I SA/Wa 655/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-12
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Jolanta Dargas, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o świadczenia z funduszu alimentacyjnego bez rozpatrzenia z powodu nieprawidłowego wpisu stanu cywilnego, mimo posiadania przez organ wiedzy o faktycznym stanie cywilnym wnioskodawczyni, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozostawienie wniosku o świadczenia z funduszu alimentacyjnego bez rozpatrzenia z powodu nieprawidłowego wpisu stanu cywilnego, gdy organ posiadał wiedzę o faktycznym stanie cywilnym wnioskodawczyni i okoliczność ta nie miała wpływu na uprawnienie do świadczeń, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ pierwszej instancji wezwał ją do uzupełnienia wniosku z powodu nieprawidłowego wpisu stanu cywilnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że stan cywilny wpisała prawidłowo, wskazując na fałszerstwo wyroku rozwodowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, uznając, że wnioskodawczyni jest rozwiedziona, a wpis "nieprawna separacja" jest nieprawidłowy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] listopada 2012 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] o pozostawieniu wniosku o świadczenia z funduszu alimentacyjnego bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] orzekł o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawniona do ukończenia 18 roku życia- E. Ż..
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. Ż..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. rozpatrując odwołanie ustaliło, że A. Ż. w dniu 20 września 2012r. złożyła do MOPR w O. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla córki E. Ż. załączając do niego zaświadczenie Urzędu Skarbowego w O. informujące o dochodach wnioskodawczyni za 2011r., zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych, odpis skrócony aktu urodzenia E. Ż. oraz kserokopię dowodu osobistego. W dniu 23 października 2012r. organ I instancji wezwał A. Ż. do uzupełnienia wniosku pod rygorem wydania decyzji o pozostawieniu go bez rozpatrzenia, gdyż nieprawidłowo wpisała w nim stan cywilny. W dniu 5 listopada 2012r. skarżąca złożyła oświadczenie podnosząc, że stan cywilny wpisała prawidłowo, gdyż wyrok rozwodowy z dnia 26 kwietnia 2004r. oparty jest na fałszerstwach i nie może pozostawać w obrocie prawnym.
Organ odwoławczy podniósł, ze zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego postępowanie w sprawie o przyznanie świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ właściwy wierzyciela wzywa pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania ( § 5.1. rozporządzenia). W przypadku niezastosowania się do wezwania, o którym mowa w ust. 1 lub 2, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia (§ 5.3 rozporządzenia).
Kolegium stwierdziło, ze złożony w niniejszej sprawie wniosek zawiera niezgodny ze stanem faktycznym wpis dotyczący stanu cywilnego ( " nieprawna separacja"), gdyż jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Okręgowego w O.z dnia [...] kwietnia 2004r. sygn. akt [...] A. Ż. jest osobą rozwiedzioną. Wniosek pomimo wezwania nie został przez wnioskodawczynię poprawiony w związku z czym organ II instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ odwoławczy podkreślił, że organ właściwy wierzyciela ustalając prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego postępuje zgodnie z ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz rozporządzeniem wykonawczym do niej. Niezastosowanie się zaś do wezwania do uzupełnienia lub poprawienia wniosku w wyznaczonym terminie musi skutkować wydaniem decyzji o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Ż.podnosząc, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki. Skarżąca w uzasadnieniu skargi opisała swoją sytuację rodzinną i materialną, w szczególności postępowanie dłużnika alimentacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołana podstawa prawna.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.
Tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2012r. poz.1228) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy.
Zgodnie z treścią przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. nr 123, poz. 836 ze zm.) postępowanie w sprawie o przyznanie świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń. Wzór takiego wniosku określony jest w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia.
Stosownie natomiast do § 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia, w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, organ właściwy wierzyciela wzywa pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Zgodnie zaś z § 5 ust. 3 tego rozporządzenia, w przypadku niezastosowania się do wezwania, o którym mowa w ust. 1 lub 2, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
A. Ż. w dniu 20 września złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla córki E. Ż., do którego załączyła zaświadczenie Urzędu Skarbowego w O. informujące o dochodach wnioskodawczyni za 2011r., zaświadczenie Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym w O. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych, odpis skrócony aktu urodzenia E. Ż. oraz kserokopię dowodu osobistego. Jak ustalił organ odwoławczy wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia. Złożyła ona wniosek jako przedstawiciel ustawowy małoletniej córki (uprawnionej do ewentualnego uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego) załączając wymagane dokumenty. Jedyną zaś przyczyną pozostawienia przedmiotowego wniosku przez organ I instancji bez rozpatrzenia było jego nieprawidłowe wypełnienie poprzez wpisanie w formularzu wniosku stanu cywilnego wnioskodawczyni " nieprawna separacja’’ i niepoprawienie go mimo prawidłowego wezwania przez organ, gdy tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu wyroku Sadu Okręgowego w O. z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...] wynika, że A. Ż. jest osobą rozwiedzioną i wiedzę tę w dacie wydawania decyzji posiadał organ I instancji. W tej sytuacji nie można zgodzić się z organami orzekającymi, ze brak prawidłowo wpisanego we wniosku stanu cywilnego uzasadnia pozostawienie go bez rozpoznania tym bardziej, że w niniejszej sprawie okoliczność powyższa nie ma żadnego wpływu na uprawnienie małoletniej E. Ż. do uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego , a organ pomocy rodzinie posiada pełną wiedzę co do stanu rodzinnego i majątkowego A.Ż.. Sad w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sad Administracyjny w wyrokach z dnia 8 marca 2012. sygn. akt I OSK 1791/11 i I OSK 1792/11 w sprawach dotyczących odmowy przyznania A. Ż. świadczeń z pomocy społecznej, w których to wyrokach Sąd stwierdził, że jej zachowaniu czy postawie trudno jest przypisać chęć wyłudzenia środków, można je raczej zdefiniować jako konsekwencje niepowodzeń osobistych, związanych z rozwodem i pretensjami jakie żywi z tego powodu do byłego męża. Takiej osobie, której postępowanie nie wydaje się racjonalne, właśnie z uwagi na przeżycia osobiste, nie można zarzucać złej woli, ale właśnie objąć pomocą. W związku z tym zaś, że organ pomocy rodzinie posiada pełną wiedzę co do stanu rodzinnego i majątkowego skarżącej, nie ma przeszkód, aby źle przez nią wypełniane wnioski poprawić skoro wiadomo jaki jest stan rzeczywisty, a którego nie chce ona przyjąć do wiadomości, w szczególności zważywszy na fakt, że stan ten potwierdzony jest dokumentem urzędowym.
W ocenie Sądu naruszenie § 5 ust. 3 cyt. wyż. rozporządzenia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wykładnię dokonaną przez orzekający w sprawie Sąd i stosując się do zasad postępowania administracyjnego wyda rozstrzygnięcie zgodne ze stanem faktycznym oraz stanem prawnym właściwym dla niniejszej sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło