I SA/Wa 725/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2009 r. sprawy ze skargi L.B. na Prezydenta W. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.11.2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 154/08 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 6.000 (sześć tysięcy) złotych; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego L.B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L.B., pismem z dnia 27 marca 2009 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi W. w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 154/08, mocą którego Sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał wskazany organ do rozpoznania wniosku L.B. z dnia 20 września 2002 r. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że od dnia wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania minęło już 7 lat, a od ostatecznego stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez Województwo [...] upłynęło ponad 5 lat. Mimo to nadal nie zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie za utraconą własność. Zdaniem skarżącego w świetle dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdzić można, że organ celowo uchyla się od ciążącego na nim obowiązku i nie ma najmniejszego zamiaru wypłacić odszkodowania. L.B. wskazał na czynności podejmowane przez Prezydenta W., uwidaczniające - jego zdaniem - złą wolę organu i wniósł o wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że niezwłocznie po otrzymaniu wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. podjęte zostały czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ze względu jednak na konieczność zgromadzenia całości materiału - zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, niemożliwym było wydanie rozstrzygnięcia w terminie określonym przez sąd, tj. do dnia 22 lutego 2009 r. Zdaniem organu wskazany w wyroku termin pozostawał w kolizji z przepisami kpa i wynikającymi z niego obowiązkami takimi jak - poinformowanie pisemne strony o terminie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym, czy przesłaniu zawiadomienia o zebranym materiale dowodowym. Ponadto niezbędnym pozostawało wykonanie operatu szacunkowego. W tym celu, w związku z podpisaną umową uzupełniającą na wykonanie operatów szacunkowych, w dniu 17 marca 2009 r. została zlecona wycena nieruchomości. Prezydent W. zaznaczył jednocześnie, że prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy Sygn. akt I SA/Wa 725/09 reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz. 872 ze zm.) kieruje się zasadą, aby w sposób pewny, a nie jedynie prawdopodobny ustalić wszelkie okoliczności dotyczące gruntu objętego wnioskiem, dlatego występowano do odpowiednich jednostek organizacyjnych, celem uzyskania wszelkich informacji mogących mieć istotny wpływ na prowadzone postępowanie. Pismem z dnia 23 lutego 2009 r. poinformowano zaś pełnomocnika skarżącego, że rozstrzygnięcie merytoryczne nastąpi w ciągu miesiąca od otrzymania operatu szacunkowego. Organ podkreślił, że w związku z doniesieniem do Prokuratury pracownicy prowadzący postępowanie wzywani byli na Policję i Prokuraturę celem składania wyjaśnień, co negatywnie wpływało nie tylko na sprawę skarżącego, ale również na inne sprawy. Prezydent W. wskazał ponadto, że z uwagi na konieczność przekazania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i wydanie rozstrzygnięcia nastąpi niezwłocznie po zwróceniu akt przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Sygn. akt I SA/Wa 725/09 Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 154/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę L.B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 września 2002 r. w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć trzeba, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z akt sprawy odpis prawomocnego wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 22 stycznia 2009 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 22 lutego 2009 r. Tymczasem do dnia rozpoznania skargi L.B. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do dnia 1 października 2009 r., organ administracji publicznej nie wydał w przedmiotowej sprawie stosownego rozstrzygnięcia. Oczywiste zatem jest, że Prezydent W. nie wykonał wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. W sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym wyżej art. 154 § 1, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 26 lutego 2009 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Odnosząc się zaś do podnoszonych w odpowiedzi na skargę twierdzeń Prezydenta W. dotyczących m.in. wyznaczonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednomiesięcznego terminu na załatwienie sprawy i sugestii organu, że termin ten pozostaje w kolizji z przepisami kpa i wynikającymi z niego obowiązkami wskazać należy, iż zgodnie z art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w Sygn. akt I SA/Wa 725/09 ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Określony w wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. termin na załatwienie sprawy wynika więc wprost z przepisów kpa. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w przedmiotowej sprawie istotne jest, iż wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) złożony został w dniu 20 września 2002 r. Sprawa ta, tocząca się od niemal 7 lat, nie jest więc sprawą nową, wymagającą przeprowadzenia od podstaw postępowania wyjaśniającego. Nie można też uznać, że jest to sprawa szczególnie skomplikowana. Podkreślić ponadto należy, że bezczynności Prezydenta W. w żaden sposób nie usprawiedliwia podnoszona argumentacja, iż w sprawie podejmowane były działania mające na celu ustalenie wszelkich okoliczności dotyczących objętego wnioskiem gruntu. Zdaniem Sądu podejmowane przez organ czynności, w tym m.in. występowanie do stosownych jednostek organizacyjnych, nie służyły wyjaśnieniu i załatwieniu sprawy. Wręcz przeciwnie, czynności te przedłużały postępowanie. Ustalane były bowiem fakty, które zostały już wcześniej wyjaśnione. Na uwzględnienie nie zasługują także twierdzenia Prezydenta W., że przyczyną opóźnienia w wydaniu rozstrzygnięcia była konieczność składania wyjaśnień na Policji i w Prokuraturze, w związku ze złożonym przez skarżącego doniesieniem. Czynności te nie wynikały bowiem z winy skarżącego, lecz były konsekwencją działań organu. Innymi słowy, gdyby organ szybko i rzetelnie załatwił przed mi ot ową sprawę, skarżący nie musiałby szukać pomocy przed takimi organami jak Policja czy Prokuratura. Zauważyć ponadto trzeba, że w piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. poinformowano pełnomocnika skarżącego, iż rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy nastąpi w ciągu miesiąca od otrzymania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Tymczasem mimo, że w aktach sprawy znajduje się sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego stosowny operat szacunkowy z dnia 15 kwietnia 2009 r., sprawa nie została załatwiona. Opóźnienia w żaden sposób nie usprawiedliwia wskazywana przez Prezydenta W. okoliczność, że akta sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oczywiste bowiem jest, że organ miał możliwość podjęcia stosownych działań celem uzyskania przedmiotowych akt (np. zwrócić się do Sądu z wnioskiem o ich wypożyczenie), czego jednakże nie uczynił. Zaznaczyć przy tym należy, że wskazane akta wraz ze skargą o wymierzenie Sygn. akt I SA/Wa 725/09 grzywny przekazane zostały do Sądu w dniu 20 maja 2009 r., a więc od dnia sporządzenia operatu szacunkowego przez około miesiąc pozostawały one w dyspozycji organu. Zdaniem Sądu wskazane wyżej okoliczności uzasadniają twierdzenie, że organ uporczywie uchyla się od załatwienia wniosku skarżącego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Stosownie zaś do art. 154 § 6 powołanej ustawy grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2008 r. i w drugim półroczu 2008 r. (M.P. Nr 11, poz. 138) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2008 r. wyniosło 2578,26 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, a także wyjaśnienia organu co do przyczyn niewykonania wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. jest grzywna w wysokości 6.000 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1 i § 6 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.