I SA/Wa 606/18

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnych i innych nieruchomości, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Wskazał, że posiada oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł, [...] zł oraz [...] euro. Jako stałe zobowiązania i wydatki miesięczne wnioskodawca podał opłaty za mieszkanie w wysokości [...] zł, media w wysokości [...] zł, leczenie w wysokości [...] zł, rehabilitację w wysokości [...] zł, oraz inne wydatki w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nabył spadek po zmarłej matce i ojcu postanowieniami Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2013 r. oraz z [...] stycznia 2014 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie znajduje się w żadnej z ww. sytuacji materialnej kwalifikującej go przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca uzyskuje stały dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać wnioskodawcy za osobę bezrobotną, czy też osobę bez stałego źródła dochodu, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie stronie prawa pomocy. Ponadto, wnioskodawca posiada zgromadzone oszczędności pieniężne na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł, [...] zł oraz [...] euro. Wnioskodawca nabył także spadek po zmarłej matce i ojcu. Oceniono zatem, że wnioskodawca przy wysokości zgromadzonych oszczędności pieniężnych jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, jak również koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób, znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Wnioskodawca zaś w takiej sytuacji materialnej się nie znajduje. Wskazać przy tym należy, iż aktualna linia orzecznicza sądów administracyjnych w zakresie prawa pomocy uznaje fakt posiadania zgromadzonych oszczędności za negatywną przesłankę przyznania tego prawa (vide: postanowienie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 430/10, Lex nr 742485, postanowienie NSA z dnia 27 września 2011r. sygn. akt I OZ 724/11 Lex 965945). Posiadanie oszczędności pieniężnych w zasadzie wyklucza obecnie przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że wnioskodawca uzyskuje także stały dochód oraz nabył spadek po rodzicach, co również stanowi negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy. Jeżeli strona ma jakikolwiek majątek, w szczególności zgromadzone oszczędności pieniężne oraz stały miesięczny dochód to powinna samodzielnie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania wnioskodawca nie jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, gdyż wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 100 zł został przez wnioskodawcę uiszczony. Natomiast, ewentualne pozostałe koszty sądowe, takie jak opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis sądowy od ewentualnie wniesionej skargi kasacyjnej czy wpis sądowy od ewentualnie wniesionego zażalenia, które mogą wystąpić w sprawie bądź też nie pojawić się w ogóle nie będą wyższe niż wysokość uiszczonego wpisu przez wnioskodawcę tj. 100 zł. Mając na względzie powyższej wskazane okoliczności uznano, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe i ustanowić adwokata z wyboru. Z tego względu odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.