I SA/Wa 780/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 242/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 242/17. Wyrokiem tym tutejszy Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], oznaczoną hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 344/18 wymierzył już Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] zł za niewykonanie wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 242/17. Z uwagi na dalszą bezczynność organu skarżący pismem z dnia [...] lutego 2019 r. ponownie wezwał Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Następnie wniósł wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przypisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przed organem prowadzone jest postępowanie z wniosku złożonego w dniu [...] kwietnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.). Wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2019 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przedłużeniu przedmiotowego postępowania do dnia [...] czerwca 2019 r. Ponadto organ wskazał, że Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] wystąpiło pismami z dnia [...] marca 2019 r. do Wydziału Archiwum Biura Organizacyjnego Urzędu [...] oraz Archiwum Państwowego w [...] z prośbą o przesłanie kserokopii dot. przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 powołanej ustawy wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku oraz nałożonej już przez Sąd grzywny za jego niewykonanie, Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wobec tego Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej ustawy, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych, w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc pod uwagę upływ 4-letniego okresu od dnia, w którym organ mógł rozpoznać wniosek z 2000 r. o odszkodowanie oraz 2-letniego okresu niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 242/17, a także fakt, że jest to już kolejna skarga na niewykonanie przez organ powołanego wyroku tutejszego Sądu, którego wcześniejsza sankcja do tej pory nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku, Sąd miarkując wysokość nakładanej grzywny, za najbardziej obecnie adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 uznał grzywnę w kwocie [...] zł. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r., niewątpliwie miała charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wynika z akt administracyjnych, organ po otrzymaniu w dniu [...] września 2017 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi na bezczynność podjął zaledwie dwie czynności. Wystąpił pismami z dnia [...] marca 2019 r. do Wydziału Archiwum Biura Organizacyjnego Urzędu [...] oraz Archiwum Państwowego w [...] z prośbą o przesłanie kserokopii dokumentacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Z akt nie wynika, aby poza tym organ był w trakcie gromadzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Prezydenta [...] nie zmobilizował nawet fakt, że został już raz ukarany grzywną za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Daje to podstawę do uznania, że organ rażąco naruszył prawo. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265).