I SA/Wa 650/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-30

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, Gabriela Nowak, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, a jedynie przedstawiła swoją trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona otrzymała decyzję w określonym dniu, a odwołanie wniosła po upływie ustawowego terminu. Brak formalnego wniosku o przywrócenie terminu, nawet w sytuacji przedstawienia trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwia jego przywrócenie, co zgodnie z art. 134 k.p.a. obliguje organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu.
Stan faktyczny
A. D. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej 6 października 2014 r., a odwołanie wniosła 28 stycznia 2015 r. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, a skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...], Prezydent Miasta O. orzekł o odmowie przyznania A. D. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci K. M. i I. D. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że rodzina składa się z czterech osób, zatem miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 617,45 zł i przekracza kryterium dochodowe 574,00 zł uprawniające rodzinę do korzystania ze świadczeń rodzinnych o kwotę 43,45 zł, a kwota przekroczenia jest niższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego – 77,00 zł. W związku z powyższym odmówiono przyznania ww. świadczenia. Na skutek odwołania A. D. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że A. D. decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2014 r., odebrała w dniu 6 października 2014 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. W związku z tym w ocenie organu termin na wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął w dniu 20 października 2014 r. (błędnie wskazano 2015 r.). Natomiast ww. odwołanie zostało złożone w organie I instancji w dniu 28 stycznia 2015 r., a więc ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu do jego złożenia. Jednocześnie Kolegium wskazało, że A. D. została prawidłowo pouczona w zaskarżonej decyzji o sposobie i terminie jej zaskarżenia. Organ wskazał również, że skarżąca w złożonym odwołaniu nie zwróciła się również o przywrócenie na podstawie art. 58 k.p.a. terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. D. W uzasadnieniu swojej skargi przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wnosząc o przyznanie jej zasiłku rodzinnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Stosownie natomiast do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym, zobowiązany jest zatem zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. Uchybienie ustawowego terminu powoduje natomiast bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji, co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej skontrolowania w postępowaniu odwoławczym. W przypadku gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie takie jest ostateczne. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że A. D. odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2014 r. w sprawie odmowy świadczeń rodzinnych na dzieci, którą otrzymała w dniu 6 października 2014 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji. Skuteczności dokonanego doręczenia skarżąca nie kwestionuje. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym odwołaniu oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Tymczasem skarżąca odwołanie od powyższej decyzji złożyła dopiero w dniu 28 stycznia 2015 r. Z zestawienia dat otrzymania przez skarżącą kwestionowanej przez nią decyzji z dnia [...] września 2014 r. r. i wniesienia przez nią odwołania od tej decyzji bezspornie wynika zatem, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z treści art. 129 § 2 k.p.a. Powyższe obligowało organ do wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ, zdaniem Sądu, nie uchybił także treści przepisu art. 58 k.p.a. Z jego brzmienia jednoznacznie wynika bowiem, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę zainteresowanego, przy czym zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że prośba ta nie może być prośbą dorozumianą. Instytucja przywrócenia terminu oparta jest bowiem na zasadzie skargowości co oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu. Odwołanie A. D. nie zawiera takiego żądania. Nawet gdyby domniemywać, że celem strony było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek taki, w przypadku gdy nie złożono go w oddzielnym piśmie, powinien wynikać wprost z treści odwołania, a nie być ustalany przez organ w sposób pośredni, w tym w procesie domysłów. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to z winy strony i czy miała ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07; z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 137/10). Mając powyższe na uwadze uznać należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie przyjęło, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Zasadne tym samym było - przy braku prośby o przywrócenie terminu – wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło