I SA/Wa 680/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. W., B. A., K. A., Z. T. i M. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 158/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz E. W., B. A., K. A., Z. T. i M. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. W., M. B., Z. T., B. A. i K. A. (dalej jako "skarżący") pismem z 4 kwietnia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 158/16, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 10 lutego 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, organ pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 40.472 zł, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że do zakończenia postępowania niezbędne jest ustalenie wszystkich stron postępowania, wobec czego zobowiązano wnioskodawców do uzupełnienia akt o dokumenty potwierdzające następstwo prawne po wszystkich byłych współwłaścicielach nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 158/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 10 lutego 2014 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 22 czerwca 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 7 września 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-48 akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 158/16). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 7 grudnia 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do 17 stycznia 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z 23 stycznia 2017 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 158/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 22 czerwca 2016 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z 10 lutego 2014 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny. Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. W szczególności zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Po otrzymaniu w dniu 7 września 2016 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, organ przez okres ponad 16 miesięcy nie podjął działań uzasadniających zwłokę, nie gromadził dokumentacji niezbędnej do oceny, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również nie informował skarżących o przyczynach zwłoki. Jedyną czynnością organu było wystąpienie do pełnomocnika skarżących dopiero w dniu 25 kwietnia 2017 r. (już po wniesieniu skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie) o nadesłanie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po byłych współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a., gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, tym bardziej biorąc pod uwagę specyfikę postępowań dotyczących gruntów [...]. W tym zatem zakresie przedmiotowa skarga podlegała oddaleniu. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.