I SA/Wa 776/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-28
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. nie istniała jako odrębna działka, lecz powstała później z części innych nieruchomości, a jej wpisy w księdze wieczystej nastąpiły po tej dacie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utworzenie działki po 27 maja 1990 r. z części innych nieruchomości, które istniały w tym dniu, nie stanowi przeszkody w jej skomunalizowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepis ten nie wyłącza komunalizacji części nieruchomości, jeśli spełnione są przesłanki. Ponadto, posiadanie nieruchomości przez P. w dniu 27 maja 1990 r. nie jest negatywną przesłanką komunalizacji, a przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komunalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" nie mają zastosowania do gruntów, które w dniu 27 maja 1990 r. nie były własnością Skarbu Państwa, ale właściwej gminy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości (działki nr [...]). Wcześniejsze postępowania obejmowały uchylenie decyzji o komunalizacji przez WSA, a następnie decyzję KKU odmawiającą komunalizacji z uwagi na zmiany oznaczeń ewidencyjnych i wpisy w księdze wieczystej po 27 maja 1990 r. KKU ostatecznie uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nabycie nieruchomości przez Gminę K., co zostało zaskarżone przez P. S.A.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2007 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. I SA 1934/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] oraz decyzję Wojewody [...] z dnia
[...] marca 2002 r. w przedmiocie komunalizacji nieruchomości położonej w K., w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [....], o powierzchni [...] m2 (KW [...]).
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności powyższej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. i odmówiła stwierdzenia nabycia przez Gminę K. tej nieruchomości.
W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wojewoda stwierdzając, że działka nr [...] podlegała skomunalizowaniu spowodował bezpodstawnie i zarazem fikcyjnie cofnięcie wstecz daty jej utworzenia. Skoro skutki zmian gruntowych nastąpiły po
27 maja 1990 r., to zmiana wpisów w księgach wieczystych dotyczących tej nieruchomości mogła nastąpić najwcześniej z dniem przedłożenia sądowi wniosku o dokonanie wpisu. W rezultacie najwcześniejszy wpis do KW tej nieruchomości został ujęty po dniu 27 maja 1990 r. Z tego powodu skutki wpisu nie będą mogły, nawet w przyszłości być uwzględniane przez organ administracji w decyzji komunalizacyjnej, wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca
2006 r. sygn. I SA/Wa 2260/05 po rozpatrzeniu skargi uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez Gminę K.
Sąd przyjął, że ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) nie zawierają ograniczeń co do możliwości skomunalizowania działki, stanowiącej mienie ogólnonarodowe, która w wyniku zmiany oznaczeń ewidencyjnych była różnie oznaczona przed dniem 27 maja 1990 r. i po tej dacie. W wyroku z dnia
3 października 2005 r. sygn. I SA/Wa 1607/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że utworzenie działki dopiero po dniu 27 maja 1990 r., gdy w tym dniu była ona częścią innej nieruchomości, nie stanowi przeszkody w jej skomunalizowaniu.
Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie wyłącza komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile są spełnione przesłanki określone w tym przepisie.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. i stwierdziła nabycie przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości - działki nr [...]. Posiadanie nieruchomości przez P. w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowi negatywnej przesłanki komunalizacji.
Przepisy art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komunalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) mowa o gruntach będących własnością Skarbu Państwa, znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw, które stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Przepisy te nie dotyczą tych gruntów, które w dniu 5 grudnia 1990 r. wprawdzie znajdowały się w posiadaniu P., jednakże w dniu 27 maja 1990 r. nie były już własnością Skarbu Państwa, ale właściwej gminy. Przedmiotowa nieruchomość dnia 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie należała do przedsiębiorstwa państwowego, tzn. nie znajdowała się w jego zarządzie.
P. niewłaściwie odczytuje treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. (K 30/03, OTK 2005, Nr 4A, poz. 35). Przytoczony w odwołaniu fragment odnosi się do komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a nie do komunalizacji z art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy.
Zaskarżona decyzja odnosi się do działki nr [...], która nie istniała w dniu 27 maja 1990 r., ale powstała później z części istniejących w tym dniu parcel [...].kat. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
Decyzja Wojewody w związku z tym wymagała stosownej korekty odzwierciedlającej zarówno obecne jak i dawne oznaczenie przedmiotowej nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie P. S.A. wniosły o uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2007 r. Działka została objęta w posiadanie w 1960 r. KKU wzięła pod uwagę tylko argumenty formalnoprawne, a pominęła negatywne określone w art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 200 r. Dopiero w 2002 r. Miasto K. podjęło kroki zmierzające do komunalizacji, gdy ustawa w tym zakresie weszła w życie w 1990 r. Takie działania Miasta nie powinno korzystać z ochrony.
Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie mogła być uwzględniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Obszerne uzasadnienie szczegółowo przedstawia przebieg postępowania i stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie komunalizacji nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Według Sądu (wyrok z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. I SA/Wa 2260/05) przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie zawierają ograniczeń w zakresie komunalizacji nieruchomości tylko z tego powodu, że została ona różnie oznaczona w dniu 27 maja 1990 r. i po tej dacie.
Ta ocena prawna - art. 153 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - została prawidłowo zinterpretowana przez KKU w decyzji z dnia [...] lutego 2007 r.
Także stanowisko KKU, iż przepisy art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji (..) nie mają znaczenia dla sprawy.
Sąd podziela pogląd, że komunalizacja nieruchomości w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie ma związku z zapisami art. 34 i 34a ustawy z dnia
8 września 2000 r. i w żaden sposób nie wpływa na uprawnienia Gminy do nabycia nieruchomości. Słusznie więc KKU powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. podkreślając, że art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) nie dotyczy mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., podlegającego komunalizacji z mocy prawa. Skoro podstawą komunalizacji stanowiły przepisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., to nie było podstaw do rozważań wpływu przepisów ustawy szczególnej z dnia 8 września 2000 r. na komunalizację, która nastąpiła z mocy prawa.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło