I SA/Wa 68/22

WyrokWSA w Warszawie2022-04-21

Skład orzekający: Joanna Skiba, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Monika Sawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę rolniczą przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem, jeśli świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe od emerytury?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie pobierającej emeryturę, narusza konstytucyjną zasadę równości. Sąd stwierdził, że osoba pobierająca emeryturę powinna mieć możliwość wyboru między świadczeniem pielęgnacyjnym a emerytalnym, poprzez zawieszenie wypłaty emerytury. Brak pouczenia o tej możliwości przez organ stanowił naruszenie przepisów.
Stan faktyczny
J. P. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem D. P., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę rolniczą, co stanowi negatywną przesłankę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i orzecznictwo NSA. J. P. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej J. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] października 2021 r. nr [...] odmawiającą przyznania J. P. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem D. P. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: J. P. [...] września 2021 r. wystąpiła do GOPS w [...] z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem D. P. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wójt Gminy [...] decyzją z [...] października 2021 r., powołując art. 17 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia podnosząc, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę rolniczą, co stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia. J. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, w tym art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 i podkreślił, że z przepisów tych wynika jednoznacznie, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - poza wypełnieniem przesłanek podmiotowych - muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki natury przedmiotowej. Pierwsza z nich ma charakter pozytywny i polega - co do zasady - albo na nie podejmowaniu, albo na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem. Druga zaś ma charakter negatywny, a mianowicie świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a lub b ustawy. Przepis art. 17 powołanej ustawy stanowi zatem zamkniętą regulację normującą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego względu nie można prawa do niego wywodzić z innych niż wskazanych w treści tego przepisu zdarzeń i sytuacji, ani innych ustaw, aniżeli ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że J. P. wnioskiem złożonym w GOPS w [...] [...] września 2021 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem D. P., urodzonym [...] kwietnia 1985 r., który orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] marca 2003 r. nr [...] został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu tym stwierdzono, że orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe. Ponadto wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się przed 16 rokiem życia, a niepełnosprawność powstała od urodzenia. Akta sprawy zawierają także orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] grudnia 2019 r. nr akt [...], z którego wynika, że D. P. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, a data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji istniała w dniu [...] października 2019 r. Z akt sprawy wynika również, że odwołująca - osoba sprawująca opiekę - ma ustalone prawo do emerytury z KRUS (decyzja Prezesa KRUS z [...] marca 2021 r. nr [...]). Zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta zdecydowała, że w niniejszej sprawie spełniona została negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia. Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wprost wyłącza prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom sprawującym opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które mają już przyznane prawo do emerytury. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2573/15 (LEX nr 2294962) wskazał, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie umożliwiają, przy przyznawaniu świadczeń rodzinnych, dokonywania miarkowania, czy też uwzględniania szczególnej sytuacji finansowej bądź rodzinnej osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, zakładając, że nie jest możliwy zbieg świadczenia emerytalnego i świadczenia pielęgnacyjnego. Wbrew odmiennemu przekonaniu pełnomocnika odwołującej, treść art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury. Przepis ten odnosi się wyłącznie do zbiegu świadczeń pobieranych w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie świadczeniobiorca ma możliwość wyboru korzystniejszego świadczenia. W konsekwencji obowiązujące normy prawne nie przewidują możliwości wyboru przez osobę zainteresowaną prawa do świadczenia przyznanego w ramach innej ustawy, w tym wypadku ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Natomiast powołane przez pełnomocnika w odwołaniu wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych odnoszą się do zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna. W tej sytuacji zarzut pełnomocnika, że organ I instancji pominął regułę z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także argumentacja, że odwołująca ma świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego, czyli emerytalnego są nieuzasadnione. Kolegium zaznaczyło, że słusznie podkreślił organ I instancji, iż brak jest regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (emerytury), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia oraz regulacji wskazującej, czy organ jest związany żądaniem strony w zakresie wnioskowanego świadczenia (jako najkorzystniejszego), czy też, że to organ z urzędu ocenia, które za świadczeń jest dla wnioskodawcy najbardziej korzystne. SKO w [...] podkreśliło, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się również, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom mającym ustalone prawo do emerytury, nie narusza zasady równości, o której mowa w Konstytucji RP. Cechą bowiem wspólną, relewantną, osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują żadnych dochodów decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować. W orzecznictwie akcentowane jest również, że świadczenia emerytalne oparte na zasadzie wzajemności są stabilne i silniej chronione niż świadczenia pielęgnacyjne. Przede wszystkim więc świadczenie emerytalne choć niższe niż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem pewnym i stabilnym. Natomiast świadczenie pielęgnacyjne, nie stanowiące elementu systemu zabezpieczeń społecznych, takim pewnym i stabilnym świadczeniem nie jest. W dotychczas funkcjonującym systemie zabezpieczeń społecznych nie doszło do wygaszenia decyzji emerytalnych, za to doszło do wygaszenia decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że skoro ustawodawca nie przewidział możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem emerytalnym a świadczeniem pielęgnacyjnym, ewentualnie dopłatą wyrównującą niższe świadczenie, przeciwnie uznał, że posiadanie przez osobę sprawującą opiekę prawa do emerytury wyklucza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to organy administracji nie mają żadnej podstawy prawnej, by w zaistniałej sytuacji przyznawać tym osobom prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym - w ocenie Kolegium - posiadanie przez odwołującą prawa do emerytury wyklucza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ww. ustawy jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. Natomiast organy administracji publicznej muszą mieć na uwadze obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) SKO w [...] podkreśliło, że przyznanie odwołującej świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad wymagającym opieki synem w sytuacji, gdy ma ona ustalone prawo do emerytury, w której proste zestawienie treści takiej decyzji z treścią przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, prowadziłoby do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności, a więc doszłoby do rażącego naruszenia prawa w postaci art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych - stanowiłoby negację obowiązującego prawa. J. P. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ww. ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów podnosząc, że rozpatrując przedmiotową sprawę organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ww. ustawy i przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem skarżącej poprzestanie na wykładni językowej normy zawartej w dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo emerytury, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do emerytury. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w teorii prawa zgodnie wskazuje się natomiast na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Na poparcie twierdzeń skarżąca przytoczyła stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] października 2021 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności w treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2010 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Zdaniem Sadu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy decyzję odmawiającą skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu przysługiwania jej prawa do emerytury rolniczej. Istota sporu zaistniałego w sprawie sprowadza się do wykładni art.17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do emerytury. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie niniejszej niezbędne jest dokonanie wykładni językowej tego przepisu uzupełnionej o wyniki wykładni celowościowej oraz systemowej (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/10 , z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r.). Jak wynika z treści art.17 ust.1 u.ś.r. istotną cechą osób, będących adresatami zawartej w nim normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Literalna treść art.17 ust. 5 pkt.1 lit. a u.ś.r. wprost eliminuje z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę te osoby, które mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Trafnie wskazuje się jednak , że taka wykładnia wskazanego przepisu narusza konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20 , że istotną cechą osób, którym na podstawie art.17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że te podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozbawione są świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. W związku z tym zróżnicowaniem należy podkreślić, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki TK z 23 listopada 2010 r., K 5/10, z 19 kwietnia 2011 r. P 41/09, z 18 czerwca 2013 r., K 37/12 , z 5 listopada 2013 r., K 40/12 i z 17 czerwca 2014 r., P 6/12 ). Odnośnie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r., K 38/13 wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Brak jest zdaniem Sądu istotnych i racjonalnych argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do emerytury jeżeli świadczenie to jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany był pogląd, że zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art.17 ust.5 pkt.1 lit.a u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielić należy jednak stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19 , że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art.17 ust.3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. To zaś, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że celowym rozwiązaniem w takich okolicznościach sprawy byłoby umożliwienie osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego. Treść art. 27 ust. 5 u.ś.r. przesądza, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Wg jego treści , w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Powyższe prowadzi do wniosku, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, w niniejszej sprawie emerytury, poprzez złożenie do organu rentowego stosownego wniosku o jej zawieszenie. Zgodnie z treścią art. 34 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych. Stosownie zaś do art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona osoba, może ulec zawieszeniu na jej wniosek gdyż ustawa nie ogranicza możliwości jego złożenia. Zawieszenie zaś prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Jakkolwiek emerytura jest prawem niezbywalnym, uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.o.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.o.ś.r. musi być interpretowana, jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki NSA: z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/20; z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20). Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.o.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ - stosownie do art. 9 k.p.a. – obowiązany jest pouczyć stronę co oznacza, że organy dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.o.ś.r. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. Powyższa argumentacja przesądza zatem, że zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie. Mając te okoliczności na uwadze Sąd, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło