I SA/Wa 736/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. I SA/Wa 736/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania H. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., orzekającej o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Decyzja powyższa wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Dnia [...] czerwca 2007 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek H. M. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.M. nieruchomości w L.przy ul. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia H.M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.M. nieruchomości w L. W uzasadnieniu organ powołał się na przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) i wskazał, że działając w trybie art. 6 ust. 6 tej ustawy wezwał H. M. do uzupełnienia wniosku w terminie 6 miesięcy o dokumenty niezbędne do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego, w tym m.in. o postanowienie spadkowe potwierdzające następstwo prawne po właścicielce nieruchomości. Ponadto uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Wojewoda [...] wyjaśnił, że na podstawie odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia [...] października 1981 r., sygn. akt [...], ustalono, że spadek po J. M. zmarłej 1 września 191 r. nabyła w całości M. M. Zatem wnioskodawczyni nie udowodniła następstwa prawnego po właścicielce pozostawionych nieruchomości. Organ pierwszej instancji powołał się w tym miejscu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1639/06 zgodnie z którym tylko spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub dziale spadku jest uprawniony do złożenia wniosku w przedmiocie rekompensaty. Brak spełnienia przesłanki wynikające z art. 5 ust. 2 w związku art. 6 ust. 2 pkt 1 powoduje natomiast, że roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty na podstawie ww. ustawy nie przysługuje. Mając to na uwadze organ pierwszej instancji odstąpił od badania spełnienia pozostałych wskazanych w ustawie przesłanek. Od decyzji powyższej odwołanie do Ministra Skarbu Państwa wniosła H. M. wskazując na naruszenie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w zakresie następstwa prawnego po J. M. oraz art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 2 ustawy poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa oraz niewyczerpujące zebranie i rozważanie materiału dowodowego. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa wskazał na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wyjaśnił, że w sprawie niniejszej ustalono, iż na podstawie odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia [...] października 1981 r., sygn. akt [...] spadek po J. M. nabyła w całości M. M. Minister wskazał poza tym, że złożony przez stronę postanowienia łącznego z dnia [...] marca 1984 r. sygn. akt [...] wydanego przez Sąd Rejonowy dla K. Wydział I Cywilny w K. o zniesieniu współwłasności, nie stanowi o dziale spadku dotyczącego prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczy on jedynie zniesienia współwłasności nieruchomości nabytej w ramach częściowej rekompensaty. Wobec tego, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie niniejszej osobą uprawnioną do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest wyłącznie M. M., która jest jedyna spadkobierczynią po J. M. Organ odwoławczy nie stwierdził poza tym naruszenia przez Wojewodę [...] art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 2 ustawy 8 lipca 2005 r., gdyż brak legitymacji strony do żądania potwierdzenia prawa do rekompensaty spowodował, że organ wojewódzki zasadnie odstąpił od badania spełnienia pozostałych przesłanek dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty i zakończył postępowanie wydając w stosunku do strony decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Na decyzję powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. M. zarzucając organowi naruszenie: - art. 5 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, której skarżąca jest w zakresie prawa do rekompensaty następcą prawnym J. M.; - art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa oraz niewyczerpujące zebranie i rozważanie materiału dowodowego, skutkujące przyjęciem, że osobą uprawnioną do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest wyłącznie M. M. Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w oparciu o wymienione kryteria wskazuje na niezasadność skargi. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do kwestii , czy przedłożone przez H.M. do akt postępowania, postanowienie łączne wydane przez Sąd Rejonowy dla K. z dnia [...].03.1984r. sygn. [...], stanowi dowód , że skarżąca jest spadkobierczynią J. M. Stosownie do treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje bowiem wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie). Zatem tylko spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub o dziale spadku jest uprawniony do złożenia wniosku w tym przedmiocie (art. 5 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy). Na dowód posiadania legitymacji czynnej do wystąpienia z wnioskiem o potwierdzenie posiadania prawa do żądania uzyskania rekompensaty H. M. przedstawiła wskazane wyżej postanowienie łączne wydane przez Sąd Rejonowy dla K. z dnia [...].03.1984r. Dokonana przez Sąd orzekający w sprawie niniejszej ocena tego dokumentu prowadzi do wniosku, że Minister Skarbu Państwa prawidłowo uznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , że skarżąca nie może nabyć prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez J. M. Zważyć bowiem wypada, że z odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K., z dnia [...].10.1981r. sygn. [...] wynika, że spadek po zmarłej właścicielce mienia zabużańskiego J. M. nabyła w całości siostra skarżącej M. M. Powyższe oznacza, w świetle przepisów prawa spadkowego ( art.922 i nast. Kodeksu cywilnego) , że nabyła ona ogół praw i obowiązków przysługujących zmarłej w chwili jej śmierci. W myśl utrwalonego poglądu doktryny prawa cywilnego , w skład spadku wchodzą nie tylko prawa i obowiązki ale także uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa ( ekspektatywy). Nie wchodzą zaś prawa i obowiązki zmarłego mające charakter niemajątkowy lub te o charakterze majątkowym lecz ściśle związane z osobą zmarłego , których wykonywanie uzależnione jest od osobistych przymiotów zobowiązanego oraz te , które z mocy przepisów szczególnych przechodzą na określone osoby niezależnie czy są one spadkobiercami - np. art. 691 k.c. ( Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga Czwarta Spadki. – Elżbieta Skowrońska str.6) Dokonane opisanym wyżej postanowieniem z dnia 28.03.1984r przez H. M. i M. M. zniesienie współwłasności i dokonanie działu spadku po J. M., mocą którego użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w S. stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...][...] m2 , dla której prowadzony był Zbiór Dokumentów [...] i [...] oraz własność wzniesionego na tej działce budynku przypadły w całości skarżącej - nie stanowi dowodu, że w wyniku dokonanego działu spadku nabyła ona prawo do żądania rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez zmarłą poza obecnymi granicami RP. Zważyć bowiem należy, że spadkobierczyni H. M. – M. nabyła w drodze dziedziczenia ogół praw i obowiązków zmarłej a cytowane postanowienie działowe dotyczy wyłącznie składników majątkowych wymienionych w jego treści. Okoliczność, że rzeczywista powierzchnia będącej przedmiotem prawomocnego działu nieruchomości była inna niż wynika to z rozliczenia uczestniczek działu , nie prowadzi do wniosku zawartego w skardze, że H. M. nabyła legitymację czynną do dochodzenia " brakującej " części prawa do rekompensaty. Wszelkie prawa zmarłej H. M. , w tym prawo do uzyskania rekompensaty, które nie zostały wymienione w dokumencie działowym pozostały własnością M.M. Argumentacja skargi jest ponadto, w ocenie Sądu , wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony wywodzi bowiem, że skarżąca w drodze działu spadku nabyła prawo dochodzenia rekompensaty za mienie pozostawione ponieważ spłaciła siostrę większą niż należna jej kwotą, z drugiej zaś twierdzi, że " uprawnienie zabużańskie" zostało przez zmarłą skonsumowane, co przesądza, że nie wchodziło w skład spadku po niej i nie mogło być tym samym dzielone. Fakt, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera enumeratywnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania nie zmienia jednak okoliczności , że ocena kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentu dokonana została w sposób prawidłowy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku .