I SA/Wa 577/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. W. i K. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenie postępowania oddala skargę Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r., [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...], wydane w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] lutego 1961 r., nr [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości o powierzchni [...]m², położonej w K. gm. kat. [...] przy ul. [...] ozn. l.kat. [...] lwh [...], do czasu zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. Uzasadniając postanowienie Minister Infrastruktury wskazał, że o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] lutego 1961 r. wystąpił K. P. Zawieszenie postępowania nastąpiło z uwagi na toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowanie w sprawie sygn. I SA/Wa 787/04. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił K.P. podnosząc, że prowadzone przez WSA w Warszawie postępowanie w sprawie skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury uznał, że na organie prowadzącym postępowanie nadzorcze ciąży obowiązek ustalenia kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie i zapewnienia im czynnego udziału w tym postępowaniu (art. 28 w związku z art. 10 k.p.a.). Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego stronami są nie tylko następcy prawni wywłaszczonego oraz Skarb Państwa lub gmina, na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie, lecz także osoby, które w późniejszym czasie nabyły prawa rzeczowe do nieruchomości. Tym samym w niniejszym postępowaniu nadzorczym zachodzi konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest ocena zgodności z prawem przez WSA w Warszawie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1992 r. i to nie tylko ze względu na legitymację użytkownika wieczystego Akademii [...] do występowania w niniejszym postępowaniu, ale także ze względu na fakt, że ocena ta może mieć znaczenie dla treści rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej i ustaleń w zakresie istnienia nieodwracalnych skutków prawnych. Należy więc uznać, że rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i uzasadnia zawieszenie postępowania. Postępowanie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek po uzyskaniu prawomocnego wyroku w sprawie I SA/Wa 787/04. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.P. i A.W. zarzucili wydanym postanowieniom naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 28 w związku z art. 10 k.p.a. Minister Infrastruktury w zaskarżonych postanowieniach przedstawił rozszerzającą wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż ocena zgodności z prawem przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji administracyjnej nie jest zagadnieniem wstępnym. Interpretacja ta pomija także przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Mimo wniesienia przez [...] skargi do WSA decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. wiąże organy administracyjne. Oznacza także, że decyzja uwłaszczeniowa z 1992 r. obecnie nie istnieje i nigdy nie istniała. Wynika z tego [...] nie posiada i nigdy nie posiadała tytułu do spornej działki. Zatem zagadnienie wstępne jest rozstrzygnięte, tj. [...] nie jest i nigdy nie była stroną postępowania w sprawie [...]. Nie zachodzą też w tej sprawie nieodwracalne skutki prawne, skoro Skarb Państwa włada przedmiotową działką. Nawet gdyby [...] posiadała prawa strony, to prawa te nie miałyby wpływu na decyzję w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, gdyż nie zachodziłaby okoliczność, o której mówi art. 156 § 2 k.p.a. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie może nastąpić wówczas, gdy stwierdzone zostanie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza przepisy prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Sąd obowiązany jest wziąć z urzędu pod rozwagę stwierdzone w toku rozpoznania skargi uchybienia organów administracji, bowiem zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje obligatoryjne zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem tym rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jest to poza tym zagadnieniem otwarte, tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek – postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd a ponadto zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Wynika z tego, że obok ustalenia, że postępowanie jest w toku i że zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, organ jest obowiązany ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenia postępowania. W niniejszej sprawie wystąpiły opisane wyżej warunki do zawieszenia postępowania administracyjnego i stanowisko organu w tym zakresie Sąd uznał za uzasadnione. Minister Infrastruktury prawidłowo ocenił, że w tej sprawie zagadnieniem wstępnym jest ocena zgodności z prawem decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [..] marca 2004 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 1992 r. znak [...] w sprawie oddania Akademii [...] w K. w użytkowanie wieczyste gruntów położonych w części dotyczącej parceli l.kat. [...] o powierzchni [...] m². Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. złożyła Akademia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2005 r., sygn. I SA/Wa 787/04 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na to, że zagadnienie wstępne, z powodu którego nastąpiło zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] lutego 1961 r. tak w dniu wydania zaskarżonych postanowień, jak i w dniu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie nie zostało prawomocnie rozstrzygnięte, należało uznać, że przyczyny zawieszenia nie ustąpiły i brak jest w związku z tym podstaw do uchylenia postanowień Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. i [...] stycznia 2005 r. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.