I SA/Wa 744/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi J. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 176/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J. R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. .R. pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Sądu z dnia 10 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 176/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w w.w rejonie ulic [...], stanowiącą dawną działkę nr [...] objętą księgą hipoteczną "[...]" w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie od Prezydenta na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 176/16, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2012 r. o odszkodowanie, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podał, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został przekazany Prezydentowi W. w dniu 20 lipca 2016 r., a zatem termin na rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie upłynął w dniu 20 listopada 2016 r. W związku z brakiem działań ze strony Prezydenta W. skarżący pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2016 r. Pomimo wezwania organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że obecnie prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej W. przy ul. [...]. Nieruchomość ta została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wyjaśnił, że w celu ustalenia, czy poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r. wystąpiono o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, w sprawie zachodzi konieczność ustalenia, czy strony lub też inne osoby nie otrzymały odszkodowania za ww. nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych. W tym celu, w dniu 15 maja 2017 r. zostało wystosowane zapytanie do Ministerstwa Finansów. Prezydent wskazał, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 Kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 Kpa. Dodał, że pismem z dnia 15 maja 2017 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 718 ze zm. ), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 maja a 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 176/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., w rejonie [...] dawna działkę nr [...] objętą księgą hipoteczną "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 27 lipca 2016 r. co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 176/16 (vide k. 33). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 27 listopada 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę kilkumiesięczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r. terminu na załatwienie sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku i że spełni ona funkcję represyjno-dyscyplinującą. Rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 10 maja 2016 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Po wydanym wyroku Prezydent W. podejmował działania mające na celu rozpoznanie wniosku i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Organ wystosował zapytanie do Ministerstwa Finansów, czy strony lub też inne osoby nie otrzymały odszkodowania za ww. nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych oraz wystąpił o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 15 maja 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy. W ocenie Sądu, mając na uwadze okres przekroczonego terminu przez organ oraz działania podjęte po wydanym wyroku, nie ma uzasadnionych podstaw by zwłokę w załatwieniu sprawy kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Wymierzając grzywnę i oceniając charakter zwłoki Sąd uwzględnił także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie dostrzega również potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy, czy też, zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się niewykonania wyroku Sądu. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mógłby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Ponadto należy zauważyć , że o ile grzywna ma charakter obligatoryjny, to ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu (por. wyrok NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie zostało uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.