I SA/Wa 669/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-25

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało wniosek o przyznanie odszkodowania, gdy strona pierwotnie składająca wniosek sprzedała swoje prawa do nieruchomości podmiotowi trzeciemu, który następnie wystąpił o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu II instancji, ponieważ organ nie rozpoznał w pełni żądania spółki P. Sp. z o.o., która nabyła prawa do nieruchomości i wystąpiła o wznowienie postępowania. Organ powinien był ustalić zakres żądania spółki i rozpoznać je merytorycznie, a także rozpoznać pierwotny wniosek A. i M. B., wydając stosowne orzeczenia w obu sprawach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. i M. B. o przyznanie odszkodowania za sprzedane lokale. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przyznania odszkodowania, a następnie, po wznowieniu postępowania na wniosek P. Sp. z o.o. (nabywcy nieruchomości), ponownie odmówiło przyznania odszkodowania, uznając, że pierwotni wnioskodawcy nie mieli przymiotu strony. Skarżący podnosili, że organ nie rozpoznał w pełni żądania spółki i nie orzekł o całości ich żądania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. Sp. z o.o. w W. kwotę 460 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skarg A. B. i M. B. oraz P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. Sp. z o.o. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], którą uchyliło swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] i na podstawie art. 160 § 1 kpa odmówiło przyznania odszkodowania. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 r. A. i M. B. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o przyznanie odszkodowania za sprzedane lokale. Po rozpoznaniu tego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w . decyzją z dnia [...] grudnia 206 r. nr [...] odmówiło wnioskodawcom - na podstawie art. 160 kpa - przyznania odszkodowania za sprzedane lokale w budynku przy ul. [...] w W. Kolegium stwierdziło, że nie jest możliwe przyznanie odszkodowania za sprzedane lokale - na podstawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania dawnym właścicielom nieruchomości [...] ul. [...] prawa własności czasowej - gdyż orzeczenie to nie wywołało szkody w postaci sprzedaży lokali. W dniu 14 października 2008 r. (data prezentaty) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. o odmowie przyznania odszkodowania. Spółka poinformowała, że umową notarialną z dnia [...] maja 2005 r. M. i A. B. sprzedali jej budynki znajdujące się na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i [...] wraz z prawami i roszczeniami przysługującymi im do tej nieruchomości, wynikającymi z art. 7 dekretu z dnia 26. października o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) - co oznacza to, że stroną postępowania w sprawie przyznania odszkodowania mogła być jedynie P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - na zasadzie art. 145 §1 pkt 5 kpa - wznowiło przedmiotowe postępowanie. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło: 1) na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., 2) na podstawie art. 160 § 1 kpa odmówić przyznania odszkodowania. Kolegium stwierdziło, że podstawą wznowienia postępowania był przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. wnioskodawcą byli A. i M. B. i to im odmówiono przyznania odszkodowania za sprzedane lokale w budynku przy ul. [...] w W. Nową okolicznością - nie znaną organowi w czasie wydawania decyzji - jest fakt, że umową notarialną z dnia [...] maja 2005 r. sprzedali oni Spółce P. budynki znajdujące się na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i [...] wraz z prawami i roszczeniami przysługującymi im do tej nieruchomości, wynikającymi z art. 7 dekretu z dnia 26 października o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - co oznacza, że nie przysługuje już im przymiot strony w postępowaniu o przyznanie odszkodowania. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Ponieważ w sprawie o przyznanie odszkodowania A. i M. B. nie mogli być jego stronami, Kolegium orzekło o odmowie przyznania odszkodowania - z innych przyczyn niż wskazane w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Przywołało również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1288/04, LEX nr 204675, w którym Sąd stwierdził: "Wniesienie żądania przez podmiot, który nie ma przymiotu strony skutkuje oddaleniem żądania, a nie umorzeniem postępowania. Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną, ani nie działa jako pełnomocnik lub przedstawiciel strony, powinno spowodować wydanie decyzji odmownej z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje wydania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest, czy nie jest stroną". Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniosła P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - podnosząc, że sprawa w części nie została rozstrzygnięta, ponieważ nie orzeczono, co do całości żądania Spółki . Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]. Kolegium stwierdziło, że przyczyną wznowienia postępowania w sprawie były nowe okoliczności istotne dla sprawy, nieznane organowi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast spółka nie wskazała, iż jej intencją było ubieganie się o przyznanie odszkodowania w trybie art. 160 kpa. Takie postępowanie może zostać wszczęte odrębnym wnioskiem strony. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i M. B. oraz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. A. i M. B. podnosili, że nie byli uprawnieni do złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania, gdyż takie uprawnienie miała tylko P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Dodali, że skoro wniosek złożył podmiot nie mający przymiotu strony, a wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot właściwy - to organ powinien rozpoznać zgłoszone żądanie w trybie art. 160 kpa z udziałem P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., która de facto przyłączyła się do pierwotnie złożonego wniosku. Natomiast P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. podniosła, że po to wystąpiła o wznowienie postępowania, aby organ rozpoznał żądanie przyznania odszkodowania w trybie art. 160 kpa z jej udziałem jako podmiotu, który przyłączył się do pierwotnie złożonego wniosku. Zaś organ nie zrobił tego i nie orzekł o całości jej żądania. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie oraz podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r., którą uchyliło swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. i na podstawie art. 160 §1 kpa odmówiło przyznania odszkodowania A. i M. B. - z uwagi na fakt nie posiadania przez nich przymiotu strony do złożenia takiego wniosku. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznało tylko wniosek A. i M. B. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 160 kpa, natomiast nie zwróciło uwagi, że P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - składając wniosek o wznowienie postępowania - jest również zainteresowana uzyskaniem tego odszkodowania. Gdyby Kolegium miało wątpliwości, jak należy rozumieć wniosek spółki o wznowienie postępowania, to powinno zwrócić się do niej o sprecyzowanie żądania i wyjaśnienie, czy przyłącza się ona do "pierwotnego" wniosku złożonego przez A. i M. B. i wnosi o przyznania odszkodowania za sprzedane lokale w budynku przy ul. [...] w W. Ponieważ Kolegium nie uczyniło tego, to Sąd uchylił obie decyzje. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustali w sposób niewątpliwy zakres żądania P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i w przypadku podtrzymania przez nią wniosku o przyznania odszkodowania - rozpozna żądanie spółki w całości i orzeknie merytorycznie odnośnie zasadności przyznania odszkodowania za sprzedane lokale w budynku przy ul. [...] w W. W tej sytuacji organ będzie miał do rozpoznania dwa wnioski o przyznanie odszkodowania – A. i M. B. oraz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oba wnioski będzie musiał rozpoznać i wydać stosowne orzeczenia. Następnie, biorąc pod uwagę wymogi określone w art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać motywy decyzji i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło