I SA/Wa 581/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. spraw ze skargi T. G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] przyznającej T. G. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez L. O. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. potwierdził T. G. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. O. nieruchomości w miejscowości G. i L. przy ul. [...], gmina T., powiat [...], województwo [...]. Jednocześnie wskazano, że wartość pozostawionych poza obecnymi granicami RP nieruchomości wynosi [...] zł, a tym samym wartość świadczenia pieniężnego, liczonego jako 20% wartości nieruchomości, stanowi kwotę [...] zł. Wysokość świadczenia pieniężnego należnego T. G. ustalono natomiast na kwotę [...] zł, która stanowi [...] części rekompensaty, przy uwzględnieniu udziałów wnioskodawcy w przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał również, że udziały należące do H. O., K. S., R. S. i B. S. pozostają nieobjęte ze względu na niezłożenie przez ww. osoby wniosków do dnia 31 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 29 września 2011 r. T. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że pozostałe osoby uprawnione do rekompensaty za przedmiotową nieruchomość zrzekły się swoich udziałów na rzecz odwołującego się, wskazując jego jako jedynego uprawnionego do rekompensaty. Zdaniem skarżącego okoliczność, że przed datą 31 grudnia 2008 r. pozostali spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości nie złożyli odpowiednich wniosków, nie może stanowić przesłanki nieuwzględnienia ich udziałów w zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy wskazali oni w toku postępowania osobę uprawnioną, która stosowny wniosek złożyła w ustawowym terminie. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja doręczona została żonie odwołującego się – K. G. w dniu 27 maja 2011r., natomiast odwołanie złożone zostało w dniu 12 października 2011 r., a zatem z uchybieniem 14–dniowego terminu na wniesienie odwołania. Uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia środka odwoławczego powoduje natomiast bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. G. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi naruszenie art. 58 kpa. W uzasadnieniu wskazał, że Minister Skarbu Państwa wydając zaskarżone postanowienie nie rozważył kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, choć pismo skarżącego z dnia 29 września 2011 r. w istocie stanowiło zarówno odwołanie, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Stosownie natomiast do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym, zobowiązany jest zatem zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Uchybienie ustawowego terminu powoduje natomiast bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji, co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej skontrolowania w postępowaniu odwoławczym. W przypadku gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje na podstawie art. 134 kpa postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie takie jest ostateczne. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. T. G. otrzymał w dniu 27 maja 2011 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji (odebrane przez żonę skarżącego). Skuteczności doręczenia nie kwestionuje również skarżący. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym odwołaniu oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Tymczasem T. G. odwołanie od powyższej decyzji złożył do Ministra Skarbu Państwa dopiero w dniu 12 października 2011 r., o czym świadczy data jego nadania w urzędzie pocztowym. Z zestawienia dat otrzymania przez skarżącego decyzji z dnia [...] maja 2011 r. i wniesienia przez niego odwołania od tej decyzji bezspornie wynika zatem, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z treści art. 129 § 2 kpa. Powyższe obligowało natomiast organ do wydania na podstawie art. 134 kpa postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisu art. 58 kpa. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę zainteresowanego, przy czym zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że prośba ta nie może być prośbą dorozumianą. Instytucja przywrócenia terminu oparta jest bowiem na zasadzie skargowości co oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu. Odwołanie T. G. od decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nie zawiera natomiast wniosku o przywrócenie terminu i próżno się go doszukiwać w treści pisma. Nawet gdyby przyjąć, że celem strony było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek taki, w przypadku gdy nie złożono go w oddzielnym piśmie, powinien wynikać wprost z treści odwołania, a nie być ustalany przez organ w sposób pośredni, w tym w procesie domysłów. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to z winy strony i czy miała ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07; z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 137/10). Mając powyższe na uwadze uznać należało, że Minister Skarbu Państwa zasadnie przyjął, iż odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, czego nie zakwestionował również skarżący. Zasadne tym samym było - przy braku prośby o przywrócenie terminu – wydanie postanowienia na podstawie art. 134 kpa. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.