I SA/Wa 704/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-17
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Jolanta Dargas, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, która przekształciła udział w prawie zarządu gruntem w udział w prawie użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy prawo rzeczowe może obciążać jedynie całą rzecz?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru, że decyzja stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego udziału w prawie własności gruntu stanowi rażące naruszenie prawa. Użytkowanie wieczyste może obciążać jedynie całą nieruchomość, a nie jej ułamkową część, co jest zgodne z przepisami Kodeksu cywilnego i utrwalonym orzecznictwem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Centrali "Centrala [...]" Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1992 r. Decyzją z 1992 r. stwierdzono nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego udziału w gruncie Skarbu Państwa oraz prawa własności budynku przez Centralę. Organ nadzoru uznał tę decyzję za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ użytkowanie wieczyste nie może być ustanowione na ułamkowej części nieruchomości. Skarżąca kwestionowała tę wykładnię, wskazując na możliwość wspólnego zarządu i fizycznego podziału nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi Centrali [...] z siedzibą w K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...], Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku Centrali [...] Sp. z o. o. w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1992 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju wniosła Centrala [...] Sp. z o. o. w K.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Decyzją z [...] sierpnia 1992 r., nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] "Centrala [...]" w [...] prawa użytkowania wieczystego udziału [...] części gruntu Skarbu Państwa o powierzchni ogólnej [...] ha, położonej w K. obręb [...], ark. [...], ujawnionej w księgach wieczystych KW nr [...], KW nr [...], KW nr [...], Ks hip. nr [...], Ks. Hip. nr [...], oznaczonej na mapie sytuacyjnej K. obr. [...] ark. [...], nr ewid. [...] jako działki nr [...],[...],[...],[...] i [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynku i urządzeń położonych na tym gruncie, w ten sposób, że dotyczy to [...] m2 powierzchni użytkowej budynku administracyjnego oraz udziału [...] części powierzchni przeznaczonej do wspólnego użytkowania.
Pismem z [...] grudnia 1992 r. Prezydent Miasta K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1992 r. wskazując, że w dacie uwłaszczenia przedsiębiorstwo nie posiadało spornej nieruchomości w zarządzie w rozumieniu art. 2 ustawy z 29 września 1990 r.
Postanowieniem z [...] listopada 1995 r. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa zawiesił postępowanie nieważnościowe do czasu rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji spornej nieruchomości.
Decyzją z [...] maja 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Nr [...] z [...] grudnia 2008 r., Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności mienia państwowego należącego do Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego w K., w skład którego wchodzi udział [...] części nieruchomości zabudowanej o pow. [...] ha, oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. obręb [...] ark. [...] numerami działek: [...] (dawny [...]),[...] (dawny [...]),[...] (dawny [...]),[...] (dawny [...]),[...] (dawny [...]) oraz stwierdził, że Gmina [...] nie nabyła z dniem [...] maja 1990 r. z mocy prawa własności udziału w wysokości [...] części do ww. nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa i należącego do Państwowej Inspekcji Handlowej w K.
Postanowieniem z [...] marca 2009 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., Minister Infrastruktury podjął zawieszone postępowanie.
Wyrokiem z 29 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1480/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] "Centrala [...]" w K. sp. z o. o. na postanowienie Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2010 r. Wyrokiem z 25 września 2013 r., sygn. akt I OSK 433/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie z 29 września 2010 r.
Decyzją z [...] września 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1992 r.
Pismem z [...] października 2013 r. Centrala [...] w K. Sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją.
Decyzją z [...] lutego 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 roku.
Organ wskazał, że podstawę kwestionowanej decyzji stanowi art. 2 ust. 1-3 ustawy z 29 września 1990 r., zgodnie z którym z dniem 5 grudnia 1990 r. uwłaszczono państwowe i komunalne osoby prawne, jeżeli posiadały w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. W kwestionowanej decyzji ustalono, że prawo zarządu gruntu państwowego wynikało z decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] grudnia 1983 r. o przekazaniu w nieodpłatne użytkowanie na rzecz [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. terenu położonego w K. przy ul. [...], decyzji Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] czerwca 1988 r. o naliczeniu opłaty rocznej z tytułu zarządu oraz porozumienia z [...] września 1990 r. pomiędzy: Przedsiębiorstwem Handlu Wewnętrznego w K., [...] "Centrala [...]" w K., Okręgowym Inspektoratem Inspekcji Handlowej w K. oraz [...] Spółdzielnią Produkcji i Usług [...] w K., zawartego za zgodą Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1992 r., wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] lipca 1992 r.
W ocenie organu, decyzja z [...] sierpnia 1992 r. stwierdzająca uwłaszczenie [...] "Centrala [...]" w [...] udziałem [...] części gruntu oznaczonego jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], własnością [...] m2 powierzchni użytkowej budynku administracyjnego oraz udziałem [...] części powierzchni przeznaczonej dla wspólnego użytkowania została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Użytkowanie wieczyste nie może być bowiem ustanowione na ułamkowej części prawa własności nieruchomości. Zdaniem Ministra, taki sposób władania nie odpowiada ani pojęciu współwłasności ani użytkowania wieczystego. Prawo rzeczowe może obciążać jedynie całą rzecz.
Organ wskazał na treść art. 232 Kodeksu cywilnego i podniósł, że w uchwale z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, Lex nr 3959, Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotem zarządu jako formy władztwa nad gruntami była i mogła być wyłącznie tylko rzecz, a nie udział wyrażający się miernikiem określającym ilościowy zakres uprawnień tego właściciela w odniesieniu do uprawnień przysługujących pozostałym właścicielom. Z tego powodu, w ocenie organu, przekształcenie zarządu, z mocy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r., mającego za przedmiot fizycznie oznaczoną część powierzchni ziemskiej w prawo wieczystego użytkowania może odnosić się tylko do nieruchomości w rozumieniu części wyodrębnionej z powierzchni ziemskiej, którą prawo uznaje za samodzielny przedmiot własności. Zgodnie również z ukształtowanym i jednolitym, jeszcze przed wejściem w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r., poglądem piśmiennictwa, użytkowanie wieczyste nie może być ustanowione na ułamkowej części prawa własności nieruchomości, ponieważ taki sposób władania nie odpowiada ani pojęciu współwłasności ani użytkowania wieczystego.
Końcowo organ nadzoru powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2008 r., I OSK 570/07 oraz z 2 sierpnia 2005 r., I OSK 1903/04, i podsumował, że w świetle obowiązującej w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości prawo zarządu dotyczyło konkretnego wydzielonego gruntu, a nie udziału w gruncie (art. 38 ust. 1 ustawy). Skoro więc prawo zarządu nie powinno obciążać udziału w prawie własności nieruchomości, to tym samym brak jest podstaw do potwierdzenia przekształcenia tego prawa w stosunku do udziału w prawie użytkowania wieczystego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju złożyła Centrala [...] w K. Sp. z o. o. zarzucając tej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2, art. 107 § 3, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie podziela dokonanej przez organ wykładni art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. Wskazała, że obowiązujące w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej regulacje nie wykluczały ustanowienia wspólnego zarządu dla kilku podmiotów. Organ nadzoru nie wyjaśnił, czy było możliwe ustanowienie zarządu na nieruchomości podzielonej na "udziały", odniesione jednak do fizycznie wskazanych części budynku, którymi zarządzały różne podmioty. Minister pominął także fakt fizycznego podziału, opierając się wyłącznie na tym, że w umowie z 1990 r. wskazano ułamki wyrażające udział w zarządzie nieruchomości. Natomiast przy wyraźnym wydzieleniu fizycznie części nieruchomości budynkowej zarząd mógł powstać i objąć zarówno budynek, jak i odpowiednią powiązaną z nim część gruntu. W konsekwencji, można było stwierdzić przekształcenie tego prawa w użytkowanie wieczyste ponieważ w danej sprawie, w której wydawana była decyzja deklaratoryjna, można było odnieść te prawa do konkretnego zakresu nieruchomości faktycznie wykorzystywanej gospodarczo (odpowiednich części pięter w budynku).
Skarżąca zarzuciła organowi również pominięcie jej argumentacji dotyczącej poglądu wyrażonego w uchwale Sądu Najwyższego z 18 maja 1995 r., III CZP 61/95. Zwróciła też uwagę na to, że kompetencja Wojewody [...] nie obejmowała odmowy uwłaszczenia ze względów systemowych - z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego. W ocenie skarżącej, wydając kwestionowaną decyzję organ powinien oprzeć się wyłącznie na wykładni językowej art. 2 ust. 1-3 ustawy. Podniosła również, że porozumienie z [...] września 1990 r., w zakresie w jakim ustanowiło zarząd na nieruchomości podzielonej na "udziały", odniesione do fizycznie wskazanych części budynku, którymi zarządzały różne podmioty, nie było kwestionowane, a zostało ono zawarte za zgodą właściwego organu, która również nie została podważona. W oparciu o zasadę domniemania legalności aktów organów administracji uznać zatem trzeba, że dopuszczono do sytuacji "wspólnego" zarządzania nieruchomością przez kilka osób prawnych i był to wiążący stan prawny w zakresie praw do nieruchomości, którym organ był związany.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1992 r. Powołaną decyzją Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] "Centrala [...]" w K. prawa użytkowania wieczystego udziału [...] części gruntu Skarbu Państwa o powierzchni ogólnej [...] ha, położonej w K. obręb [...], ark. [...], ujawnionej w księgach wieczystych KW nr [...], KW nr [...], KW nr [...], Ks hip. nr [...], Ks. Hip. nr [...], oznaczonej na mapie sytuacyjnej K. obr. [...] ark. [...], nr ewid. [...] jako działki nr [...],[...],[...],[...] i [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynku i urządzeń położonych na tym gruncie, w ten sposób, że dotyczy to [...] m2 powierzchni użytkowej budynku administracyjnego oraz udziału [...] części powierzchni przeznaczonej do wspólnego użytkowania.
W niniejszej sprawie organ nadzoru uznał, że decyzja z [...] sierpnia 1992 r. stwierdzająca uwłaszczenie [...] "Centrala[...]" w K. udziałem [...] części gruntu, własnością [...] m2 powierzchni użytkowej budynku oraz udziałem [...] części powierzchni przeznaczonej dla wspólnego użytkowania została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Mocą tej decyzji przekształcono bowiem udział w prawie zarządu gruntem w udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu, co w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. oraz art. 232 Kodeksu cywilnego nie było możliwe.
Sąd powyższe stanowisko organu nadzoru podziela.
Podstawę materialnoprawną decyzji z [...] marca 1992 r. stanowił art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 z 1990 r.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z powołanym przepisem, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa będące w dniu wejścia w życie ustawy o zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to prawa osób trzecich.
Zarząd, o którym mowa w art. 2 ustawy stanowił jedną z licznych instytucji prawnych ustanowionych w zakresie gospodarowania zasobami gruntów państwowych od dnia 1 sierpnia 1985 r. W myśl art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Zgodnie natomiast z art. 33 i nast. ww. ustawy, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy mogą być oddawane odpłatnie w zarząd państwowym jednostkom organizacyjnym na zasadach i w trybie określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz. U. nr 47, poz. 240).
W zarząd państwowym jednostkom organizacyjnym oddawane były grunty państwowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych lub statutowych tych jednostek. Wobec powyższego, decyzja ostateczna o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była zawierać, między innymi, takie elementy, jak położenie i powierzchnia nieruchomości (z dołączeniem mapy sytuacyjnej), udokumentowaną zgodność zamierzonego sposobu korzystania z nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cel, na jaki nieruchomość została oddana w zarząd oraz sposób korzystania z nieruchomości. Podobne wymagania zawierały również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 72, poz. 311).
Powołane regulacje prawne potwierdzają, że przedmiotem zarządu jako formy władztwa nad gruntami była i mogła być wyłącznie rzecz, a nie udział Skarbu Państwa wyrażający się miernikiem określającym ilościowy zakres uprawnień tego właściciela w odniesieniu do uprawnień przysługujących pozostałym właścicielom. U podstaw tych regulacji legły potrzeby obrotu gospodarczego i postępującej urbanizacji wymagającej terenów (gruntów) dla zlokalizowania przemysłu. Z tej przyczyny przekształcenie zarządu z mocy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. mającego za przedmiot fizycznie oznaczoną część powierzchni ziemskiej w prawo wieczystego użytkowania, może odnosić się tylko do nieruchomości w rozumieniu części wyodrębnionej z powierzchni ziemskiej, którą prawo uznaje za samodzielny przedmiot własności. Powyższy pogląd, na co trafnie wskazał organ nadzoru, znajduje potwierdzenie w ukształtowanym i jednolitym, jeszcze przed wejściem w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poglądzie piśmiennictwa, że użytkowanie wieczyste nie może być ustanowione na ułamkowej części prawa własności nieruchomości, ponieważ taki sposób władania nie odpowiada ani pojęciu współwłasności, ani użytkowania wieczystego. W świetle obowiązujących przepisów prawo rzeczowe może obciążać jedynie całą rzecz.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 1983 r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie przepisów ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, wydał decyzję o przekazaniu spornej nieruchomości nieodpłatnie w użytkowanie na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w K. Następnie, w dniu [...] września 1990 r. Przedsiębiorstwo [...] w K., [...] "Centrala [...]" w K., Okręgowy Inspektorat Inspekcji Handlowej w K. oraz [...] Spółdzielnia Produkcji i Usług Ogrodniczych w K. zawarły umowę w sprawie uregulowania, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., wzajemnych praw i obowiązków związanych z zarządem nieruchomością wspólnie użytkowaną. Na mocy § 4 tej umowy Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w K. przekazało przysługujące mu prawo zarządu na rzecz [...] "Centrala [...]" w K., Okręgowego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K. oraz [...] Spółdzielni Produkcji i Usług Ogrodniczych w K. w częściach proporcjonalnych do poniesionych kosztów budowy wynikających stąd użytkowanych powierzchni budynku. Z akt sprawy wynika również, że w dniu [...] lipca 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. wyraził zgodę na zawarcie umowy przekazania przez Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w K. proporcjonalnej części zarządu nad ww. nieruchomością na rzecz [...] Przedsiębiorstwa Nasiennego "Centrala [...]" w K., Okręgowego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K. oraz [...] Spółdzielni Produkcji i Usług Ogrodniczych w K. na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Z powyższego w sposób niewątpliwy wynika, że poprzednikowi prawnemu skarżącej przysługiwał udział w prawie zarządu gruntem, który mocą decyzji z [...] marca 1992 r. przekształcono w udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Rację ma organ nadzoru, że w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. przekształcenie udziału w prawie zarządu gruntem w udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu nie było możliwe, co oznacza, że przy wydaniu decyzji z [...] marca 1992 r. doszło do rażącego naruszenia powołanego przepisu. Kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja rażąco naruszyła również art. 232 Kodeksu cywilnego poprzez stwierdzenie nabycia w drodze tej decyzji użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu będącego własnością Skarbu Państwa na rzecz [...] "Centrala [...]" w K. Nie było bowiem możliwości potwierdzenia przekształcenia prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego na udziale w prawie własności gruntu, ponieważ taki sposób władania nie odpowiada ani pojęciu współwłasności ani użytkowania wieczystego, na co trafnie wskazały organy orzekające.
Wobec powyższego, Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru, że kontrolowana decyzja z [...] marca 1992 r. rażąco naruszała prawo stwierdzając nabycie prawa rzeczowego w sytuacji gdy nie było podstaw prawnych do takiego orzeczenia.
Wbrew podniesionym w skardze zarzutom orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie braku możliwości potwierdzenia przekształcenia prawa zarządu na ułamkowej (niewydzielonej) części nieruchomości w prawo użytkowania wieczystego jest jednolite. Powołana zaś przez skarżącą spółkę uchwała Sądu Najwyższego z 18 maja 1995 r., sygn. akt III CZP 61/95, nie dotyczyła możliwości uwłaszczenia (a więc przekształcenia z mocy samego prawa dotychczasowego zarządu w prawo użytkowania wieczystego) przedsiębiorstwa państwowego, lecz możliwości oddania gruntu stanowiącego własność gminy w użytkowanie wieczyste (także w ułamkowej części) spółdzielni mieszkaniowej, na podstawie czynności cywilnoprawnej (umowy). Wobec powyższego, zaprezentowany w tej uchwale pogląd nie mógł znaleźć zastosowania na gruncie niniejszej sprawy.
Jednolite i utrwalone w omawianym zakresie jest również orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym słusznie przyjmuje się, że użytkowanie wieczyste jest prawem obciążającym nieruchomość gruntową jako fizycznie wyodrębnioną część powierzchni ziemskiej. Wobec wyraźnego stwierdzenia w art. 232 Kodeksu cywilnego oraz w przepisach ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, że przedmiotem użytkowania wieczystego są grunty (nieruchomości gruntowe) a nie prawo, nie można ustanowić użytkowania wieczystego na udziale we współwłasności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 113/07, publik. w bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego, Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organ nadzoru art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Za chybiony uznał również Sąd zarzut naruszenia art. 107 § 3, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Analiza akt sprawy potwierdza, że w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego organy podjęły działania niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy i zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, a dokonana przez nie ocena nie nosi cech dowolności. Zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło