I SA/Wa 671/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r. nr KOC/127/Sr/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 15 stycznia 2024 r., nr KOC/127/Sr/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dalej jako: "SKO w Warszawie, Kolegium, organ odwoławczy" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r., poz. 775) dalej jako : "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania M. N. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 8 grudnia 2023r., nr UD-XIII-000428-SP-12-2023 o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę B. N., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2023r. M. N. wstąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Prezydent m. st. Warszawy decyzją z 18 września 2023r., nr UD-XIH-000386-SP-09-2023 odmówił przyznania M. N. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką B. N.. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że w przypadku matki wnioskodawcy nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2023 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390) dalej jako : "u.ś.r." Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Kolegium z dnia 19 października 2023r., nr KOC/6351/Sr/23, a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Prezydent m. st. Warszawy rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia 8 grudnia 2023r., nr UD-XIII-000428-SP-12-2023 odmówił przyznania M. N. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę. Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. N. wskazując, iż jego matka wymaga całodobowej opieki, co wykazał stosownymi oświadczeniami i co potwierdził wywiad środowiskowy, a tylko on jedynie może taką opiekę świadczyć. Cały dzień musi pozostawać do dyspozycji chorej matki i z tego względu nie jest możliwe podjęcie jakiejkolwiek pracy. Rozpoznając sprawę Kolegium wyjaśniło, że art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023r., poz. 1429) zmieniającej z dniem 1 stycznia 2024r. ustawę z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym. Organ przytoczył treść art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wskazał, że przyczyna odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. K 38/13, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny. A zatem przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną należy pominąć kryterium daty powstania niepełnosprawności z art. 17 ust. 1b ustawy. Kolegium wskazało, że jak wynika z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba wymieniona w tym przepisie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Niewątpliwie konieczny pozostaje bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem. Sprawowana opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sam fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym bądź o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nie jest wystarczającą przesłanką prawną do przyznania świadczenia. Dodatkową, kumulatywną przesłanką, jaką musi spełnić osoba należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Kolegium wskazało, że z ustaleń organu I instancji wynika, że skarżący sprawuje opiekę nad matką, którą Sąd Rejonowy dla [...] w [...], wyrokiem z [...] maja 2023r., sygn. akt [...], zaliczył do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydał na stałe i wskazał, iż ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 18 maja 2021r. Organ zaznaczył, że samo posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (czy orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji) nie przesądza automatycznie, że każdy, zajmujący się osobą legitymującą się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uniemożliwia zatrudnienie. Należy przyjąć, że orzeczenie to automatycznie nie oznacza istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. W tym kontekście w ramach oceny zasadności wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotnego znaczenia nabiera zbadanie zakresu opieki sprawowanej nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącego i konieczności jej wsparcia, organ wskazał, że wykazane przez skarżącego rodzaj, charakter i zakres wykonywanych przez niego czynności składają się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (m.in. przygotowywanie posiłków, zakupy, sprzątanie) i nie można ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącego gdyż są to typowe czynności, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu. Czynności polegające na podawaniu leków i czynnościach pielęgnacyjnych nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu. Kolegium podkreśliło, że w toku postępowania zasadne jest zbadanie aktywności i możliwości zawodowych osoby sprawującej opiekę, czy istotnie rezygnacja z zatrudnienia (jej niepodejmowanie) wiązała się z koniecznością sprawowania opieki. W tym aspekcie konieczne jest przeanalizowanie dotychczasowego przebiegu zatrudnienia, związków czasowych między zatrudnieniem (rezygnacją z niego) a okolicznościami, które spowodowały konieczność sprawowania opieki oraz możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez skarżącego nie wynika kiedy ustała jego aktywność zawodowa i kiedy miała ona miejsce. Skarżący wskazał tylko, iż "po powrocie z emigracji przebywał na bezrobociu "bez prawa do zasiłku". W czasie kiedy podjął opiekę nad matką był osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, poszukiwał pracy jednak bezskutecznie. Kolegium stwierdziło zatem, że nie można przyjąć aby zatrudnienie skarżącego ustało gdy jego matka została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wyjaśnić przy tym należy, że przez rezygnację z zatrudnienia należy rozumieć taką sytuację faktyczną, gdy osoba zamierzająca sprawować opiekę rezygnuje z wykonywanej już aktywności zarobkowej mieszczącej się w katalogu określonym w art. 3 pkt 22, zaś przez niepodejmowanie zatrudnienia - taką sytuację, gdy dana osoba rezygnuje jedynie z zamiaru podjęcia takiej aktywności w przyszłości np. odrzucając złożoną jej ofertę zatrudnienia. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Organ podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne ma zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium zaznaczyło, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki, zwłaszcza nad niepełnosprawnym jej członkiem. Pomoc państwa jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ewentualne zatrudnienie opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych), a pomimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej stanu jej zdrowia) - istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia bądź sytuacja uniemożliwia jego podjęcie. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 stycznia 2024 r., nr KOC/127/Sr/24 złożył M. N.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniósł, że jego matka wymaga całodobowej opieki, co wykazał wywiad środowiskowy oraz przedłożone oświadczenia. Zaznaczył, że jedynie on może świadczyć opiekę co powoduje konieczność rezygnacji z zatrudnienia. Wskazał, że biorąc po uwagę zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych jak i Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie powinno zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Zaznaczył, że cały dzień musi pozostawać do dyspozycji chorej matki i z tego względu nie jest możliwe podjęcie jakiejkolwiek pracy. Dodał, że Kolegium błędnie, gdyż wybiórczo, oceniło kwestię związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad matką, a niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, nie badając tej ostatniej możliwości na dzień złożenia wniosku przez skarżącego. Skarżący powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 144/23 wskazał, że istotne jest czy na dzień złożenia wniosku (por. art. 24 ust. 2 ustawy), a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną spełniał przesłanki przyznania oczekiwanego świadczenia, w tym przesłankę niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej także jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 stycznia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 8 grudnia 2023r., odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę B. N.. Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) dalej jako : "u.ś.r." , a w szczególności art. 17 ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023r., poz. 1429) zmieniającej z dniem 1 stycznia 2024r. ustawę z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym, gdyż wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący złożył w dniu 18 sierpnia 2023 r., a więc w poprzednim stanie prawnym. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r., skarżący jako zobowiązany do alimentacji względem matki należy do kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Jak wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba wymieniona w tym przepisie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Niewątpliwie konieczny pozostaje bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem. Sprawowana opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2022r. sygn. akt II SA/G1 456/22, publik, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 2454/11, z dnia 23 października 2020r. sygn. akt l OSK 1148/20). Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 sierpnia 2019r. sygn. akt l OSK 940/19; z dnia 12 lutego 2020r. sygn. akt l OSK 516/19, publik, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ustaleń organu I instancji wynika, że skarżący sprawuje opiekę nad matką, którą Sąd Rejonowy dla [...] w [...], wyrokiem z dnia 31 maja 2023r., sygn. akt [...], zaliczył do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydał na stałe i wskazał, iż ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] maja 2021r. Jak wynika z decyzji organu I instancji swoją sytuację zawodową Skarżący opisał od dnia [...].08.2015 r. Wynika z niej, że w czasie w którym Skarżący podjął decyzję o opiece nad matką był osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Od tamtej pory, już w trakcie choroby matki Skarżący podejmował i nadal podejmuje "prace dorywcze" oraz poszukiwał pracy, ale bezskutecznie. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że sprawując opiekę nad matką Skarżący wykonuje czynności : poranna/wieczorna higiena, pomoc w ubraniu, przygotowanie i podanie posiłków, podawanie leków, czynności związane z utrzymaniem domu, tj. sprzątanie, gotowanie, zakupy, które według Skarżącego łącznie zajmują ok. 6,5 godziny dziennie (pismo "uzupełnienie" z [...] listopada 2023 r.) Ponadto, Skarżący pomaga matce w załatwianiu spraw medycznych, tj. wizyty lekarskie. W ocenie Sądu, prawidłowo organy stwierdziły, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a opieką sprawowaną przez Skarżącego nad matką. Zaznaczyć należy, że w momencie choroby matki Skarżący był osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Natomiast podczas sprawowania opieki nad matką Skarżący podejmuje prace dorywcze, które zajmują klika godzin w tygodniu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia z 17 listopada 2023 r. Skarżący zajmuje się wykończeniem wnętrz pod klucz. Stara się wykonywać drobne prace dorywcze, jednak uzyskiwane kwoty są niewielkie ze względu na fakt, że może pracować kilka godzin w tygodniu. Zdaniem Sądu, słusznie zatem organy stwierdziły, że w związku z podejmowaniem przez Skarżącego prac dorywczych, które zajmują mu kilka godzin w tygodniu może on także podjąć pracę choćby w niepełnym wymiarze czasu lub pracę zdalną. Skoro Skarżący potrafi pogodzić sprawowanie opieki nad matką z wykonywaniem prac dorywczych to zasadnie organy przyjęły, że czynności jakie wykonuje Skarżący względem matki nie wypełniają całego dnia w stopniu uniemożliwiającym podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Ponadto, zakres i czas trwania czynności z tytułu sprawowania opieki nad matką który Skarżący określił na ok. 6,5 godziny dziennie także nie powoduje niemożności podjęcia przez Skarżącego zatrudnienia lub jakiejkolwiek pracy (dorywczej czy zdalnej) w jakimkolwiek wymiarze czasowym. Podkreślić należy, że samo posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (czy orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji) nie przesądza automatycznie, że każdy, zajmujący się osobą legitymującą się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uniemożliwia zatrudnienie. Na tej samej zasadzie należy przyjąć, że orzeczenie to automatycznie nie oznacza istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. W tym kontekście w ramach oceny zasadności wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotnego znaczenia nabiera zbadanie zakresu opieki sprawowanej nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że w ramach tego badania organ nie powinien dokonywać oceny zasadności wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ani formułować dodatkowych wymagań jakie spełniać ma niepełnosprawny. Jak słusznie stwierdził organ, nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącego i konieczności jej wsparcia, wykazane przez skarżącego rodzaj, charakter i zakres wykonywanych czynności składają się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (m.in. przygotowywanie posiłków, zakupy, sprzątanie) i nie można ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącego gdyż są to typowe czynności, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2021r., sygn. akt I OSK 351/21, dostępny w CBOSA). Czynności polegające na podawaniu leków i czynnościach pielęgnacyjnych nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021r., sygn. akt I OSK 2859/20, dostępny w CBOSA). Czynności te, przy właściwej organizacji, dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem pracy zarobkowej w niepełnym wymiarze czasu. Dodatkowo wskazać należy, że jak wynika z oświadczeń Skarżącego złożonych podczas rozprawy w dniu 7 czerwca 2024 r. w sprawowaniu opieki nad matką pomaga mu sąsiadka, która gotuje obiady i opiekuje się w czasie kiedy Skarżący nie może zajmować się matką. Skarżący oświadczył, że jak matce zostawi się jedzenie to sobie w miarę poradzi, skorzysta samodzielnie z toalety. Skarżący podał, że od roku jest po ślubie, żona mieszka w [...], a on przebywa u matki w mieszkaniu składającym się z kuchni i pokoju. Jak wynika z formularza wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego matka Skarżącego mieszka w [...]. Wskazał, że żona utrzymuje jego rodzinę. Oświadczył, że matka przez rok była w prywatnym ośrodku rehabilitacyjnym za który płacił [...] zł miesięcznie oraz że siostry nie opiekują się matką. W ocenie Sądu, z doświadczenia życiowego wynika, że skoro skarżący jest rok po ślubie to z pewnością chociaż część czasu poświęca także żonie. Zauważyć przy tym należy, że żona mieszka w innym mieście niż skarżący z matką którą się opiekuje. Z powyższego wynika zatem, że opieka sprawowana nad matką przez skarżącego nie jest sprawowana całodobowo, ciągle i przez cały czas. Potwierdza to także oświadczenie skarżącego, że w opiece pomaga mu sąsiadka, która opiekuje się w czasie kiedy Skarżący nie może zajmować się matką. Sytuacja osobista skarżącego oraz powyższe oświadczenia potwierdzają tylko słuszność decyzji organu o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która faktycznie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale też może zostać przyznane osobie, która zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w ogóle nie podejmuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: "z normy art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Istotne w kwestii przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem to, czy Wnioskodawca jest zdolny do podjęcia pracy, ale nie może tego uczynić ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, przy czym zakres tej opieki uniemożliwia jakąkolwiek aktywność zawodową. W niniejszej sprawie, jak słusznie stwierdziły organy niepodejmowanie zatrudnienia przez Skarżącego nie pozostaje w ścisłym i bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Ponadto, zakres i charakter sprawowanej opieki nad matką umożliwia skarżącemu aktywność zawodową polegającą na podejmowaniu "prac dorywczych". Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 kwietnia 2023 r. w sprawie sygn. akt: II SA/Gd 814/22, w którym Sąd stwierdził m.in., iż: "Pomimo tego, że ustawodawca nie definiuje pojęć "niepodejmowania" ani "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", to nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać opiekunowi, który nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mając co najmniej potencjalną możliwość (zdolność), by zatrudnienie lub inną pracę zarobkową podjąć. Pomiędzy zaprzestaniem (bądź niepodejmowaniem) zatrudnienia a sprawowaną opieką musi zatem istnieć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, którego brak wyklucza możliwość przyznania świadczenia (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1096/22, z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2449/22, czy z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2131/22). W sytuacji zatem, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2343/22). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego nie cechuje się wskazanym powyżej związkiem. Wbrew zarzutom skargi Kolegium oceniając kwestę związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania przez Skarżącego opieki nad matką, a niepodejmowaniem przez Skarżącego zatrudnienia badało możliwość zatrudnienia na dzień złożenia wniosku przez Skarżącego w oparciu o posiadane i zgromadzone w sprawie dokumenty (w tym oświadczenia Skarżącego). Reasumując, w ocenie Sądu, prawidłowo organy stwierdziły, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunkująca przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w niniejszej sprawie nie została spełniona. Brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a opieką sprawowaną przez Skarżącego nad matką. Ponadto, podejmowanie się przez skarżącego prac dorywczych podczas sprawowania opieki nad matką potwierdza, że zakres, charakter oraz czas potrzebny na wykonanie wskazanych przez Skarżącego czynności nie koliduje z możliwością podjęcia pracy choćby w niepełnym wymiarze czasu, czy pracy zdalnej. Podnieść należy, że organy rozpatrując sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną osobą bliską nie działają na zasadzie uznania administracyjnego, lecz są związane ściśle przepisami u.ś.r. Warunkiem nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy oraz brak wystąpienia przesłanek wykluczających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem brak jednej z przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy uzasadnia odmowę przyznania tego świadczenia. Podsumowując uznać należy, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie, poddały ocenie dowody zgromadzone w postępowaniu administracyjnym. Nie doszło więc do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Z tego względu, zarzuty podniesione w skardze do Sądu nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku tj. uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu przedmiotowej skargi.