I SA/Wa 716/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi G. P. i M. A. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 577/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz G. P. i M. A. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. G. P. oraz M. A., reprezentowani przez radcę prawnego M. A., skargą z dnia 13 kwietnia 2016 r., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 577/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 22 stycznia 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że Prezydent nie wykonał wyroku, pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu i pomimo dwukrotnego wymierzenia organowi grzywny (wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2186/14 i z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt. I SA/Wa 1289/15). Dlatego, pismem z dnia 21 marca 2016 r. skarżący wezwali Prezydenta do wykonania wyroku. Wezwanie okazało się jednak bezskuteczne, albowiem Prezydent nie rozpoznał wniosku skarżącej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny oraz o orzeczenie o ustaleniu odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość [...] oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu 11 maja 2015 r. wykonano operat szacunkowy określający wartość nieruchomości. Ponadto stwierdził, że ze względu na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz brak możliwości zabezpieczenia środków finansowych nie było możliwe zakończenie sprawy w terminie wskazanym w wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 577/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 22 stycznia 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 19 stycznia 2014 r. (k. 27 akt o sygn. I SAB/Wa 577/13) jak i to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dwukrotnie wymierzał Prezydentowi [...] grzywnę za niewykonanie wyroku (wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2186/14 i z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt. I SA/Wa 1289/15). Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Tym samym należy zauważyć, że od wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2013 r. minęły ponad dwa lata. Skoro zaś Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 12 listopada 2013 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Ponadto zauważenia wymaga, że w sprawie został już sporządzony w dniu 11 maja 2015 r. operat szacunkowy nieruchomości, który przy przedłużającym się postępowaniu stracił swoją aktualność przed zakończeniem sprawy. Biorąc zatem pod uwagę długotrwałość bezczynności organu w stosunku do terminów załatwiania spraw wynikających z art. 35 k.p.a. oraz fakt, że sąd zmuszony jest już po raz trzeci orzekać w tym przedmiocie, gdyż poprzednio wymierzane grzywny nie osiągnęły swojego celu, wymiar grzywny został stosownie do tych okoliczności podwyższony do kwoty 7.000,00 zł. "Wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, jak również zawiera element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych" (por. wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2008 r. I SA/Wa 1672/07, LEX nr 459927). Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 577/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ pomimo kilkukrotnych wezwań skarżących do wykonania wyroku nie podjął rozstrzygnięcia. Prezydenta nawet nie zmobilizował fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyżej powołanymi wyrokami ukarał już organ grzywną za niewykonanie opisanego wyroku z dnia 12 listopada 2013 r. (pierwszy raz w wysokości 300 zł i po raz drugi w wysokości 1500 zł.). Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżących o ustaleniu przez Sąd (w ramach orzekania w przedmiotowej sprawie) odszkodowania za ww. nieruchomość [...] Sąd nie znalazł podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 i 151 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 i 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.