I SA/Wa 666/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi E. C. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z dnia 6 marca 2012 r. E. C. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] wydaną w sprawie przeznaczenia do najmu na rzecz P. [...] zamiennego lokalu użytkowego w pow. całkowitej [...] m2, usytuowanego w budynku w [...] i zatwierdzenia wynegocjowanej stawki czynszu. W dniu 20 kwietnia 2012 r. wpłynął do akt sprawy wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania wskazując, że wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. We wniosku Wspólnota, powołując się na art. 6 ustawy o własności lokali wskazała, że posiada podmiotowość prawną i ma prawo do przedmiotowej nieruchomości w części wspólnej, w tym do zarządu nieruchomością wspólną i do uczestniczenia w przetargu na najem lokalu, który byłby przeznaczony na działalność Wspólnoty, a prawa tego została pozbawiona wydaną uchwałą. Zatem jest uprawniona do ubiegania się o najem lokalu znajdującego się w zasobach Gminy, w szczególności w sytuacji, gdy lokal ten zostaje przeznaczony przez Gminę do oddania w najem w drodze bezprzetargowej, co oddziałuje na prawa Wspólnoty ograniczając jej prawa, bowiem oddanie w najem lokalu w drodze bezprzetargowej powoduje oddanie nie tylko samego lokalu jako odrębnego przedmiotu prawa własności, ale również oddanie udziałów związanych z lokalem w części wspólnej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi w art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W ocenie Sądu wskazany przepis nie daje podstaw do dopuszczenia Wspólnoty jako uczestnika postępowania w niniejszym postępowaniu ze skargi wniesionej w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) na akt organu gminy. Z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że skargę na uchwałę gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wnieść do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą rady, o ile wcześniej wezwie radę do usunięcia zarzucanego naruszenia i wezwanie to okaże się bezskuteczne. Taka konstrukcja powyższego przepisu wpływa na legitymację skarżącego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kpa, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. A zatem co do zasady uznać należy, iż na etapie postępowania sądowego, udział w charakterze uczestnika postępowania sądowego, jakie toczy się w trybie skargi wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, może zgłosić podmiot, który wykaże, iż przed wystąpieniem z wnioskiem o dopuszczenie go do udziału w sprawie jaka toczy się przed sądem spełnił wymagania określone w art. 101 tej ustawy, a jej rozstrzygnięcie dotyczy wprost jego interesu prawnego. Wspólnota Mieszkaniowa, składając wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym, nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego, z którego wynikałoby wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego aktem będącym przedmiotem skargi w tej sprawie. Po drugie, przymiot uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 2 powołanej ustawy daje norma o charakterze materialnoprawnym, bezpośrednio legitymująca określony podmiot do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, czy legitymująca go do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić jednak interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Najważniejszymi cechami interesu prawnego w rozumieniu art. 33 powołanej ustawy są bezpośredniość i realność tego interesu. Bezpośredniość dotyczy związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes wywodzi. Interes prawny musi być także własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny. Zatem wynik postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie nie będzie miał wpływu na prawa i obowiązki Wspólnoty, na co powołuje się Wspólnota w uzasadnieniu wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu. Wspólnota Mieszkaniowa, jako inny podmiot, który nie wniósł skargi we własnym interesie, nie może skutecznie ubiegać się o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tym bardziej, że lokal będący przedmiotem uchwały nie stanowi nieruchomości wspólnej i nie jest własnością Wspólnoty, lecz należy do m. st. Warszawy. Zatem sama chęć wynajęcia przedmiotowego lokalu, gdyby był on oddawany w najem w drodze przetargu, nie oznacza wystąpienia po stronie Wspólnoty interesu prawnego, który uprawniałby ją do uczestnictwa w niniejszej sprawie. Byłoby tak tylko wówczas, gdyby oddanie lokalu w najem w trybie bezprzetargowym, naruszyło jakiekolwiek już istniejące prawa Wspólnoty do spornego lokalu lub uniemożliwiło realizację takich praw. Skuteczność skargi z art. 101 u.s.g. wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego, a więc już istniejącego, a nie potencjalnego, bez wskazania konkretnego prawa. Jednocześnie, wbrew twierdzeniom Wspólnoty, oddanie lokalu stanowiącego odrębny przedmiot prawa własności w najem nie łączy się z zadysponowaniem udziałem w gruncie. Nie wpływa więc na wykonywanie prawa własności przez członków Wspólnoty w stosunku do ich udziału w gruncie, bowiem najem oznacza jedynie oddanie rzeczy (lokalu) do używania, najemca pozbawiony jest natomiast uprawnienia do dysponowania udziałem w części wspólnej nieruchomości (gruncie), a nieruchomością wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000, Nr 80, poz. 903 ze zm.), są pozostałe po wyodrębnieniu lokali te części budynku i urządzenia, które nie służą do użytku właścicieli lokali, a także grunt, na którym posadowiony jest budynek. Z powyższego wynika, że odrębna własność lokalu, powstała i istniejąca zgodnie z przepisami ustawy, jest prawem głównym, nieruchomość wspólna jest zaś prawem niesamodzielnym, a jej funkcja w stosunku do prawa głównego jest służebna. Wspólnota mieszkaniowa w ramach uprawnień jakie jej przysługują, podejmuje bowiem decyzje tylko w sprawach dotyczących zarządu nieruchomością wspólną w granicach zakreślonych prawem. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie. Wspólnota Mieszkaniowa ma status strony w zakresie dotyczącym spraw tej wspólnoty, tj. nieruchomości wspólnej, a właściciel odrębnego lokalu – w sprawach dotyczących tego lokalu. Do zadań związku, jakim jest wspólnota mieszkaniowa właścicieli lokali, powstająca na podstawie art. 6 powyższej ustawy, należy zarządzanie nieruchomością wspólną i reprezentowanie interesów właścicieli lokali w zakresie spraw związanych z nieruchomością wspólną. Wspólnota mieszkaniowa właścicieli lokali nie ma uprawnień do ingerowania w sferę wykonywania przez właściciela jego praw do wyodrębnionego lokalu, np. poprzez uzależnienie możliwości użytkowania lokalu w określony sposób od uzyskania uprzedniej zgody wspólnoty, w szczególności narzucenia właścicielom obowiązku uzyskiwania zgody na prowadzenie w ich lokalach działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że Wspólnocie nie przysługuje legitymacja materialnoprawna do występowania na prawach strony w niniejszej sprawie, zatem brak jest podstaw do dopuszczenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości jako uczestnika postępowania w przedmiotowym postępowaniu sądowym wniesionej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę organu samorządu terytorialnego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.