniejszej sprawie skarżący W. W. nie wykazał, by w okresie od wydania przez Sąd postanowienia z dnia 29 sierpnia 2008 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia, nastąpiła zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 29 sierpnia 2008 r. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uległa pogorszeniu. Na wydatki związane z zakupem leków skarżący powoływał się już znacznie wcześniej i okoliczność ta była rozpatrywana w postępowaniach, które zakończyły się prawomocnymi rozstrzygnięciami Sądu, co oznacza również, że w niniejszej sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ wniosek W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym został już prawomocnie osądzony.
Mając powyższe na uwadze, jak również to, że wniesiona skarga wobec jej oczywistej bezzasadności została wcześniej przez Sąd odrzucona, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło