I SA/Wa 744/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-01
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na zarządzenie organu gminy wniesioną na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli sprawa dotyczy jej działalności statutowej?Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na zarządzenie organu gminy wniesioną na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, nawet jeśli sprawa dotyczy jej działalności statutowej. Wynika to z faktu, że skarga na zarządzenie organu gminy wniesiona na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 k.p.a., a jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, może być stroną takiego postępowania sądowego.Stan faktyczny
Związek Pracodawców złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta zakazujące organizowania objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt. Związek argumentował, że jako organizacja pracodawców może brać udział w postępowaniu w zakresie swojej działalności statutowej, która obejmuje zakazy organów samorządu terytorialnego dotyczące wynajmu nieruchomości członkom Związku prezentującym zwierzęta. Sąd odmówił dopuszczenia Związku do udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia Związku Pracodawców [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku Związku Pracodawców [...] o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi S.Z., L.K. i M.Z. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zakazu organizowania objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt postanawia: odmówić dopuszczenia Związku Pracodawców [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Pismem z 20 kwietnia 2016 r. S.Z. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Agencja Artystyczna [...] prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Cyrk [...] i M.Z. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Agencja Artystyczna [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w sprawie zakazu organizowania objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt.
W skardze tej zawarty został również wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Związku Pracodawców [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Związek jako organizacja pracodawców jest organizacją społeczną i może brać udział w postępowaniu w zakresie swojej działalności statutowej. Zakres działalności statutowej tego uczestnika obejmuje natomiast zakazy organów samorządu terytorialnego wynajmu nieruchomości gminnym członkom Związku, jeżeli w przedstawieniach cyrkowych prezentują oni również zwierzęta. Ponadto Związek jako organizacja zrzeszająca przedsiębiorców występuje w obronie interesu prawnego wszystkich cyrków polskich, które powinny mieć równy dostęp do najmu nieruchomości gminnych i należących do Skarbu Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.),przywoływanej dalej p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
W świetle powyższej regulacji dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w takim postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się "następstwem" postępowania administracyjnego. Posługując się bowiem w redakcji art. 33 § 2 p.p.s.a. pojęciem prawnym "postępowanie administracyjne" ustawodawca nawiązał do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie zatem postępowania enumeratywnie wymienione w tym przepisie stanowią "postępowania administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się ww. przepis statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. (por. postanowienie NSA z 5 maja 2015 r. II OZ 349/15, Lex nr 1723876).
Tymczasem zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie Prezydenta Miasta [...] nie zostało wydane w następstwie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 k.p.a., lecz podjęto je w procedurze przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "u.s.g.", w ramach wykonywania przez organ wykonawczy gminy kompetencji przewidzianych w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) dotyczących gospodarowania mieniem gminnym w zakresie niezastrzeżonym stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a tej ustawy do właściwości rady gminy. Sama natomiast skarga na ww. zarządzenie wniesiona została w trybie art. 101 u.s.g., który to przepis przewiduje, że skargę na zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wnieść do sądu administracyjnego każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zarządzeniem, o ile wcześniej wezwie ów organ do usunięcia zarzucanego naruszenia i wezwanie to okaże się bezskuteczne. Taka konstrukcja przepisu rzutuje na legitymację skarżącego, a także możliwości dopuszczania innych podmiotów do udziału w postępowaniu wywołanym wnoszoną w tym trybie skargą.
W przeciwieństwie bowiem do legitymacji w postępowaniu administracyjnym, określonej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały przez akt jednostki samorządowej naruszone. Skoro zatem wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a także dochowanie wymogu uprzedniego wezwania organu samorządowego do usunięcia owego naruszenia, stwarza dopiero możliwość przeprowadzenia merytorycznej oceny rodzaju wskazywanego naruszenia wobec podmiotu kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność zarządzenia, to tylko ów podmiot jest i może być stroną zainicjowanego w ten sposób postępowania sądowego.
W konsekwencji zatem przywoływany przez wnioskodawcę przepis art. 33 ust. 2 p.p.s.a., nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w takim postępowaniu innych niż skarżący podmiotów - w tym także organizacji społecznych. Z tych też względów Sąd, działając na podstawie ww. przepisu odmówił dopuszczenia Związku Pracodawców [...] do udziału w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie w charakterze jego uczestnika
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło