I SA/Wa 686/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-24
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Iwona Kosińska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, jeśli osoba niepełnosprawna ma możliwość skorzystania z podobnych usług w ramach innych systemów (np. oświaty, ochrony zdrowia), nawet jeśli rodzic nie występował o te świadczenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych. Stwierdzono, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i uzupełniający. W sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna ma możliwość skorzystania z usług w ramach innych systemów (oświata, ochrona zdrowia), nawet jeśli rodzic nie wystąpił o te świadczenia, organ pomocy społecznej może odmówić ich przyznania, ponieważ nie może zastępować innych podmiotów zobowiązanych do świadczenia pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca wnioskowała o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla niepełnosprawnej córki. Organy obu instancji odmówiły przyznania tych usług, argumentując, że córka skarżącej ma możliwość skorzystania z podobnych usług w ramach systemu oświaty oraz ochrony zdrowia, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy w formie specjalnych usług opiekuńczych dla niepełnosprawnej córki J. R..
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił przyznania S. R. specjalistycznych usług opiekuńczych dla niepełnosprawnej córki J. R.
Przedmiotową decyzję organ I instancji uzasadnił tym, że córka wnioskodawczym korzysta lub ma możliwość skorzystania z usług opiekuńczych realizowanych przez inne systemy tj. w oparciu o ustawę z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U.2017, poz. 882), ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U.z 2017r., poz. 1938), ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017r. poz. 2198J oraz z usług organizowanych we własnym zakresie, ze środków jakie uzyskuje na pokrycie części wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w ramach świadczeń rodzinnych.
Od powyższej decyzji S. R. złożyła odwołanie.
W wyniku rozpoznania złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że w dniu 1 wrzesnia 2017 r. S. R. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie usług opiekuńczych dla niepełnosprawnej córki – J. R. Wniosek uzasadniła koniecznością terapii w zakresie tyflopedagoga, surdologopedy, psychologa oraz rehabilitacji w wymiarze 10 godzin tygodniowo, na okres 1 roku. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] z dnia [...] września 2017r. potwierdzające potrzebę przyznania usług opiekuńczych we wskazanym wyżej zakresie. Decyzją z dnia [...] października .2017 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił przyznania wnioskowanych usług opiekuńczych dla niepełnosprawnej córki. W wyniku prowadzonego postępowania odwoławczego od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] listopada 2017r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując okoliczności jakie należy wyjaśnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] ponownie odmówił S. R. prawa do specjalistycznych usług opiekuńczych dla niepełnosprawnej córki J. W ramach prowadzonego postępownaia ustalono, że czteroosobowa rodzina S. R. utrzymuje się z dochodu miesięcznego w kwocie [...] zł. Podczas wywiadu środowiskowego wnioskodawczyni zgłosiła zmianę swoich oczekiwań co do przyznania usług opiekuńczych i wniosła o usługi z zakresu tyflopedagoga, surdopedagoga, neurologopedy (po 2 godz. tygodniowo) i rehabilitacji (4 godziny tygodniowo).
Konieczność dodatkowych specjalistycznych usług opiekuńczych została potwierdzona w informacji z dnia 7 grudnia 2017r. Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...]. W aktach sprawy znajduje się również orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] czerwca 2015r., według którego J. R. została zaliczona do osób niepełnosprawnych, od urodzenia do 30 czerwca 2020r.
Według zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2017r. Wicedyrektora Szkoły "[...]" w roku szkolnym 2017/2018 J. R. uczęszczając do drugiej klasy ma zapewnione dodatkowe godziny zajęć rewalidacyjnych:
• muzykoterapia- 1 raz w tygodniu 60 minut,
• psycholog - 1 raz w tygodniu 60 minut,
• rehabilitacja - 2 razy w tygodniu po 30 minut,
• logopedia - 2 razy w tygodniu po 30 minut,
• sensoplastyka - 1 raz w tygodniu 60 minut.
Ponadto z informacji (pismo z dnia 27 grudnia 2017r.) Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] wynika, że aktualnie J. R. nie korzysta z terapii w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...], gdyż rodzic w dniu 21 września .2017r. zwrócił się jedynie z prośbą o wydanie informacji dotyczącej możliwości objęcia córki zajęciami. W tym czasie PPP nie dysponowała już wolnymi miejscami.
Następnie organ przytoczył stosowne przepisy ustawy o pomocy społecznej, wskazując , że usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, wydanym na podstawie art. 50 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Specjalistyczne usługi są świadczone przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania zawodu: pracownika socjalnego, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego, pielęgniarki, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, specjalisty w zakresie rehabilitacji medycznej, fizjoterapeuty.
Organ zauważył jednak, że świadczenia opieki zdrowotnej stanowią podstawowy system, w którym osoby wymagające rehabilitacji mogą uzyskać pomoc. W rozpatrywanej sprawie S. R. wnioskuje o zapewnienie dla niepełnosprawnej J. R. usług specjalistycznych w postaci zajęć z tyflopedagogiem, surdopedagogiem i neurologopedą, po dwie godziny tygodniowo oraz rehabilitacji - 4 godziny tygodniowo. Z ustaleń organu I instancji wynika, ze dziecko ma zapewnioną rehabilitację w ilości 5 godzin tygodniowo tj. 1 godzina z NFZ, 1 godzina w szkole oraz 3 godziny zapewniają rodzice. Natomiast jeśli chodzi o zajęcia rewalidacyjne w postaci zajęć z tyflopedagogiem, surdopedagogiem i neurologopedą to w pierwszej kolejności powinno je otrzymać w szkole, do której uczęszcza a także w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej pod opieką której pozostaje. Jak wynika z informacji jaką organ I instancji uzyskał ze szkoły oraz z Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w [...] instytucje te nie zapewniają dziecku wnioskowanych zajęć, gdyż rodzic nie występował o ich przyznanie. Nie można więc przyjąć, iż dziecko nie może korzystać ze wsparcia innych systemów. Tak więc ocena czy dziecko ma możliwość korzystania ze wsparcia innych systemów tj. m.in. ze strony szkoły czy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej będzie możliwa dopiero gdy rodzic wystąpi do tych instytucji (ustawowo zobowiązanych do świadczenia usług specjalistycznych) i instytucje te nie zapewnią dziecku terapii. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że decyzja podejmowana w zakresie przyznawania usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych ma charakter uznaniowy, co oznacza, że samo spełnienie kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznanie osobie zainteresowanej tego świadczenia i to w wymiarze zgodnym z jej oczekiwaniem. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie kwestionuje, że J. R. potrzebuje zajęć usprawniających funkcjonowanie psychospołeczne. Jednak organ podejmujący decyzję o charakterze uznaniowym miał przede wszystkim na uwadze zasadę pomocniczości instytucji polityki państwa oraz obowiązki wynikające z więzów rodzinnych. Z wywiadu sporządzonego dnia [...] grudnia 2017r.wynika, że członkowie rodziny zapewniają dziecku pomoc i opiekę w zakresie uczenia i rozwijania umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych. Podkreślić należy, że powyższe czynności można wykonywać nie mając specjalistycznego przygotowania zawodowego lub być terapeutą. Ponadto, w związku z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki nad niepełnosprawną córką oraz konieczności stałego współudziału na co dzień w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji matka otrzymuje wsparcie od państwa w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Rodzina oprócz własnego dochodu otrzymuje wsparcie ze strony państwa na pokrycie części wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem potrzeb życiowych, w postaci: zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia wychowawczego (łącznie 887,00zł.). Oznacza to, iż rodzina ma możliwości i obowiązek pokrywania części wydatków związanych z wychowywaniem dziecka i opieką nad nim.
Ponadto organ wyjaśnił, że dzieci, które posiadają orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno- wychowawczych, zajęcia te zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013r. prowadzone są przez nauczycieli jednostek systemu oświaty. Udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dziecku i jego rodzicom należy do zadań publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Tak więc specjalne usługi opiekuńcze dla J. R. w pierwszej kolejności powinny być realizowane przez szkołę i poradnię Psychologiczno- Pedagogiczną w [...]. Natomiast pomoc społeczna jest instytucją wspomagającą rodziny w ich trudnej sytuacji i nie może zastępować innych podmiotów, które w pierwszej kolejności zobowiązane są do działań na rzecz osób potrzebujących. Pomoc Społeczna może jedynie uzupełnić świadczenia, które gwarantowane są przez inne systemy, w ramach swoich możliwości.
Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] podzieliło pogląd organu I instancji wyrażony w zaskarżonej decyzji, że w przedstawionym stanie faktyczno prawnym nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie S. R. specjalnych usług opiekuńczych na niepełnosprawną J. R.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. R.. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 3, art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dn. 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 77. art. 80. art. 107 § 3 kpa, którego to normy prawa obligują organ administracji do orzekania wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji oraz do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. W konkluzji skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W stanie faktycznym sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy w [...] odmawiającą przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć organów orzekających stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. (Dz. U. z 2018 poz. 1508 z późn. zm dalej u.p.s.)
Wyjaśnić należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie niepieniężne w postaci usług opiekuńczych.
Stosownie do treści art. 50 ust. 2 u.p.s., usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 u.p.s.).
Decyzja wydana na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. jest jednak decyzją uznaniową. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania specjalistycznych usługi usług opiekuńczych powoduje zaś, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może przyznać ją w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny. W tym miejscu zaznaczyć należy, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych nie może zatem oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania i doprowadzi do sytuacji, w której sama nie będzie zmuszona do wykorzystania własnych możliwości, umiejętności czy środków w pokonywaniu trudności i ułomności z jakimi się boryka. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., sygn. II SA/Łd 405/16, publ. Lex nr 2154510, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. I OSK 1344/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. IV SA/Wr 400/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. I SA/Wa 192/09, wyrok WSA w Opolu z dnia 14 maja 2013 r., sygn. II SA/Op 130/13, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie administracyjne pozwala więc organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe.
Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona, bo sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto, czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania owego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia.
W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych jej córce w postaci zajęć z tyflopedagogiem, surdopedagogiem i neurologopedą, po dwie godziny tygodniowo oraz rehabilitacji - 4 godziny tygodniowo.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 50 ust. 7 u.p.s. wydane zostało rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598 z późn. zm. - dalej jako "rozporządzenie s.u.o."). Rozporządzenie to ustala rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych dostosowanych do szczególnych potrzeb osób wymagających pomocy w formie tych usług, wynikających z rodzaju ich schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. W § 2 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia s.u.o., jako rodzaj specjalistycznych usług opiekuńczych wymieniono rehabilitację fizyczną i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii, w tym również współpracę ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno - pedagogicznego i edukacyjno - terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług opiekuńczych. W cytowanym przepisie rozporządzenia s.u.o. zaznaczono jednocześnie, że wskazane powyżej specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą obejmować rehabilitację fizyczną i usprawnienia zaburzonych funkcji organizmu jedynie w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2016. 1793 z późn. zm.). Ponadto § 2 pkt 5 tego przepisu stwierdzono także, że zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z późn. zm.).
Jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2015 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z siedzibą w [...], J. R. została zaliczony do 30 czerwca 2010 r. do osób niepełnosprawnych z przyczyną niepełnosprawności ([...]), ze wskazaniem konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie a usług socjalnych opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej , organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Z zaświadczenia Niepublicznej Szkoły Podstawowej "[...]" w [...] wynika, że J. R. w roku szkolnym 2018/2019 uczęszcza do klasy II i korzysta z dodatkowych zajęć rewalidacyjnych: muzykoterapia 1 raz w tygodniu 60 min., psycholog , 1 raz w tygodniu 60 min., rehabilitacja 2 razy w tygodniu po 30 min., logopedia 2 razy w tygodniu po 30 min., sensoplastyka 1 raz w tygodniu 60 min. Zaś z pisma Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w [...] z [...] grudnia 2017 r. wynika, że J. R. z zajęć organiozowanych przez Poradnię nie korzysta, gdyż matka dziewczynki nie występowała o taką pomoc.
W świetle powyższych ustaleń niebudzącą watpliowści organów oraz sądu okolicznością jest istnienie zaleceń do uczestniczenia przez córkę skarżącej w zajęciach rewalidacyjnych oraz rehabilitacyjnych ze względu na jej stan zdrowia. Jednak należy zauważyć za organami, że J. R. korzysta lub ma możliwość skorzystania ze specjalistycznych usług opiekuńczych realizowanych przez inne systemy niż system opieki społecznej tj. w oparciu o ustawę z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U.2017, poz. 882), ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U.z 2017r., poz. 1938), ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017r. poz. 2198J oraz z usług organizowanych we własnym zakresie. W świetle powyższych uregulowań, zdaniem Sądu, nie nosi zatem dowolności stanowisko organu odwoławczego, co do tego, że skarżąca, w pierwszej kolejności powinna zwrócić się do szkoły oraz Poradni Psychologiczno Pedagogicznej o zapewnienie jej dziecku pomocy w rehabilitacji. Co do zasady bowiem świadczenia z pomocy społecznej mogą być przyznane tylko wtedy gdy wnioskodawca wyczerpał możliwości wynikające z zakresu świadczeń wynikających z wyżej wskazanych przepisów.
W kwestii tej trzeba mieć na względzie, iż, jak podniesiono wyżej, pomoc społeczna ma charakter jedynie subsydiarny, to jest uzupełniający w stosunku do obowiązku samodzielnego rozwiązywania przez osoby i rodziny własnych problemów życiowych. Pomoc ta nie służy wyręczaniu podmiotów ubiegających się o jej udzielenie z obowiązku własnej aktywności, a ma na celu wspomaganie ich we własnych działaniach zmierzających do zapewnienia im życia w godnych warunkach.
Reasumujac, w ocenie sądu organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego i w wystarczający sposób uzasadniły, z jakich względów nie przyznały skarżącej usług opiekuńczych. Niewątpliwie każda osoba wymagająca pomocy chce, aby zakres udzielanej jej lub jej bliskim opieki był jak największy, ale sam fakt spełniania kryteriów nie oznacza, że stronie musi być przyznane świadczenie w takim rozmiarze i formie, o jakie wnioskuje.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej ppsa).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło