I SA/Wa 705/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi S. C., K. C., E. G. i P. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących K. C. i E. G. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych, 5. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. K. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych, Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku P. C., złożonego w imieniu własnym oraz S. C., K. C. i E. G. w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako [...], działka nr [...] – orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Prezydent wskazał, że sprawa odszkodowania za powyższą nieruchomość została już uregulowana decyzją Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 1973 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94). Decyzją tą odmówiono S. W. przyznania odszkodowania za nieruchomość o powierzchni [...] m² położoną przy ul. [...]. Prezydent uznał, że skoro decyzja w sprawie odszkodowania została już wydana, to ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne, gdyż podjęte w tym zakresie decyzje byłyby dotknięte wadą nieważności, jako dotyczące sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Odwołanie od decyzji Prezydenta W. złożyli S. C., K. C., E. G. i P. C. kwestionując zasadność umorzenia postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda uznał, że postępowanie w sprawie odszkodowania za powyższą nieruchomość jest bezprzedmiotowe, ponieważ w tym zakresie prowadzone już było postępowanie zakończone decyzją Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 1973 r., która jest ostateczna. Po wydaniu decyzji z 1973 r. następowała dwukrotnie zmiana aktu prawnego stanowiącego podstawę tej decyzji, lecz każdy nowy akt prawny przejmował w niezmienionym stanie regulację prawną w tym zakresie z poprzedniego aktu. Artykuł 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) stanowił kontynuację rozwiązań przyjętych w art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Natomiast art. 215 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest kontynuacją rozwiązań przyjętych w art. 83 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, że zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej. Na podstawie powołanych przepisów mogły być regulowane sprawy odszkodowań jedynie za gospodarstwa rolne, jeżeli ich poprzedni właściciele lub ich następcy prawni prowadzący gospodarstwo zostali pozbawieni faktycznego nim władania po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. i za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Sprawa wnioskowanego odszkodowania za nieruchomość została już rozstrzygnięta powołaną decyzją z dnia [...] lipca 1973 r. i w świetle art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. ponowne merytoryczne orzekanie w tej sprawie byłoby dotknięte wadą nieważności, gdyż dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. C., K. C., E. G. i P. C. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji, a nie postanowienia, a także nie zbadanie przez Wojewodę [...] całej sprawy na nowo. Zdaniem skarżących Wojewoda dokonał jedynie kontroli decyzji pod względem formalnym. Ponadto nie wyznaczył potrzebnej do pełnego wyjaśnienia sprawy rozprawy z udziałem świadków, nie przeprowadził dowodu z zeznań świadków, o co wnosili skarżący. Zarzucili również rozdzielenie postępowań administracyjnych odnośnie poszczególnych nieruchomości, gdy sprawy te powinny być rozpatrywane razem, ponieważ na tych nieruchomościach było położone gospodarstwo rolne, a także przyjęcie, że decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z [...] lipca 1973 r. dotyczy nieruchomości objętej obecnym wnioskiem, gdy w rzeczywistości decyzja ta odnosi się do innej nieruchomości. Tym samym nie było podstaw do umorzenia postępowania. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez nieuwzględnienie, że wniosek skarżących dotyczył odszkodowania za gospodarstwo rolne, a nie za poszczególne nieruchomości. Skarżący podnieśli, że domagają się odszkodowania za gospodarstwo rolne położone na gruntach, które na podstawie dekretu [...] przeszły na własność państwa, a władania nim skarżący zostali pozbawieni po 1958 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 223/10 oddalił skargę S. C., E. G., K. C. i P. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania. W ocenie sądu prawidłowo organy orzekające w sprawie ustaliły, że postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania jest bezprzedmiotowe. Wynika to z faktu, że o odszkodowaniu za nieruchomość przy ul. [...] w W. już orzeczono ostatecznie w decyzji z dnia [...] lipca 1973 r. Sąd w tym postępowaniu nie może oceniać, czy decyzja ta jest prawidłowa. Sam fakt, że odmówiono odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w decyzji z 1973 r. oznacza, że kwestia ta została rozstrzygnięta i bez wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji nie jest dopuszczalne ponowne orzekanie w tym zakresie. Decyzja, w której orzeczono by ponownie w przedmiocie odszkodowania, dotknięta byłaby wadą nieważności i podlegałaby stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Sąd wskazał, że główny zarzut skargi sprowadzał się do kwestii przyznania odszkodowania za gospodarstwo rolne. Z akt sprawy nie wynika jednak, że chodziło o gospodarstwo rolne, gdyż wniosek o odszkodowanie nie dotyczył gospodarstwa rolnego, a zarzuty w skardze nie odpowiadają dokumentom, jakie zostały przedstawione. Skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli S. C., P. C. i E. G. Działający w imieniu S. C. pełnomocnik z urzędu zaskarżył wyrok w całości zarzucając naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji nie dokonał właściwie kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż nie zbadał, czy organy orzekające w sprawie - nie tylko prawidłowo, ale czy w ogóle - ustaliły charakter nieruchomości, której dotyczył wniosek o odszkodowanie. W szczególności nie ustalono, czy stanowiła ona gospodarstwo rolne. Sąd nie oceniał w ogóle, dlaczego postępowanie z wniosku skarżących rozdzielono na oddzielne postępowania dotyczące poszczególnych działek, a w konsekwencji - dlaczego postępowanie nie objęło całego żądania skarżącej. Sąd nie odniósł się do kwestii powołania na wniosek skarżącej świadków celem wykazania, że działki stanowiły gospodarstwo rolne. Stwierdzenie przez sąd I instancji, że organy wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły sprawę, nie znajduje - zdaniem pełnomocnika - jakiejkolwiek racji. Uzasadnia to zarzut naruszenia wskazanych przepisów postępowania. P. C. reprezentowany przez adwokata z urzędu zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 134 § 1 P.p.s.a. przez to, że sąd I instancji rozstrzygał w oparciu tylko i wyłącznie o wskazane przez stronę zarzuty i wnioski, nie wychodząc poza granice skargi, - art. 135 P.p.s.a. przez niezastosowanie przez sąd środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności podjętych w granicach całej sprawy w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez powtórzenie argumentacji Prezydenta W. zawartej w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. i przytoczonej przez organ drugiej instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., bez korekty nieprawidłowości zawartych w tych decyzjach. E. G. zastępowana przez adwokata wyrok sądu I instancji zaskarżyła w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. przez ograniczenie rozpatrywania skargi do powielenia stanowiska i ustaleń przyjętych w zaskarżonej decyzji, bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, w tym w szczególności jakichkolwiek prób wyjaśnienia zarzutów podniesionych w skardze o sankcjonowaniu w zaskarżonej decyzji umorzenia postępowania przez Prezydenta W. na podstawie decyzji dotyczącej innej nieruchomości, a także nie dotyczącej wszystkich skarżących, jak również braku wyjaśnienia rozbieżności między żądaniami skargi a dokumentacją w aktach sprawy, która - jak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku - nie odpowiadała zarzutom zawartym w skardze, gdyż nie zawiera też wniosku o odszkodowanie za gospodarstwo rolne, który był podstawą podjęcia przez organy administracji zaskarżonych decyzji; - art. 141 § 4 P.p.s.a. przez uchybienie wymogom wyjaśnienia i rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku, w tym w szczególności braku jakiejkolwiek argumentacji odnoszącej się do niekompletności akt sprawy i sprzeczności dokumentów, a także uznania - nie wiadomo na jakich podstawach - wnikliwości i wszechstronności rozpatrzenia przez organy orzekające stanu faktycznego sprawy i przekonywującego uzasadnienia swoich decyzji, mimo podniesionych w tej kwestii w skardze zarzutów wydania decyzji i przeprowadzenia postępowania administracyjnego wbrew art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Po rozpoznaniu tych skarg kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. I OSK 340/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Wojewody [...] na rzecz S. C., E. G. i P. C. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że we wszystkich wniesionych skargach kasacyjnych zakwestionowana została prawidłowość przeprowadzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji poprzez ograniczenie przez Sąd rozpoznania sprawy, wbrew zasadzie wynikającej z art. 134 § 1 P.p.s.a., wyłącznie do podzielenia stanowiska organów administracji i lakonicznego odniesienia się tylko do zarzutów skargi, nie dostrzegając potrzeby wyjścia poza te granice celem sprawdzenia, czy w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady ustalenia prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.), zasady wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 K.p.a.), a także uchybień obowiązkom wynikającym z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., co w rezultacie skutkowało naruszeniem art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zarzuty te NSA uznał za uzasadnione. Stan faktyczny sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 18 czerwca 1990 r. złożonym przez P. C. w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców W. C. został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zdaniem NSA, w sposób pobieżny, nie uwzględniający istotnych kwestii zarówno w zakresie ustalenia przedmiotu jak i zakresu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 18 czerwca 1990 r., a także jednoznacznego określenia prawnych podstaw żądania zawartego w tym wniosku. Jest poza sporem, że wszczęte tym wnioskiem postępowanie administracyjne, które - jak wynika z zawiadomienia z dnia 13 sierpnia 1990 r. o wszczęciu postępowania - objęło [...] działek gruntu, jednak zostało rozdzielone do odrębnego rozstrzygania co do poszczególnych działek, przy czym nie wiadomo, na jakim etapie tego postępowania (trwającego nota bene ponad 18 lat) o tym postanowiono oraz z jakich przyczyn. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją zakończono postępowanie administracyjne w części odnoszącej się do działki gruntu oznaczonej nr [...], położonej w W. przy ul. [...]. Utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną umarzającą postępowanie z powodu niedopuszczalności rozstrzygania sprawy z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, Wojewoda [...] zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że sprawa odszkodowania za nieruchomość przy ul [...] została już załatwiona ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1973 r. o odmowie przyznania odszkodowania. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powielając w uzasadnieniu wyroku argumentację przytoczoną przez organy administracji. W ocenie NSA twierdzenie o niedopuszczalności orzekania w sprawie wszczętej wnioskiem z 18 czerwca 1990 r. z uwagi na zakaz naruszenia zasady rei iudicatae, wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z [...] lipca 1973 r., jest pozbawione racji. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie powagi rzeczy osądzonej, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni (M. Jaśkowska, A Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, LEX 2009). Tymczasem w niniejszej sprawie i w sprawie załatwionej decyzją z [...] lipca 1973 r. inny jest podmiotowy zakres rozstrzygania. Adresatem decyzji z [...] lipca 1973 r. była wyłącznie S. W. (obecnie S. C.), podczas gdy z wnioskiem w niniejszej sprawie wystąpili wszyscy spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości W. C. O tożsamości sprawy przesądzającej o niemożności ponownego orzekania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] nie można więc mówić. NSA podkreślił także, że kontrolując zaskarżoną decyzję WSA nie dostrzegł, iż poza ustaleniami organów administracji orzekających w przedmiotowej sprawie pozostała również kwestia charakteru odszkodowania, o które wystąpili skarżący. Nie wyjaśniono, czy miało ono być rozpatrywane w kategoriach art. 215 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako odszkodowanie za gospodarstwo rolne zlokalizowane na gruntach [...], co podkreślają skarżący w niniejszej sprawie, czy ust. 2 jako odszkodowanie za dom jednorodzinny bądź działkę budowlaną, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego. Sąd I instancji bezkrytycznie przyjmując za trafne stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji oraz ograniczając sądową kontrolę zaskarżonej decyzji do powielenia argumentacji przedstawionej przez organy administracji, nie tylko uchybił wymogom art. 134 § 1 art. 141 § 4 P.p.s.a., ale w całości wadliwie przeprowadził sądową kontrolę, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art., 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesione skargi kasacyjne zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga ma uzasadnione podstawy. Ponieważ sprawa została sądowi przekazana do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, należy mieć na uwadze treść art. 190 P.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. (...)". NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r. przesądził, a sąd w niniejszym składzie ocenę tę podziela, że umorzenie postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 18 czerwca 1990 r. było niedopuszczalne. W sprawie nie mamy bowiem do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Adresatem decyzji Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 1973 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – na którą powołały się organy obydwu instancji, wskazując jako przeszkodę do orzekania – była wyłącznie S. W. (obecnie S. C.), podczas gdy z wnioskiem w niniejszej sprawie wystąpili wszyscy spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości W. C. W tej sytuacji nie może być mowy o tożsamości sprawy w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w W., z uwagi na różny zakres podmiotowy sprawy niniejszej oraz sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 1973 r. Ponadto organy nie wyjaśniły, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, czy odszkodowanie miało być rozpatrywane w kategoriach art. 215 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako odszkodowanie za gospodarstwo rolne zlokalizowane na gruntach [...], co podkreślają skarżący w niniejszej sprawie, czy też z ust. 2 art. 215 u.g.n., jako odszkodowanie za dom jednorodzinny bądź działkę budowlaną, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego. Zauważyć należy, że wniosek z dnia 18 czerwca 1990 r. został doprecyzowany przez P. C. w piśmie z dnia 22 lipca 1993 r., w którym wymieniono sześć działek, za które wnioskodawcy domagają się odszkodowania. W niniejszej sprawie organy umorzyły postępowanie o odszkodowanie jedynie odnośnie do działki nr [...], przy ul. [...]. Należy zatem ustalić, jakie było przeznaczenie tej działki oraz pozostałych działek, za które wnioskodawcy dochodzą odszkodowania (gospodarstwo rolne, nieruchomości zabudowane lub przeznaczone pod zabudowę, a jeżeli tak to jaką), jaki jest stan postępowań odnośnie pozostałych działek (poza działką nr [...] o pow. [...] m2) oraz jaki był powód wyłączenia ich do osobnych postępowań. Jeśli istniał powód do prowadzenia osobnego postępowania o odszkodowanie w stosunku do działki nr [...] przy ul. [...] w W., to w oparciu o jaką podstawę prawną takie postępowanie powinno się toczyć. Z powodu braku podstaw do umorzenia postępowania, co wyjaśniono wyżej, zapadłe orzeczenie musi rozstrzygać istotę sprawy. Ponieważ zapadłe w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia organów obydwu instancji naruszają art. 105 § 1 K.p.a., a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 P.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 P.p.s.a. O wynagrodzeniu pełnomocników z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a., stosownie do wskazania zawartego w wyroku NSA.