I SA/Wa 725/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] wydanej w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] przyznał skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu za pośrednictwem poczty w dniu [...] października 2019 r. Odbiór decyzji pokwitowała M. P., o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, K. P. wniósł w dniu [...]stycznia 2020 r. odwołanie bezpośrednio do organu II instancji. Po zapoznaniu się z jego treścią organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ II instancji przywołał treść art. 129 kpa i wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, decyzja organu I instancji została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...] października 2019 r. Z treści decyzji Wójta wynika, że skarżący został w prawidłowy sposób poinformowany o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego w przedmiotowej sprawie. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] listopada 2019 r. Natomiast złożone przez skarżącego odwołanie datowane jest na dzień [...]stycznia 2020 r. i w tym dniu zostało złożone do organu II instancji. Odwołanie zostało zatem złożone z 64-dniowym przekroczeniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Powoduje to bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji, która korzysta z ochrony trwałości, ze wszelkimi skutkami z tego wynikającymi. Na poparcie zasadności swojego stanowiska organ przywołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. P.. W uzasadnieniu skargi wyraził swoje niezadowolenie z wysokości przyznanego mu zasiłku stałego. Przedstawił zły stan swojego zdrowia. W ocenie skarżącego organ II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę jego stanu zdrowia. Nadmienił, że jest obecnie w separacji z żoną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Prawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 kpa. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 129 § 1 i § 2 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została skarżącemu skutecznie doręczona za pośrednictwem poczty w dniu [...] października 2019 r. Jej odbiór poświadczyła, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru, M. P.. Ustawowy czternastodniowy termin do złożenia odwołania minął więc w dniu [...] listopada 2019 r. Z akt sprawy wynika, że datowane na dzień [...] grudnia 2019 r. odwołanie wysłane zostało do organu I instancji za pośrednictwem poczty w dniu [...] grudnia 2019 r., czyli dopiero 24 dni po upływie ustawowego terminu do jego złożenia. Mimo że w uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przywołał nieprawidłowe daty dotyczące złożenia przedmiotowego odwołania, to z analizy akt sprawy wynika, że przy przyjęciu właściwych dat złożenia odwołania, ten środek zaskarżenia został złożony po upływie ustawowego terminu. Termin do wniesienia środka zaskarżenia (w rozpatrywanej sprawie odwołania) jest terminem ustawowym, a więc nie może on być przedłużany lub skracany przez organ administracji publicznej, jest terminem procesowym obliczanym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz terminem zawitym, którego upływ organ uwzględnia z urzędu. Wniesienie środka zaskarżenia po terminie, jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (art. 58 § 2 kpa), powoduje, że organ orzekający jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, ponieważ w tej sytuacji dotyczy on orzeczenia, które uzyskało już przymiot ostateczności. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia. W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrzenie przez organ środka zaskarżenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem weryfikację decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości wynikającej z art. 16 § 1 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 330/99, niepubl.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 18 października 1995 r. sygn. akt SA/Gd 2865/94, niepubl.). Skoro, jak wynika z akt sprawy, skarżący przekroczył ustawowy termin do złożenia odwołania i nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 kpa), to prawidłowo organ II instancji orzekł, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co musiało skutkować wydaniem postanowienia na mocy art. 134 kpa. Z powyższego wynika również, że podniesione w skardze okoliczności dotyczące przyczyn spóźnienia się przez skarżącego we wniesieniu odwołania nie mogą być rozpatrywane przez Sąd w sprawie ze skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, gdyż rozważanie przyczyn spóźnienia w kontekście zawinienia bądź też niezawinienia strony jest elementem innego postępowania niż obecnie kontrolowane, czyli postępowania o przywrócenie terminu wynikającego z treści art. 58 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie uchybienia terminu do złożenia środka odwołania organ odwoławczy (a nie Sąd) winien przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść (do organu) w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Oznacza to, że Sąd nie jest organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.