I SA/Wa 705/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Marek Maliński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. R., decyzją z 15 stycznia 2024 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy M. z 25 września 2023 r. nr [...] i orzekło o przyznaniu A. R. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną – J. R. (mąż) na okres: 1) od 1 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w miesięcznej kwocie 2.458,00 zł, 2) od 1 stycznia 2024 r. w miesięcznej kwocie 2.988,00 zł, bezterminowo (na czas nieokreślony). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wójt Gminy M., po rozpatrzeniu wniosku z 21 sierpnia 2023 r. A. R. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, orzekł o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na męża J. R. (ur. 24 czerwca 1966 r.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji przytoczył treść przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji i wskazał, że osoba wymagająca opieki – J. R. - legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z 5 maja 2015 r. nr akt [...], ale nie ustalono od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 kwietnia 2015 r., tj. 49 roku życia. Nie spełnia więc przesłanek z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a tego stanu prawnego nie zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Organ ustalił ponadto, że skarżąca nie pracuje, ponieważ sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawnym mężem i z tego tytułu otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy, a zatem nie spełniła przesłanek z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji A. R. wniosła odwołanie. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; 2) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekuna stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; 3) niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b tej ustawy, a przez to nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wybory jednego ze świadczeń, jak wynika z treści art. 27 ust. 5. Wobec tego skarżąca wniosła o uwzględnienie odwołania i uchylenie decyzji Wójta Gminy M. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 15 stycznia 2024 r. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy M. z 25 września 2023 r. i orzekło o przyznaniu A. R. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną – J. R. (mąż) na okres: 1) od 1 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w miesięcznej kwocie 2.458,00 zł, 2) od 1 stycznia 2024 r. w miesięcznej kwocie 2.988,00 zł, bezterminowo (na czas nieokreślony). W uzasadnieniu wskazało, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić wszelkie zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. Dalej Kolegium wskazało, że normowane przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą" regulacje w zakresie zasad i przesłanek przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych zmieniły się diametralnie na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.) – zwanej dalej "uśw". Ta ostatnia ustawa wprowadziła nowe świadczenie, tj. świadczenie wspierające, kierowane do osób niepełnosprawnych, mających potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Jednocześnie, z dniem 1 stycznia 2024 r. uległy zmianie zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które obecnie przysługuje osobom uprawnionym, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepisy intertemporalne uśw stanowią z kolei, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 63 ust. 1 uśw). Osoby którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (art. 63 ust. 2). Osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności (art. 63 ust. 3). Powyższe regulacje wskazują więc na możliwość korzystania z uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach (opiekunom dorosłych osób niepełnosprawnych) pod warunkiem, że prawo do świadczenia posiadali (prawo powstało do dnia/przyznane zostało co najmniej do dnia) przed 31 grudnia 2023 r. Zasadniczo, zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 i 4 ustawy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Zatem wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożone do końca 2023 r., a więc w uprzednio obowiązującym stanie prawnym, należy rozpatrywać z uwzględnieniem przepisów dotychczasowych. Dalej Kolegium wskazało, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem A. R. z 21 sierpnia 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem J. R. Regulacje ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.) stanowiły, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 201 1 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ponadto ustawa w art. 17 ust. 5 pkt 1 zawierała również katalog przesłanek negatywnych, których wystąpienie uniemożliwia skuteczne ubieganie się o świadczenie w tej formie. Zgodnie z jego treścią świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki została stwierdzona orzeczeniem wydanym 5 maja 2015 r. nr akt [...] przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. Zgodnie z nim niepełnosprawność została orzeczona na stałe. W treści orzeczenia wskazano, że niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od - 9 kwietnia 2015 r. Oznacza to, że według art. 3 pkt 21 lit. a ustawy mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Bezsporne w niniejszej sprawie jest także i to, że skarżąca z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym mężem, wystąpiła 24 sierpnia 2023 r. Organ I instancji nie kwestionował także tego, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, co ustalono podczas wywiadu środowiskowego, który został przeprowadzony 7 września 2023 r. Odnosząc się do pierwszej podstawy prawnej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1b ustawy) Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny derogując częściowo art. 17 ust. 1b ustawy, nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Konsekwencją powyższego jest to, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium z art. 17 ust. 1b ustawy. W takim przypadku prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Zatem fakt braku ustalenia daty powstania niepełnosprawności J. R. nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odniesieniu natomiast do drugiej przesłanki stanowiącej przyczynę wydania decyzji odmownej (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy) Kolegium wskazało, że przepis ten wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalił się pogląd - który Kolegium popiera - że w państwie prawa nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń, otrzymuje świadczenie mniej korzystne zwłaszcza, gdy strona może dokonać wyboru i wyraźnie oświadcza, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Za powyższym stanowiskiem przemawia również wykładnia art. 27 ust. 5 ustawy zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień, m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Zatem nie do zaakceptowania jest stanowisko, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, ponieważ wnioskodawca pobiera jedno ze świadczeń określonych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy. W tej sytuacji w przypadku zbiegu uprawień przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest po wcześniejszym złożeniu przez świadczeniobiorcę jednoznacznej rezygnacji z dotychczas otrzymywanego świadczenia oraz wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do tegoż świadczenia. Dopiero wówczas może zostać wydana decyzja (czy to przez organ I instancji, czy też przez organ odwoławczy) przyznająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium zaznaczyło, że wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i o uchylenie decyzji przyznającej stronie specjalny zasiłek opiekuńczy nie mogą zostać objęte jednym postępowaniem administracyjnym, z uwagi na ich różny przedmiot. Konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego w pierwszej kolejności decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, a następnie rozpoznanie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organem uprawnionym do uchylenia bądź zmiany decyzji przyznającej stronie skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest organ, który rzeczoną decyzję wydał, tj. Wójt Gminy M. Wobec powyższego Kolegium, mając na względzie zasadę wynikającą z art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego, pismem z 28 listopada 2023 r. poinformowało odwołującą się, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, powinna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania jednego z nich. Poinformowano ponadto odwołującą, iż wybór winien być zrealizowany przez rezygnację z dotychczas otrzymywanego świadczenia oraz wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do tegoż świadczenia. W odpowiedzi, do Kolegium 5 grudnia 2023 r. wpłynęło oświadczenie kierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wobec czego Kolegium postanowieniem z 6 grudnia 2023 r. nr [...] zawiesiło z urzędu niniejsze postępowanie, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w odrębnej sprawie, tj. rozpoznania wniosku w przedmiocie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. 18 grudnia 2023 r. do SKO w [...] wpłynęło pismo Wójta Gminy M. z 13 grudnia 2023 r. W treści pisma wyjaśniono, że A. R. w okresie od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. R. Z kolei 4 grudnia 2023 r. A. R. złożyła oświadczenie o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego od miesiąca złożenia wniosku, tj. od 1 sierpnia 2023 r. W ocenie organu I instancji oświadczenie beneficjenta może wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość. Beneficjent nie może zrezygnować z zasiłku z mocą wsteczną. Organ nie może uchylić decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy za miniony okres albowiem decyzja ta, z uwagi na upływ okresu zasiłkowego, na który było przyznane świadczenie wygasła. W treści tegoż pisma poinformowano ponadto, że A. R. złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na nowy okres zasiłkowy, który rozpoczął się od 1 listopada 2023 r. Niemniej jednak z uwagi na niniejsze postępowanie odwoławcze, postępowanie o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało zawieszone (postanowienie z 28 listopada 2023 r.). W świetle powyższego na dzień 4 grudnia 2023 r. (dzień złożenia oświadczenia o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego) nie pozostawała w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzja Wójta Gminy M. z 22 listopada 2022 r. nr [...] wygasła z 31 października 2023 r., tj. wraz z upływem okresu na jaki została wydana. Postanowieniem z 18 grudnia 2023 r. nr [...] Kolegium podjęło z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem z 6 grudnia 2023 r. nr [...]. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że skarżąca spełniła przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego. Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, co do zasady, od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Do 31 października 2023 r. w sprawie występowała przesłanka negatywna, o której mowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b ustawy, gdyż skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. Tym samym zasadne było przyznanie uprawnienia A. R. do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od 1 listopada 2023 r. Natomiast stosownie do ust. 4 przywołanego powyżej przepisu prawo do świadczenia ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z 5 maja 2015 r. nr [...] zostało wydane na stałe. Zatem zasadnym było przyznanie przedmiotowego świadczenia bezterminowo (na czas nieokreślony). Dodatkowo Kolegium zauważyło, że kwotę przedmiotowego świadczenia regulują wprost przepisy prawa. Treść art. 17 ust. 3-3d ustawy wskazuje, że kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia. Waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik waloryzacji. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na następny rok kalendarzowy podlega ogłoszeniu w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 15 listopada każdego roku. Obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 1 listopada 2022 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023 (M.P. 2022 r. poz. 1070) ustalono, że wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023 wynosi 2.458,00 zł. Z kolei obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2023 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2024 (M.P. 2023 r. poz. 1224) ustalono, że wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2024 wynosi 2.988,00 zł. Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium orzekło o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną J. R. (mąż) na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w miesięcznej kwocie 2.458,00 zł oraz od 1 stycznia 2024 r. w miesięcznej kwocie 2.988,00 zł, bezterminowo (na czas nieokreślony). Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 15 stycznia 2024 r. A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części w jakiej nie przyznano wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 sierpnia 2023 r. do 31 października 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego; 2) art. 27 ust. 5 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o: 1) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 15 stycznia 2024 r. w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. R. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 sierpnia 2023 r ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 3) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazała, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym skarżąca dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, a więc nie może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie uwzględnił przy tym okoliczności, że nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo iż skarżąca mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego był przez wnioskodawcę wyrażony już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona ponieważ, w zaskarżonym niniejszą skargą zakresie, decyzja SKO w [...] z 15 stycznia 2024 r. nie narusza prawa. W niniejszej sprawie poza sporem jest to, że Wójt Gminy M. decyzją z 22 listopada 2022 r. przyznał A. R. specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym na stałe mężem J. R. Świadczenie przyznane zostało do 31 października 2023 r. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem A. R. złożyła 24 sierpnia 2023 r. wraz z wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności sprawy trafnie wskazało Kolegium w zaskarżonej decyzji, że nie było możliwe przyznanie A. R. świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, tj. w okresie od sierpnia 2023 r. do października 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 i 4 ustawy w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (art. 63 ust. 1 uśw) prawo do świadczeń rodzinnych (świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, na czas nieokreślony, jeżeli orzeczenie ustalające znaczny stopnień niepełnosprawności zostało wydane na stałe. Z przepisu tego wynika, że nie ma znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego sama data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Żeby świadczenie mogło być przyznane muszą być złożone w sprawie także dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia rodzinnego będącego przedmiotem wniosku, o których mowa w art. 23 ust. 4 pkt 3 lit. f ustawy. Takim "prawidłowo wypełnionym dokumentem" z art. 24 ust. 2 ustawy, umożliwiającym wykazanie przez stronę braku negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy, tj. braku zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego z innym świadczeniem opiekuńczym – specjalnym zasiłkiem opiekuńczym z art. 16a ustawy, jest wprowadzona do obrotu prawnego (doręczona stronie) i wykonalna decyzja uchylająca decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy (art. 110 § 1 i art. 108 § 1 kpa w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy). Skoro w niniejszej sprawie nie została wydana przez Wójta Gminy M. decyzja w przedmiocie uchylenia decyzji z 22 listopada 2022 r. o przyznaniu A. R. specjalnego zasiłku opiekuńczego, która stałaby się wykonalna, to brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku o to świadczenie (od 1 sierpnia 2023 r. z uwzględnieniem miesiąca września i października 2023 r.). W obrocie prawnym nie mogły bowiem funkcjonować dwie ostateczne decyzje przyznające A. R. dwa różne świadczenia opiekuńcze (art. 2 pkt 2 ustawy) z tego samego tytułu, tj. opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym na stałe J. R. Skarżąca w piśmie z 21 sierpnia 2021 r. zawarła wniosek warunkowy oświadczając, że: "w przypadku wydania decyzji przyznającej (...) świadczenie pielęgnacyjne z dniem jej wydania wnoszę o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego", natomiast w oświadczeniu z 21 sierpnia 2023 r. wskazała, że na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tej sytuacji Wójt Gminy M. nie miał podstawy prawnej do wydania, jako pierwszej, decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie do wydania, jako drugiej, decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Sąd zwraca uwagę, że decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego jest natychmiast wykonalna z mocy samego prawa (art. 32 ust 1d ustawy) w odróżnieniu od decyzji o uchyleniu na bieżąco realizowanej (w zakresie wypłaty świadczenia) decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Brak jest w art. 28 ustawy podstawy prawnej do wstrzymania wypłaty specjalnego zasiłku opiekuńczego na skutek samego wydania, w czasie realizacji tego zasiłku, decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem najpierw trzeba uchylić decyzję przyznającą specjalny zasiłek pielęgnacyjny, aby ustąpiła przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymieniona w art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy. Dopiero bowiem eliminacja decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy otwiera drogę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 339/23 w sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, jest rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie. NSA podkreślił, że warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel. Zatem okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia. Biorąc powyższe pod uwagę i uznając zarzuty skargi za bezskuteczne Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł, jak w sentencji wyroku.