I SA/Wa 667/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. W. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ul. [...] lok. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego specjalnego na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, iż wnioskodawczyni J. S. systematycznie korzysta z pomocy społecznej, z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. otrzymuje zasiłek stały, zasiłek okresowy i zasiłek celowy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. przyznał jej zasiłek celowy na zakup niezbędnych przedmiotów użytku domowego (sprzętu AGD) w kwocie [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że art. 36 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 12 marca 2004 r. jako jedną z form świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej przewiduje zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy. Z art. 41 tej ustawy wynika, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. A zatem, jak stwierdził organ, specjalny zasiłek celowy przysługuje osobom, których dochód jest wyższy od dochodu uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej, i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem J. S. należy do grupy osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenia i z nich korzysta, ze względu na spełnione kryterium dochodowe. Ponadto, zdaniem organu, żądanie przyznania specjalnego zasiłku celowego w kwocie [...] zł, nie zasługiwało na uwzględnienie, z uwagi na fakt, iż wysokość zasiłku celowego specjalnego, nie może być wyższa od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S., zarzucając zaskarżonej decyzji nietrafność. Skarżąca przedstawiła w skardze swoją trudną sytuację życiową, zdrowotną, mieszkaniową i bytową; podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnej rodziny, pozbawiona jest energii elektrycznej, a dom, w którym zamieszkuje jest zdewastowany i wymaga remontu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, skarga jest zasadna, a dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja poprzedzająca, naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu, który mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Specjalny zasiłek celowy, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) jest świadczeniem przyznawanym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny. Prawidłowo organ wskazał, że ponieważ dochód J. S. nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, więc nie kwalifikuje jej do ubiegania się o ten specjalny zasiłek. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ani art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., ani inne przepisy dotyczące udzielania pomocy ze środków opieki społecznej, nie określają wysokości zasiłku celowego, i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Oznacza to, że organy orzekające w sprawach zasiłków celowych nie są związane przepisami prawa ograniczającymi wysokość przyznawanego zasiłku celowego. W tej sytuacji, wyznacznikami ustalania tej wysokości są, z jednej strony, sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Orzekając w ramach uznania administracyjnego organ administracji musi mieć przy tym na względzie to, iż celem pomocy społecznej, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, nie wzięły pod uwagę trudnej sytuacji życiowej, w której znalazła się J. S., i przytaczając jedynie przepisy ustawy, nie zbadały, czy w tej sprawie nie zaistniała konieczność zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) i zbadanie, czy osoba starająca się o świadczenia może uzyskać środki na realizację konkretnego celu w inny sposób. A zatem, obowiązkiem organu powinno być bardziej wnikliwe przeanalizowanie sytuacji bytowej skarżącej pod kątem ewentualnej możliwości wynajęcia części domu, z uwagi na jego stan techniczny i niezbędny remont. Należy równocześnie zgodzić się z poglądem, iż rolą pomocy społecznej nie jest ponoszenie pełnych kosztów utrzymania osób korzystających z tego rodzaju świadczeń, lecz jedynie udział w granicach możliwości organu - w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych. Zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej, na konkretne cele bytowe, przykładowo wymienione w ustawie. Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia, ma obowiązek wnikliwie i wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a następnie rozpatrzyć go w odniesieniu do przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie, a nie ograniczyć się jedynie do przytoczenia przepisów ustawy. Stwierdzić zatem należy, że organy obydwu instancji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. W konsekwencji, uzasadnienia obu decyzji nie odpowiadają warunkom określonym w art. 107 § 3 kpa, a zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa "Uzasadnienie stanowi integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy" (NSA I SA/Lu 21/98). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Z powyższych względów, na podstawie, art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.