I SA/Wa 646/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności postanawia : odmówić radcy prawnemu – A. W. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony w dniu 18 lipca 2015 r. radca prawny A. W. W dniu 14 sierpnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł pismo informujące o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu. Jednocześnie pełnomocnik dołączył do ww. pisma odpis sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej informując, że przesłał egzemplarz skarżącemu oraz Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. W dniu 28 października 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika z urzędu o wypłatę wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie pełnomocnik dołączył formularz do wypłaty wynagrodzenia. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił radcy prawnemu A. W. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, wskazując iż wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia nie zawierał wymaganego przez przepisy oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Od ww. postanowienia referendarza sądowego nie został wniesiony sprzeciw, co oznacza, że wydane postanowienie stało się prawomocne. W dniu 20 listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego), do Sądu wpłynął ponowny wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W złożonym wniosku pełnomocnik oświadczył, że opłaty za wykonane czynności radcy prawnego w niniejszej sprawie nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pełnomocnik załączył także formularz dla pełnomocników świadczących pomoc prawną z urzędu do wypłaty wynagrodzenia. W tym stanie sprawy zważono, co następuje : Przepis art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Stosownie do treści § 16 powołanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega zatem wątpliwości, iż z treści ww. przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się z kolei, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona (zob. w tej materii m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanego obecnie wniosku z dnia 16 listopada 2015 r. wskazać należy, że jego zakres jest tożsamy z żądaniem zawartym w pierwszym wniosku datowanym na dzień 26 października 2015 r. i rozpoznanym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 listopada 2015 r. W ocenie referendarza sądowego rozpatrującego ponowny wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy brak jest podstaw do stwierdzenia, że skoro pełnomocnik w kolejnym wniosku złożył oświadczenie, że opłaty nie zostały opłacone w całości lub części, to okoliczności sprawy uległy zmianie. Należy mieć na uwadze, że pozytywne rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy stanowiłoby wyraz nieuzasadnionej weryfikacji prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 listopada 2015 r., które wobec braku zaskarżenia w drodze przysługującego pełnomocnikowi sprzeciwu wywołuje obecnie skutki prawomocnego orzeczenia sądu (vide: art. 259 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Należy również zauważyć, że skoro ww. brak oświadczenia wymaganego przez § 16 powołanego rozporządzenia nie mógł zostać uzupełniony w pierwotnie prowadzonym postępowaniu w trybie wezwania Sądu na podstawie art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to nie można go konwalidować poprzez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nawet jeżeli wniosek będzie zawierał wymagane oświadczenie. Profesjonalny pełnomocnik powinien mieć świadomość tego, że ponosi negatywne skutki niewykonania obowiązków określonych w obowiązujących uregulowaniach prawnych dotyczących przyznawania wynagrodzenia za udzieloną z urzędu i nieopłaconą pomoc prawną. Z powyższych względów, odmówiono pełnomocnikowi z urzędu przyznania żądanego wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.