I SA/Wa 78/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi I. S.-W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2015 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2015 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku A. S. oraz I. S.-W. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. S. i S. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowościach [...] i [...], powiat [...], woj. [...]. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła A. S., wnosząc o jej uchylenie. Minister Skarbu Państwa wskazał, że pismem z 27 lipca 1990 r. E. S. zwrócił się o przyznanie rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. S. i S. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...] i [...], powiat [...], województwo [...]. Pismem 1 września 2004 r. A. S. uzupełniła materiał dowodowy o: kserokopie potwierdzone za zgodność z oryginałem: postanowienia z [...] listopada 1996 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego dla [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po E. H. S. przez A. S. oraz I. S.-W., postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2004 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po S. S. przez Z. G. oraz E. S. Pismem z 3 stycznia 2005 r., organ wojewódzki wezwał A. S. do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku. W dniu 7 grudnia 2007 r. I. .S-W. złożyła osobiście w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...] wniosek o wydanie decyzji w sprawie rekompensaty za nieruchomości pozostawione w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...], przez S. S. Pismem z 12 sierpnia 2008 r. uzupełniła przedmiotowy wniosek o: oświadczenie wnioskodawcy o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, oświadczenie o pierwszym miejscu zamieszkania E. S. po przybyciu do Polski, dowód, że osoby ubiegające się o uprawnienie posiadają obywatelstwo polskie i mieszkają w Polsce co najmniej od 30 stycznia 2004 r., w tym nr pesel. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty. Pismo I. S.-W. z 12 sierpnia 2008 r. zostało potraktowane jako wniosek o zawieszenie postępowania i postanowieniem z [...] września 2008 r., nr [...] Wojewoda [...] zawiesił postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Państwa Polskiego. I. S.-W. pismem z 1 września 2011 r. zwróciła się o podjęcie zawieszonego postępowania. Dodatkowo złożyła: -oświadczenia: z 8 sierpnia 2008 r. i z 12 grudnia J. G. i T. G. o miejscach zamieszkania na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, - oświadczenia: 8 sierpnia 2008 r. i z 12 grudnia 2008 r. J. G. i T. G. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, Postanowieniem z [...] września 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] podjął zawieszone postępowanie. Pismem z 12 września 2011 r. organ wezwał strony do uzupełnienia braków w materiale dowodowym w przedmiotowym wniosku. W dniu 26 marca 2012 r. wpłynął do organu wniosek I. S.-W. o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Pismem z 30 marca 2012 r. Wojewoda [...], mając na uwadze treść art. 98 § 1 kpa, zwrócił się z zapytaniem czy strony postępowania nie wyrażają sprzeciwu wobec wniosku I. S.-W. o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z [...] września 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] zawiesił na wniosek strony postępowanie. Postanowienie zostało doręczone A. S. w dniu 13 września 2012 r., a I. S.-W. w dniu 24 września 2012r. Decyzją z [...] września 2015 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie wniosku A. S. oraz I. S.-W. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. S. oraz S. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowościach [...] i [...], pow. [...], woj. [...]. Powodem umorzenia był upływ trzyletniego terminu na złożenie przez strony wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. S. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa stwierdził, że zgodnie z art. 98 § 1 kpa zawieszenie postępowania może nastąpić na wniosek strony. Dla zawieszenia postępowania konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniosek o zawieszenie postępowania złożyła strona, żądaniu zawieszenia postępowania nie sprzeciwiają się inne strony, zawieszenie postępowania nie zagraża interesowi społecznemu. Z treści cytowanego przepisu wynika, że jeżeli zachodzą powyższe przesłanki organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie i nie jest uprawniony do oceny, czy żądanie zawieszenia postępowania jest zasadne. Natomiast przepis art. 98 § 2 kpa stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Organ wyjaśnił, że zastosowanie dyspozycji tego artykułu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących warunków: upłynął okres 3 lat od daty zawieszenia postępowania oraz żadna ze stron nie zwróciła się w tym okresie o podjęcie fakultatywnie zawieszonego postępowania. Organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 597/12), z którego wynika, że data początkowa, od której zaczyna biec termin 3 lat musi być datą jednakową dla wszystkich stron postępowania, dlatego moment początkowy biegu tego terminu wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie data doręczenia tego postanowienia stronie. Minister podkreślił, że z istoty zawieszenia postępowania na wniosek strony wynika, że również jego podjęcie pozostawione jest wyłącznie woli stron, a ustawodawca wprowadza tu jedynie ograniczenie czasowe. Strona została prawidłowo pouczona zarówno o terminie na podjęcie postępowania, jak i o skutkach zaniechania tej czynności. Minister wskazał, że w niniejszej sprawie strony nie zwróciły się o podjęcie zawieszonego na ich wniosek postępowania, w terminie określonym w art. 98 § 2 kpa. Trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie postępowania upłynął bowiem 7 września 2015 r. Nie ma również znaczenia, z jakiej przyczyny strony nie wystąpiły z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 98 kpa okres zawieszenia nie jest zależny od żadnych innych okoliczności, w związku z którymi strona zwróciła się o zawieszenie postępowania, nie ma także możliwości przedłużenia tego okresu ponad ramy ustawowe. Minister podkreślił, że termin do złożenia żądania o podjęcie postępowania zawieszonego na wniosek jest terminem prekluzyjnym. Czynność dokonana po upływie tego terminu jest bezskuteczna, a termin taki nie może zostać przywrócony. Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2015 r. skargę złożyła I. S.- W. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła brak wnikliwej analizy, w tym brak analizy zebranych w sprawie dowodów. W uzasadnieniu skargi przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazała, że organ umorzył postępowanie z wniosku A. S. i skarżącej, która reprezentowała także J. i T. G. Podniosła, że organ wskazał błędną datę odwołania "wysłanego" przez I. S. –W. Skarżąca powołała złożone w sprawie dokumenty i wnioski, opisała pozostawiony przez jej spadkodawców majątek poza obecnym granicami RP. Wskazała na trudności ze zgromadzeniem dokumentów dotyczących pozostawionego mienia. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z [...] września 2012 r. Wojewoda [...] zawiesił, na podstawie art. 98 § 1 kpa, postępowanie w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Z wnioskiem o zawieszenie postępowania wystąpiła I. S.-W. pismem z 23 marca 2012 r. (które wpłynęło do organu 26 marca 2012 r.). Wniosek uzasadniła potrzebą wyszukania dokumentów w zagranicznym archiwum. A. S. poinformowana przez organ o powyższym wniosku, pismem z 30 marca 2012 r. (doręczonym jej 6 kwietnia 2012 r.), nie zgłosiła sprzeciwu. Z postanowienia z [...] września 2012 r. o zawieszeniu postępowania wynika, że pouczono strony o treści art. 98 § 2 kpa. W dniu 7 września 2015 r. r. upłynął 3 letni termin wskazany w wyżej powołanym przepisie. Bezsporne jest, że w powyższym terminie nie wpłynął wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. W tej sytuacji słusznie organ, decyzją z [...] września 2015 r., umorzył postępowanie. Uznanie bowiem żądania wszczęcia postępowania za wycofane czyni to postępowanie bezprzedmiotowym, wobec czego trafne było zastosowanie przez organ I instancji przepisu art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 98 § 2 kpa. Przepis art. 98 § 2 kpa przewiduje bowiem fikcję prawną polegającą na uznaniu żądania wszczęcia postępowania za wycofane z mocy prawa na skutek upływu terminu. Słusznie stwierdził organ, że niemożliwe jest uznanie terminu wskazanego w powyższym przepisie jako podlegającego przywróceniu, skoro sama ustawa wiąże skutki prawne z jego upływem. Odnośnie zarzutów skargi podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, wobec tego zarówno organy jak i Sąd nie są uprawnione do badania zasadności wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Dlatego zarzuty skargi, że organ wydał decyzję bez wnikliwego badania złożonych w sprawie dokumentów są chybione, bowiem jak wyżej wskazano decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Jak wynika z akt sprawy odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła jedynie A. S. (odwołanie z 28 września 2015 r.). Świadczy o tym także pismo Wojewody [...] z 13 października 2015 r. przekazujące odwołanie A. S. w trybie art. 133 kpa do organu II instancji, spis dokumentów sporządzony przez organ I instancji. Również z części wstępnej zaskarżonej decyzji wynika, że została ona wydana na skutek odwołania A. S. Wprawdzie na str. 1 uzasadnienia zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że odwołanie z 28 września 2015 r. złożyły A. S. oraz I. S.-W., to jednakże (wobec zawartości akt sprawy) uznać należy, że jest to oczywista omyłka, nie mającą wpływu na treść rozstrzygnięcia, tym bardziej, że na str 5 uzasadnienia organ wskazuje, że odwołanie złożyła A. S. Z akt sprawy nie wynika, aby I. S.- W. była umocowana do działania jako pełnomocnik J. i T. G. Ponadto osoby te nie były stronami postępowania. Wobec tego powoływanie się przez skarżącą na umocowanie do działania w ich imieniu nie może być skuteczne. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.