I SA/Wa 750/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-12
Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Łukaszewska - Macioch, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Województwo posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa, które było w zarządzie Urzędu Wojewódzkiego?Ratio decidendi
Województwo posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa, jeśli powołuje się na przepis prawa materialnego (art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r.), który może być do niego zastosowany. Ponadto, sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał na konieczność wyjaśnienia podstawy korzystania z nieruchomości przez jednostki podległe Województwu oraz analizy charakteru prawnego umów zawartych z Urzędem Wojewódzkim.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo mienia Skarbu Państwa, które pozostawało w zarządzie Urzędu Wojewódzkiego. Województwo kwestionowało ustalenia organów administracji dotyczące podstawy korzystania z nieruchomości przez jednostki podległe samorządowi. Po wcześniejszym uchyleniu przez NSA wyroku WSA oddalającego skargę, sprawa wróciła do WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego Województwa kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2006r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez samorząd województwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego Województwa [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Marszałka Województwa [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Województwo [...] mienia nieruchomego stanowiącego własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodzą lokale biurowe znajdujące się w budynku [...], położonym w K. przy [...], pokoje na parterze nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]; na pierwszym piętrze pokoje nr: [...], [...], [...] i [...]; na drugim piętrze pokoje nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; na trzecim piętrze pokoje nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 oraz udziału w nieruchomości wspólnej, tj. w częściach wspólnych budynków i w nieruchomości gruntowej.
Odmowa stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] przedmiotowego mienia jest, w ocenie organu, uzasadniona faktem pozostawania nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. w zarządzie, a następnie w trwałym zarządzie Urzędu Wojewódzkiego w K. Ten stan powoduje, że nie można przyjąć istnienia przesłanki określonej w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) polegającej na władaniu przez Województwo [...] przedmiotowym mieniem.
Skarga Województwa [...] na ostateczną decyzję Ministra Skarbu Państwa została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 2039/03.
Na skutek skargi kasacyjnej Województwa [...] od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 433/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na naruszenie art. 32 oraz art. 91 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i dokonanie wzajemnie sprzecznych ustaleń co do przyczyny oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny bowiem najpierw merytorycznie rozpoznał sprawę, a następnie stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że skarżący nie posiadał interesu prawnego w przedmiotowej sprawie nie dostrzegając, że stwierdzenie braku interesu prawnego u skarżącego powinno skutkować oddaleniem skargi bez jej merytorycznego rozpoznawania. Ponadto, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zauważył, iż w postępowaniu administracyjnym nie została dostatecznie wyjaśniona podstawa, na jakiej jednostki organizacyjne podległe skarżącemu korzystały ze spornej nieruchomości. Organy administracji odmawiając uwzględnienia wniosku Województwa [...] ustaliły, że podstawą korzystania z nieruchomości przez jednostki podległe temu Województwu były umowy najmu zawarte z Urzędem Wojewódzkim w K., któremu przysługiwało do tej nieruchomości prawo trwałego zarządu. Tymczasem już w odwołaniu strona skarżąca kwestionowała to ustalenie twierdząc, że umowa będąca podstawą korzystania z nieruchomości przez jednostki samorządowe nie miała cech najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę nie zauważył, że kwestia ta nie została wyjaśniona i organy nie dokonały analizy treści umowy z 30 października 1999 r. znajdującej się w aktach administracyjnych.
Rozpoznając ponownie sprawę ze skargi Województwa [...] na ostateczną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 190 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie oznacza to, że przy ponownym dokonywaniu oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany jest wziąć pod uwagę dwie kwestie - po pierwsze uprawnienie Województwa [...] do bycia stroną legitymowaną do wniesienia skargi w sprawie o komunalizację przedmiotowego mienia, a w przypadku pozytywnego wyniku tych ustaleń - ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jej wydanie, z uwzględnieniem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2006 r.
Co do pierwszej kwestii Sąd orzekający w sprawie nie podzielił poglądu zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2004 r. Zgodnie z art. 50 powołanej ustawy procesowej z dnia 30 sierpnia 2002 r. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Treść określenia "interes prawny" ukształtowana została na tle stosowania art. 28 kpa. Przyjmuje się, że o interesie prawnym można mówić wtedy, gdy istnieje norma prawa materialnego, z której wynikają dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Inaczej mówiąc interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu (por. J. Borkowski "Podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego ..." w "Samorząd terytorialny" z 1997 r. zeszyt 5, s. 6). W niniejszej sprawie Województwo [...], powołując się na art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. żądało wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., oznaczonego mienia Skarbu Państwa. Przepis ten stanowi normę prawa materialnego, do konkretyzacji której zmierzał skarżący. Stanowi to - zdaniem Sądu - podstawę interesu prawnego legitymującego do wniesienia skargi na decyzję odmowną Ministra Skarbu Państwa. Inaczej, strona postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją byłaby pozbawiona możliwości weryfikacji niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia w trybie sądowej kontroli administracji publicznej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Jeśli chodzi natomiast o ocenę zaskarżonej decyzji, to - stosując się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego - należało uznać, iż w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym jej wydanie nie wyjaśniono okoliczności faktycznych odnoszących się do podstawy korzystania z nieruchomości przez jednostki podległe Województwu [...]. W szczególności analizy wymaga charakter prawny umowy (umów) zawartych z Urzędem Wojewódzkim w K. i jego znaczenie dla oceny przesłanek określonych w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W tym miejscu wskazać należy na powszechnie przyjmowaną w orzecznictwie wykładnię pojęcia "władanie" użytego w tym przepisie, a dokonaną w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 206/01 ONSAPiUS 2003/24/585, także w wyroku NSA z dnia 2 października 2003 r. sygn. akt I SA 1536/03 LEX nr 149515 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt I SA 148/02, ONSA/WSA 2005/5/109).
Przedwczesne byłoby zatem ustosunkowanie się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., gdyż dopiero decyzja wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym może być przedmiotem merytorycznej oceny przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 190 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło