I SA/Wa 722/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T., M. T. i A. T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 30 października 2009 r. J. T., M. T. i A. T., reprezentowani przez adwokata P. B., złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 722/09. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących stwierdził, że po uiszczeniu stosownej opłaty na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przesłał wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku w dniu 19 października 2009 r., jednakże został on omyłkowo nadany na adres Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. O tym fakcie pełnomocnik skarżących został poinformowany telefonicznie w dniu 29 października 2009 r. przez pracownika Ministerstwa. Pełnomocnik skarżących podniósł, że zaistniała pomyłka była skutkiem jego trudnej sytuacji osobistej, bowiem jego małżonka znajdowała się [...], w przebiegu której wystąpiły komplikacje, w związku z czym wymagała opieki. Z tego względu większość zawodowego czasu adwokat P. B. musiał poświęcić na udział w częstych konsultacjach lekarskich. Podkreślił, że zaistniała sytuacja miała charakter nagły i nie dający się przewidzieć. Pełnomocnik skarżących powołał także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2006 r., sygn. akt I OZ 1297/06. Do powyższego wniosku pełnomocnik skarżących załączył, m.in. wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku z dnia 16 października 2009 r. oraz dokumenty potwierdzające fakt [...] i [...] żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących nie wykazał, że przy uchybieniu terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku wystąpiły okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu tego terminu. Jako powód uchybienia terminowi wskazano ciężką sytuację ustanowionego przez skarżących fachowego pełnomocnika, przez co nie nadał on wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz omyłkowo na adres Ministra Spraw Wewnętrznych. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw.. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). Także w postanowieniu z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 94/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz". (...) Przy dochowaniu należytej staranności pełnomocnik powinien był, jako profesjonalista, dopilnować aby czynność procesowa została dokonana terminowo i sprawdzić czy skarga została wysłana do sądu właściwego...". Mając powyższe na uwadze nie można zatem przyjąć, że pełnomocnik skarżących uchybił terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swojej winy. Z okoliczności wskazanych przez niego we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że miał możliwość "posłużenia się inną osobą", zwłaszcza że jest on profesjonalistą, który powinien dbać o interesy mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Zatem skoro mógł sam wysłać przedmiotowy wniosek, to mógł także zlecić wykonanie tej czynności innej osobie, zapewniając tym samym dołożenie należytej staranności, w związku z własną sytuacją osobistą. Trudno więc przyjąć, że omyłkowo wysyłając pismo w ww. okolicznościach, pełnomocnik dołożył należytej staranności przy dokonywaniu przedmiotowej czynności procesowej. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.