I SA/Wa 649/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę H.S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy, na mocy zarządzenia z dnia 31 sierpnia 2016 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu tego wniosku (PPF). W oświadczeniu złożonym w dniu 29 września 2016 r. na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy skarżący wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych podając, że jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje z renty. Wysokości miesięcznego dochodu netto skarżący nie podał, uzasadniając to nierozumieniem pojęcia netto. W uzasadnieniu wniosku wskazał ponadto, że ma poważne problemy ze zdrowiem psychicznym. W rubryce wniosku odnoszącej się do zobowiązań i wydatków podał :"Jak u wszystkich żyjących ludzi". W związku z tym, że oświadczenia złożone we wniosku okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego strony, na mocy zarządzenia z 5 października 2016 r. skarżący został wezwany, stosownie do art. 255 p.p.s.a., do przedstawienia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych: 1) aktualnego dokumentu ujawniającego dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu renty, 2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez stronę rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne, 3) spisu rodzaju i wysokości wydatków na utrzymanie konieczne, w tym leczenie. Zarządzenie z 5 października 2016 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 listopada 2016 r. (k. 51). W jego wykonaniu, pismem nadanym w dniu 4 listopada 2016 r. skarżący wskazał, że nie rozumie treści wezwania, w związku z czym nie jest w stanie na nie odpowiedzieć. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Rozpoznawany wniosek zawierający żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wiąże z warunkiem wykazania przez wnioskodawcę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności sprawy związane ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o prawo pomocy wskazują, że nie spełnia on kryteriów wymaganych dla odstąpienia od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady samodzielnego ponoszenia przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Mając na uwadze, że w treści złożonego wniosku o prawo pomocy skarżący nie zawarł jakichkolwiek informacji umożliwiających dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, w szczególności nie podał wysokości uzyskiwanego dochodu oraz wysokości stałych wydatków, działając na podstawie art. 255 p.p.s.a. referendarz sądowy za celowe uznał wezwanie wnioskodawcy do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień oraz złożenia stosownych dokumentów w celu uzyskania informacji o dochodach skarżącego i jego stanie majątkowym. Wobec zaniechania skarżącego polegającego na niezłożeniu wymaganych oświadczeń i materiałów źródłowych organ sądowy nie ma możliwości dokonania prawidłowej oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony przez pryzmat przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zaniechanie skarżącego, w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, ma ten skutek, że nie pozwala wniosku o prawo pomocy uwzględnić w oparciu o niebudzące wątpliwości ustalenie, że wniosek ten opiera się na uzasadnionych podstawach. Przyjmuje się bowiem jednolicie, że udzielenie stronie postępowania sądowoadministracyjnego wsparcia z budżetu państwa poprzez przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego, a zatem pomoc taka przysługuje nie osobom uznającym się za niezamożne, lecz takim, które fakt ten wykażą, m.in. stosowną dokumentacją (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15; z dnia 15 kwietnia 2015 r., II OZ 262/15). Uchylenie się przez skarżącego od wykonania zarządzenia z 5 października 2016 r. w sposób w nim wskazany każe przyjąć, że oświadczenia złożone we wniosku o prawo pomocy, jako niewyczerpujące i niekompletne, nie dają podstawy do uwzględnienia wniosku o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Zważywszy, że z winy skarżącego organ sądowy nie dysponuje informacją o wysokości jego dochodów oraz posiadanych zasobów pieniężnych, jak również wysokości stałych wydatków oraz posiadania przez stronę ewentualnych zobowiązań, wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.