I SA/Wa 778/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-07

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Rudnicka, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, która jednocześnie korzysta z urlopu wychowawczego przysługującego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego?
Ratio decidendi
Osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, która jednocześnie korzysta z urlopu wychowawczego przysługującego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, nie przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Działalność gospodarcza jest traktowana jako inna praca zarobkowa w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wyłącza prawo do tego dodatku, nawet jeśli osoba formalnie przebywa na urlopie wychowawczym.
Stan faktyczny
J. Z. złożył wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki. Wójt przyznał zasiłek i dodatek z tytułu rodziny wielodzietnej, odmawiając dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, ponieważ skarżący prowadził jednocześnie własną działalność gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie jego interesu oraz błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę Pismem z dnia 14 listopada 2005 r. J. Z. złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w L. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na troje dzieci oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej i z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Wójt Gminy L. decyzją dniu [...] stycznia 2006 r. przyznał wnioskodawcy prawo do zasiłków rodzinnych i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, odmawiając jednocześnie przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W trakcie postępowania dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że J. Z. przebywa od dnia 1 listopada 2005 r. na urlopie wychowawczym przysługującym mu z tytułu zatrudnienia w Firmie Handlowej "[...]" oraz jednocześnie prowadzi własną działalność gospodarczą p.n. "[...]". Organ orzekający uzasadnił odmowę tym, że zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje, jeżeli osoba uprawniona podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Przypadek taki występuje u wnioskodawcy, gdyż przebywając na urlopie wychowawczym jednocześnie prowadzi on własną działalność gospodarczą, która mieści się w definicji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zawartej w art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] marca 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania J. Z. od decyzji Wójta Gminy L. z dniu [...] stycznia 2006 r., w części odmawiającej przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że podstawę materialno-prawną do ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, w tym dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.). Przepisy te są głównym, ale nie jedynym źródłem prawa, które należy brać pod uwagę przy ustalaniu na rzecz wnioskodawcy prawa do danych świadczeń. Przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz J. Z. należało, zdaniem organu drugiej instancji, odnieść się nie tylko do przepisów powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale także do przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.). Organ drugiej instancji podkreślił, że dodatek, którego przyznania odmówiono J. Z., przysługuje z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Instytucja "urlopu wychowawczego" jest uregulowana w przepisach Kodeksu pracy. W myśl art. 186 k.p. urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi, a zgodnie z art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Odnosząc te przepisy do sytuacji J. Z. organ drugiej instancji uznał, że ze statusu pracownika, któremu przysługuje prawo do urlopu wychowawczego, korzysta on tylko z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w Firmie Handlowej "[...]". Nie ma natomiast statusu pracownika, a tym samym nie przysługuje mu prawo korzystania z urlopu wychowawczego z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy, jakim jest J. Z., zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie przysługuje bowiem urlop wychowawczy, gdyż jest on sam dla siebie pracodawcą, a urlop wychowawczy, w myśl powołanych przepisów Kodeksu pracy, przysługuje wyłącznie pracownikowi. Nie jest on zatem również uprawniony do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, bo w związku z prowadzoną działalnością nie przebywa na urlopie wychowawczym. Aby uzyskać takie uprawnienie musiałby wyrejestrować działalność gospodarczą, gdyż tylko wtedy, pozostając jedynie w stosunku pracy i korzystając z urlopu wychowawczego w Firmie Handlowej "[...]", spełniałby przesłanki do uzyskania omawianego dodatku. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w C. z dnia [...] marca 2006 r. złożył J. Z., podnosząc, że z ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika, aby intencją ustawodawcy było rozumienie pojęcia pracodawcy, w myśl przepisów Kodeksu pracy. Gdyby bowiem tak było to z pewnością ustawodawca wyjaśniłby to pojęcie w słowniczku pojęć ustawowych zawartych w ustawie. Odnosząc się do art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych i udokumentowania wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej, skarżący podniósł, że ustawodawca nie określił jak ma to być udokumentowane, czy ma to być potwierdzone odpowiednim dokumentem, czy ma to być oświadczenie strony złożone ustnie lub pisemne w organie prowadzącym sprawę. Skoro ustawodawca nie wprowadził takiego wymogu, a zatem należy uznać, zdaniem skarżącego, że przedstawiony przez skarżącego dokument z ZUS potwierdza fakt wyrejestrowania działalności, bo jest zaświadczeniem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił ponadto organom orzekającym w sprawie nieuwzględnienie art. 7 k.p.a., zawierającego dwie fundamentalne a zarazem kluczowe w niniejszej sprawie zasady prawne, a mianowicie zasadę uwzględniania słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, oraz zasadę prawdy obiektywnej. Zasady powyższe nakazują interpretować wątpliwości organom wydającym decyzje na korzyść osoby zainteresowanej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena ostatecznej decyzji administracyjnej odmawiającej przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Nie budzi w rozpatrywanej sprawie wątpliwości fakt, że skarżący przebywa od dnia 1 listopada 2005 r. na urlopie wychowawczym przysługującym mu z tytułu zatrudnienia w Firmie Handlowej "[...]" oraz jednocześnie prowadzi własną działalność gospodarczą p.n. "[...]", pod numerem [...], co potwierdza notatka służbowa Urzędu Gminy w L. Zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.), dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje osobie, która podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W myśl art. 3 pkt 22 powołanej ustawy, pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Skoro skarżący formalnie prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, organy orzekające dokonały prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia przesłanek określonych w art. 10 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy, a zaskarżona decyzja oraz decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] stycznia 2006 r. nie naruszają prawa. Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest natomiast czy skarżący faktycznie powyższą działalność prowadzi, czy też zaprzestał jej prowadzenia. W takim bowiem przypadku powinien on, jak słusznie wskazał organ drugiej, wyrejestrować prowadzoną działalność gospodarczą. Bezpodstawne jest przy tym powoływanie się przez skarżącego na zaświadczenie z ZUS, które potwierdza jedynie, że prowadził on działalność gospodarczą i w okresie od 10 czerwca 2003 r. do 31 października 2005 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z zaświadczenia tego nie wynika natomiast, wbrew twierdzeniu skarżącego, fakt wyrejestrowania działalności gospodarczej. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło