I SA/Wa 735/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skarg A. I., M. P. i I. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w zakresie w jakim stwierdza nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] lipca 1955 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r. nr [...] co do lokali mieszkalnych nr: [...],[...] i [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. I., M. P. i I. P. kwoty po 440 (czterysta czterdzieści) złotych dla każdej z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2013 r.) Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej Minister Transportu bądź organ nadzoru), po rozpatrzeniu wniosków B. J., W. M., I. S., S. S., A. I., J. R., M. P. i I. P., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2012 r.) stwierdzającą, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 1955 r.) i utrzymane nią w mocy orzeczenie z dnia [...] maja 1955 r. nr [...] (dalej orzeczenie z [...]maja 1955 r. Prezydium Rady Narodowej [...] (dalej Prezydium RN) odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w budynku posadowionym na działce nr [...] z obrębu [...] wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości i udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzającą ich nieważność. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ nadzoru wskazał, że w ramach postępowania nadzorczego wszczętego na wniosek T. H., ustalił że powołane orzeczenia dekretowe zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i prawie użytkowania na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279, dalej dekret warszawski bądź dw). Przyznaniu prawa własności czasowej "nie przeciwstawiały" [winno być "sprzeciwiły"] się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] - który przeznaczał przedmiotową nieruchomość pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej, w szczególności na cele współżycia społecznego, kulturalno-oświatowe z pozostawieniem niezabudowanej części terenu urządzonej jako ogrody, dziedzińce, postoje, przejścia dla pieszych do użytku publicznego oraz na drogi z urządzeniami pomocniczymi. Ogólne przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej, a odmienne rozstrzygnięcie w sytuacji braku dokumentów potwierdzających ten cel stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dw. Odnosząc się do zarzutów właścicieli lokali dotyczących tego, że sprzedaż lokali wywołała nieodwracalne skutki prawne, organ wskazał że sprzedaż lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], i [...] poprzedzono decyzjami administracyjnymi w tym przedmiocie, więc to te decyzje administracyjne o sprzedaży lokali o oddaniu gruntów w użytkowanie wieczyste, a nie decyzje dekretowe są podstawą umów w formie aktu notarialnego. Minister Transportu wskazał, że skutki rozstrzygnięcia nadzorczego nie odnoszą żadnego bezpośredniego skutku prawnego ograniczającego przysługujące aktualnie prawa rzeczowe do nieruchomości. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły: a)A. I. (sygn. akt I SA/Wa 951/13) zarzucając naruszenie: - art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa przez naruszenie zasady dwukrotnego rozpoznania sprawy administracyjnej przez rozstrzygnięcie sprawy naruszenia decyzji dekretowej przez pryzmat odmiennych okoliczności wynikających z dwu odmiennych planów zagospodarowania przestrzennego rzekomo obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji, tj. w postępowaniu pierwszoinstancyjnym odnosząc się do planu ogólnego z 1931 r., a w postępowaniu drugoinstancyjnym odnosząc się do planu z 1949 r.; - art. 7 ust. 2 dw w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez błędne ustalenie, że istniała możliwość dalszego wykorzystania nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, z uwagi na znajdowanie się na nieruchomości budynków o przeznaczeniu mieszkalnym; - art. 7 w zw. z art. 77 § kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dw przez błędne uznanie, że w dacie wydania decyzji dekretowych obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...], podczas gdy w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. o organizacji władz i instytucji w dziedzinie budownictwa (Dz. U. nr 58, poz. 523), plan ten uznany został za uchylony z dniem 1 stycznia 1951 r. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; b) I. P. ( sygn. akt I SA/Wa 952/13) zarzucając naruszenie: – art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 kpa polegające na wybiórczym przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie przez pominięcie dla oceny legalności decyzji dekretowych z punku widzenia nieodwracalnych skutków prawnych, okoliczności stanu faktycznego sprawy tj. że skarżąca nabyła lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] na podstawie wtórnego obrotu - umowa sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2004 r.; - błędną wykładnię art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 kpa przez przyjęcie, że sprzedaż lokalu nr [...] wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu na rzecz kolejnej osoby nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, skoro skarżąca nabyła lokal na podstawie umowy cywilnoprawnej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i nie ma możliwości zniesienia skutków tej umowy w ramach postępowania administracyjnego. c) M. P. ( sygn. akt I SA/Wa 953/13) zarzucając naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 i § 2, art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. nr 19, poz. 147) przez ich nieprawidłową wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...]decyzje dekretowe są nieważne, podczas gdy nie było przesłanek do takiego rozstrzygnięcia; - art. 7 i 8 kpa przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nabycia przez skarżącą należącego do niej lokalu oraz załatwienie sprawy z pominięciem interesu skarżącej, a także wydanie orzeczenia skutkującego ujemnymi następstwami dla skarżącej działającej w dobrej wierze; - art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 kpa przez niedostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ nadzoru uznając, że decyzje dekretowe są nieważne. W odpowiedzi na powyższe skargi organ nadzoru wniósł o ich oddalenie. Również uczestnik postępowania T. H. wniósł o oddalenie skarg. Postanowieniami z dnia 12 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 952/13 i I SA/Wa 953/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy ze skarg A. I., I. P. i M. P. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, i prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 951/13, a następnie wyrokiem z 19 grudnia 2013 r. oddalił wszystkie skargi na podstawie art. 151 ppsa. Sąd uznał, że skarżące, które są właścicielkami lokali i jednocześnie współużytkownikami wieczystymi gruntu, na którym posadowiony jest budynek nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej. W wyniku rozpatrzenia skarg kasacyjnych A. I. i M. P. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1691/14, uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że skład orzekający podzielił stanowisko wyrażone do tej pory w szeregu orzeczeniach NSA, a sprowadzające się do tego że właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych i jednocześnie użytkownicy wieczyści gruntu, na którym budynek został wzniesiony, są – w rozumieniu art. 28 kpa – stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy . Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając skargi A. I., M. P. i I. P. zważył co następuje: Skargi są zasadne, gdyż decyzje w części zaskarżonej naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Skarżące są właścicielkami lokali oraz związanymi z tymi lokalami udziałami we współużytkowaniu wieczystym gruntu położonego w W. przy ul. [...]. O interesie prawnym skarżących do bycia stroną w niniejszym postępowaniu przesądził Naczelny Sąd Administracyjny wydanym w tej sprawie wyroku z 8 styczniu 2016 r. Z mocy art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny natomiast art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. W wiążących w niniejszej sprawie motywach wyroku NSA wskazał, że Gmina objęła w posiadanie przedmiotową nieruchomość 19 kwietnia 1948 r., a 18 października 1948 r. do Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek J.H. a więc w terminie z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. NSA stwierdził także, że prawidłowe są ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którymi wzorcem kontroli był Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...]. Przy czym NSA powołał orzecznictwo, z którego wynika, że utrwalony jest pogląd, że Plan nr [...], należycie opublikowany w MP z 1949 r. nr [...], poz. [...] obowiązywała na obszarze objętym tym Planem przestał obowiązywać Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego z 1931 r. W świetle powyższych wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA za niezasadny należy uznać zarzut skargi A. I. zarzucający naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art.7 ust. 2 dekretu przez błędne uznanie, że w dacie wydania decyzji dekretowych obowiązywał miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] podczas gdy plan ten został uznany za uchylony z dniem 1 stycznia 1951 r. NSA przesądził bowiem, że wzorcem kontroli decyzji dekretowych był właśnie Plan nr [...] co prawidłowo przyjął organ w zaskarżonej decyzji. Odniesienie się do tego planu przez organ w zaskarżonej decyzji nie stanowi o naruszeniu zasady dwukrotnego rozpoznania sprawy administracyjnej co zarzuca skarga A. I.. Ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej przez organ nadzoru na skutek wniosku złożonego w trybie art. 127 § 3 kpa ma na celu właśnie ponowne zbadanie sprawy "od początku". Organ odwoławczy może, stosownie do art. 136 kpa, przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Z mocy art. 138 § 1 kpa organ ponownie rozpoznając sprawę uprawniony jest do uchylenia decyzji zapadłej w pierwszym postępowaniu i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy czyli, że uprawniony jest do orzeczenia odmiennego niż orzeczone zostało w pierwszym postępowaniu o ile dojdzie do tego na podstawie przeprowadzonego przez siebie postępowania. Uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest możliwe tylko w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki wskazane w art. 138 § 2 kpa. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru utrzymał w mocy własną decyzję z [...].04.2012 r. uznając tym samym ponownie, że kontrolowane orzeczenia dekretowane zawierają wadę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym odniósł się do planu ogólnego z 1931 r. natomiast przy ponownym rozpoznaniu sprawy doszedł do przekonania, że w dacie wydawania kontrolowanych orzeczeń dekretowych obowiązywał plan nr [...] i na jego podstawie poczynił ustalenia faktyczne które doprowadziły go do takich samych wniosków jak to zostało wyrażone w pierwszej decyzji tego organu. Takie postępowanie organu jest uprawnione w świetle poczynionych wyżej rozważań i powołanych przepisów proceduralnych. Zatem zarzut naruszenia art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa jest bezzasadny. Na kolorowej reprodukcji wykonanej z planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] uprawniony geodeta oznaczył położenie przedmiotowej nieruchomości, która mieści się w terenie przeznaczonym pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej. W uchwale NSA z 26.11.2008 r. sygn. akt I OPS 5/08 Sąd stanął na stanowisku, że nie można "automatycznie" przyjąć, że przeznaczenie nieruchomości w planie na cele użyteczności publicznej zawsze wykluczało możliwość pogodzenia korzystania z gruntu z ustaleniami planu w rozumieniu art. 7 ust. 2 dekretu o gruntach warszawskich. Oznacza to, że w konkretnej sprawie konieczne było i jest dokonanie ustaleń i oceny, co do możliwości pogodzenia korzystania z gruntu z planem. Ze znajdujących się w materiale dokumentacyjnym dokumentów przesłanych przez Archiwum Państwowe [...], a sporządzonych przez Biuro Odbudowy Stolicy w latach 1945-1946 wynika, że na posesji przy ul. [...]znajdował się budynek mieszkalny 4 - kondygnacyjny, nadający się do odbudowy. Według stanu budynków z 04.08.1945 r. na terenie tej posesji znajdował się 4 - kondygnacyjny budynek zajmowany przez 30 lokatorów. Według opisu budynków sporządzonego przez Resort Techniczno-Budowlany Zarządu Miejskiego w dniu 09.05.1949 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...]znajdowały się : budynek frontowy, murowany, 4-kondygnacyjny mieszkalny oraz trzy oficyny murowane, 4 kondygnacyjne, mieszkalne. Taki też opis zabudowań wynika z notatki służbowej sporządzonej [...].04.1955 r. Powyższe dokumenty wskazują bezspornie, że na przedmiotowej nieruchomości przed wejściem w życie dekretu warszawskiego znajdowały się zabudowania 4 – kondygnacyjne, mieszkalne. Brak jest w sprawie dokumentów, które potwierdzałyby przeznaczenie nieruchomości na cele określone planem nr [...]. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji zabudowa znajdująca się na tej nieruchomości pełni funkcje mieszkalne na co wprost wskazuje lista uczestników postępowania. Prowadzi to do wniosku, że zarówno przed wybuchem II wojny jaki i w dacie wejścia w życie dekretu z 26.10.1945 r. oraz w dacie wydania decyzji dekretowych kwestionowanych w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym jak również i w dacie decyzji nadzorczych przedmiotowa nieruchomość była zawsze wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Stosownie do treści art. 7 ust. 2 dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m. st. Warszawy odmowa przyznania byłemu właścicielowi własności czasowej (użytkowania wieczystego) była dopuszczalna tylko wówczas, gdy korzystanie z gruntu przez byłego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z planu zabudowania (zagospodarowania przestrzennego). W rozpoznawanej sprawie organy dekretowe odmówiły przyznania prawa własności czasowej z uzasadnieniem, że zachodzi konieczność przejęcia budynków na cele publiczne. Z uwagi na to, że żadne cele publiczne określone w planie nr [...] nie zostały w budynkach zrealizowane, a nieruchomość była w przeszłości jak i jest obecnie - cały czas - wykorzystywana na cele mieszkaniowe należy uznać, że korzystanie z niej przez byłego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z planu zagospodarowania przestrzennego nr [...]. Odmowa więc przyznania tego prawa rażąco naruszała art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Zatem stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych przez organ nadzoru jest zgodne z prawem gdyż kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenia zawierają wadę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Co do części lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku na przedmiotowej nieruchomości organ nadzoru stwierdził nieważność orzeczeń dekretowych. Dotyczy to tych lokali, których sprzedaż wraz z udziałami w użytkowaniu wieczystym poprzedzało wydanie decyzji administracyjnej. Tej części decyzji dotyczą również skargi. Rozstrzygnięcia więc wymaga czy nabycie lokali umową cywilnoprawną w formie aktu notarialnego od Skarbu Państwa ujawnionego jako właściciel nieruchomości, którą to umowę poprzedzała decyzja sprzedażowa stanowi negatywną przesłankę z art. 156 § 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. dla stwierdzenia w tej części nieważności decyzji dekretowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że oceniając czy kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne należy odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi (uchwała 7 sędziów NSA z 20.03.2000 r. sygn. akt OPS 14/99- ONSA z 2000 r. z. 3 poz. 93 – i powołane w niej orzecznictwo. Bezpośrednim skutkiem orzeczeń nacjonalizacyjnych było to, że Skarb Państwa stał się właścicielem znacjonalizowanej nieruchomości. Następnie sprzedał lokale w budynku znajdującym się na tej nieruchomości i ustanowił na rzecz ich nabywców prawo użytkowania wieczystego w określonym ułamku. Umowy sprzedaży lokali, których dotyczą skargi, zostały zawarte przed 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z brzmieniem art. 234 w zw. z art. 158 K.c do ustanowienia użytkowania wieczystego konieczne było zawarcie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego. Zatem aktem kreującym prawo użytkowania wieczystego nabywcy była umowa zawarta w formie aktu notarialnego. Natomiast procedura sprzedaży lokalu i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu przewidywała wydanie w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Jednakże, z uwagi na przywołane wcześniej przepisy Kodeksu cywilnego, decyzja ta nie prowadziła bezpośrednio do powstania skutku cywilno-prawnego, gdyż do zmiany właściciela lokalu i ustanowienia użytkowania wieczystego dochodziło na podstawie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego. Ustawą z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464, ze zm.), która weszła w życie w dniu 5 grudnia 1990 r. zmieniono powyższą procedurę sprzedaży lokali likwidując obowiązek wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Tak więc wydanie decyzji o sprzedaży stanowiło tylko etap tej procedury, a sama decyzja nie wywołała żadnych skutków prawnych. Z tego względu decyzje te nie mają znaczenia dla oceny nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa orzeczeń dekretowych w niniejszej sprawie. Skutkiem prawnym orzeczeń nacjonalizacyjnych w niniejszej sprawie są zawarte przez Skarb Państwa umowy sprzedaży lokali wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Organ administracji publicznej nie jest władny swoim działaniem wyeliminować tych aktów notarialnych dotyczących sprzedaży lokali, których dotyczą skargi, dlatego w tej części organ nadzoru winien jest także stwierdzić, że kontrolowane decyzje dekretowe zostały wydane z naruszeniem prawa. Zaskarżone w tej części decyzje nadzorcze zapadły z naruszeniem art. 156 § 2 k.p.a. co uzasadnia ich uchylenie co do zaskarżonej części Takie stanowisko zawarł także NSA w wiążącym w tej sprawi wyroku z 8.01. 2016 r. uznając na str. 21 uzasadnienia wyroku za nietrafne w zaskarżonym (uchylonym) poprzednim wyroku Sądu I instancji, zapadłym w niniejszej sprawie stwierdzenie, że "Jeżeli nieruchomość dekretowa znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej to nie oznacza, że decyzja wydana na podstawie przepisów dekretu warszawskiego odmawiająca byłemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) wywołała nieodwracalne skutki prawne". Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.