I SA/Wa 622/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-10

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, opierając się wyłącznie na dacie zwrotnego potwierdzenia odbioru, bez zbadania wątpliwości strony co do autentyczności podpisu i faktycznej daty doręczenia decyzji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego (art. 7, 77 § 1, 80 Kpa) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa), poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez należytego wyjaśnienia wątpliwości strony co do daty doręczenia decyzji organu I instancji i autentyczności podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W przypadku zaistnienia takich wątpliwości, organ odwoławczy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a wszelkie niejasności tłumaczyć na korzyść strony.
Stan faktyczny
J.M. złożył odwołanie od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającej przyznania zasiłku stałego. Skarżący podniósł, że decyzję otrzymał w dniu 31 grudnia 2010 r., a podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie należy do niego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, opierając się na dacie doręczenia wskazanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (19 października 2010 r.). WSA uchylił postanowienie SKO, uznając, że organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w kwestii daty doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia, przez J.M., odwołania od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta J., z dnia [...] października 2010 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania zasiłku stałego z powodu orzeczonego [...] stopnia niepełnosprawności. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta J., na podstawie art. 8 ust. 2 , art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej powołanej jako ustawa, odmówił przyznania J.M. zasiłku stałego z powodu orzeczonego [...] stopnia niepełnosprawności. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A.M. oraz pełnoletnią córką E.M. oraz że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., nie otrzymuje świadczeń z ZUS, nie wykonuje żadnej pracy, pozostając na utrzymaniu żony. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] sierpnia 2010 r., wydanym na czas oznaczony do dnia 31 sierpnia 2012 r., zaliczono J.M. do osób niepełnosprawnych w stopniu [...]. Organ I instancji wskazał, że źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny J.M. jest dochód z działalności gospodarczej A.M. w wys. [...] zł (uzyskany w miesiącu sierpniu 2010 r.) oraz dochód z prac dorywczych żony skarżącego w wysokości [...] zł (w sierpniu 2010 r.). Ponieważ łączny dochód rodziny J.M. wyniósł [...] zł, co na jedną osobę w rodzinie dało kwotę [...] zł, i tym samym przewyższyło kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. kwotę 351 zł, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. orzekł, w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, o odmowie przyznania zasiłku stałego. Pismem z dnia 7 stycznia 2011 r. J.M. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2010 r., nr [...], zarzucając organowi błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W odwołaniu skarżący zaznaczył, że decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] października 2010 r. otrzymał w dniu 31 grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia, przez J.M., odwołania od ww. decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że J.M. wniósł odwołanie w dniu 7 stycznia 2011 r. w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 19 października 2010 r., na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 2 listopada 2010 r. Na w/w rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r., J.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że o decyzji z dnia [...] października 2010 r. dowiedział się dzwoniąc w dniu 31 grudnia 2010 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Tego samego dnia, po udaniu się do Ośrodka, otrzymał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię w/w rozstrzygnięcia. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że nie otrzymał przesyłki pocztowej z decyzją z dnia [...] października 2010 r., a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje nie jego podpis. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie organ administracji wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W dniu 29 kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo J.M., który oprócz wcześniej podnoszonych argumentów stwierdził, że podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia [...] października 2010 r. nie tylko nie należy do niego, ale również do żadnego z domowników i jest mu nieznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo, a naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa ze skargi J.M. rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w odpowiedzi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na skargę, która to odpowiedź została przesłana do J.M., a który następnie pismem z dnia 22 kwietnia 2011 r. ustosunkował się do odpowiedzi organu jednak nie zwrócił się o skierowanie sprawy na rozprawę, Sąd skargę na postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.). W myśl art. 134 Kpa organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania jest zobowiązany do zbadania terminowości oraz dopuszczalności jego wniesienia. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i – co za tym idzie – uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. W niniejszej sprawie wątpliwości budzi data doręczenia skarżącemu decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji została doręczona J.M. w dniu 19 października 2010 r., na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru. Organ nie ustosunkował się jednak do zawartego w odwołaniu twierdzenia skarżącego odnośnie innej daty odbioru decyzji z dnia [...] października 2010 r. Należy wskazać, że takie postępowanie organu narusza przepis art. 134 Kpa, bowiem w przypadku zaistnienia wątpliwości co do ustalenia daty doręczenia decyzji na organie ciąży obowiązek poczynienia niezbędnych w tym zakresie ustaleń, jako że te mają wpływ na określenie terminowości wniesienia odwołania (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1020/07, Lex 497376). Podkreślić również należy, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 826/07, Lex 355325). Wprawdzie o zarzutach skarżącego co do widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nieznanego podpisu, Kolegium zostało poinformowane przy piśmie J.M. z dnia 28 lutego 2011 r. będącego skargą na postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r., jednakże kwestie doręczenia decyzji z dnia [...] października 2010 r. zostały przez skarżącego podniesione już w odwołaniu z dnia 7 stycznia 2011 r. oraz piśmie Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia 11 stycznia 2011 r. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy Kolegium nie poczyniło w tym kierunku żadnych ustaleń i nie przeprowadziło postępowania wyjaśniającego, ograniczając się w swoim postanowieniu do wskazania daty widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu I instancji i na tej tylko podstawie uznało, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu należy stwierdzić, że doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 124 Kpa oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 Kpa. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 120 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło