I SA/Wa 786/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-19
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Monika Nowicka, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego na opłacenie rachunków za gaz, usługę stomatologiczną, rachunek telefoniczny, zakup znaczków pocztowych i zaspokojenie roszczeń odszkodowawczych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy prawidłowo oceniły, że wnioskowane przez skarżącego świadczenia nie zawsze spełniają kryteria niezbędnej potrzeby bytowej lub mogą być zaspokojone ze środków własnych, a roszczenia odszkodowawcze powinny być dochodzone przed sądem powszechnym. Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego jest formą uznania administracyjnego, a organ ma obowiązek ocenić realność i niezbędność potrzeb.Stan faktyczny
Skarżący, osoba niepełnosprawna żyjąca samotnie, złożył wnioski o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie różnych wydatków, w tym rachunków za gaz, usługę stomatologiczną, rachunek telefoniczny, zakup znaczków pocztowych oraz zaspokojenie roszczeń odszkodowawczych. Organy administracji odmówiły przyznania większości wnioskowanych świadczeń, wskazując na brak spełnienia przesłanek niezbędnej potrzeby bytowej, brak dowodów na ponoszenie kosztów (gaz), możliwość skorzystania z bezpłatnych świadczeń (stomatologia) lub zaspokojenia potrzeb ze środków własnych (telefon, znaczki). Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
I SA/Wa 786/07
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...], odmawiającą W. K. (zwanego dalej "skarżącym") przyznania zasiłku celowego na opłacenie rachunków za gaz, usługę stomatologiczną, opłacenie rachunku telefonicznego Tele2, wykonanie kserokopii dokumentów i nabycie znaczków pocztowych, oraz zaspokojenie roszczeń odszkodowawczych.
Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie SKO wskazało, co następuje.
Skarżący zamieszkuje samotnie, ma orzeczony stopień niepełnosprawności. Na jego dochody składa się renta inwalidzka w wysokości [...] zł oraz zasiłek stały w wysokości [...] zł. Aktualna wysokość jego dochodów to [...] zł. W dniu [...] stycznia 2007 r., [...] stycznia 2007 r. oraz [...] stycznia 2007 r. skarżący złożył wnioski o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie rachunków za gaz, usługę stomatologiczną, opłacenie rachunku telefonicznego Tele2, wykonanie kserokopii dokumentów i nabycie znaczków oraz liczne wnioski o odszkodowanie. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Burmistrz Gminy B. odmówił przyznania zasiłku celowego, podnosząc, iż wnioskowane świadczenia nie realizują przesłanek niezbędnej potrzeby bytowej albo nie są przedmiotem świadczeń na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Ponadto wskazał, iż wnioskodawca nie przedstawił rachunków za gaz na swoje nazwisko i z uwagi na powyższe nie można ustalić, czy tego rodzaju koszty faktycznie ponosi. Organ I instancji poinformował również skarżącego o możliwości realizacji roszczeń odszkodowawczych na drodze sądowej. Odwołując się od decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., skarżący wskazał na swoją trudną sytuację życiową, podniósł ponadto, iż organ I instancji nie ustalił jego potrzeb w sposób kompleksowy. Rozpatrzywszy odwołanie, SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B., podzielając przedstawioną przez ten organ argumentację. Organ odwoławczy wskazał, iż na mocy art.39 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakup żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także koszty pogrzebu. Wnioskowana przez skarżącego pomoc w formie pieniężnej w postaci zwrotu na rachunek telefoniczny TP S.A. spełnia kryteria wynikające z cytowanego wyżej artykułu. Z uwagi na powyższe skarżącemu przyznano pomoc w wysokości [...] zł. Wysokość przyznanego zasiłku wyliczono na podstawie przedłożonych przez skarżącego rachunków. Jednocześnie zdaniem składu orzekającego wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów abonamentu i połączeń Tele2 jest bezzasadny, gdyż dodatkowa umowa z operatorem nie jest niezbędną potrzebą bytową. Podobnie ocenić należy również żądanie zwrotu za zrealizowaną usługę stomatologiczną. Pracownicy Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej wskazali skarżącemu zakłady opieki zdrowotnej zarówno w B., jak i poza tą miejscowością, gdzie powyższe świadczenie jest realizowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, a więc bezpłatnie. Skarżący nie skorzystał jednakże z pomocy w tych punktach. Ponadto ze zgromadzonego materiału nie wynika, iż zakup artykułów papierniczych oraz montaż zamka w szafie realizuje przesłanki przedmiotów określonych w art.39 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący posiada wystarczające środki własne, aby zrealizować tego rodzaju zakupy. W ocenie SKO skarżący nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art.11 ustawy o pomocy społecznej. Pomimo wezwań pracowników organu administracji nie dopełnił formalności związanych z przeniesieniem na swoje nazwisko licznika na gaz. Nie można zatem ustalić, czy faktycznie jest obciążony tymi kosztami. Ponadto z usługi stomatologicznej nie skorzystał w sposób wskazany przez pracowników Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej w B. – w sposób refundowany przez NFZ, lecz skorzystał z pomocy odpłatnej.
Skarżący złożył skargę na rozstrzygnięcie SKO, domagając się przyznania świadczenia na cele wskazane przez niego w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa materialnego, jak i z przepisami regulującymi postępowanie administracyjne.
Przedmiotem żądania skarżącego skierowanego do organu I instancji było przyznanie zasiłków celowych na zaspokojenie różnego rodzaju potrzeb.
Zasady przyznawania zasiłków celowych reguluje art.39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 39 ust.1 i 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Na decyzję organu w przedmiocie zasiłku celowego, przyznawaną na podstawie uznania administracyjnego, mają wpływ zasady ogólne, wyrażone w art. 2, 3 i 4 ustawy. Oznacza to, iż przyznany stronie zasiłek celowy ma wystarczyć na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych, lecz tylko wówczas, gdy potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (zostają zaspokojone niezbędne potrzeby innych osób i rodzin korzystających z pomocy ośrodka pomocy społecznej). Organ ma zatem obowiązek uwzględnić słuszny interes strony, pod warunkiem, że nie koliduje on z słusznym interesem społecznym, tj. ogółu świadczeniobiorców (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 94/06, publ. LEX nr 209723).
Powoduje to, że sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia. Rzeczą organu jest ocena spełnienia warunków uzasadniających przyznanie pomocy w tej formie, jak również decyzja co do wysokości tej pomocy.
Organ przyznający zasiłek nie jest zatem zobowiązany do spełniania wszelkich żądań strony, ma on obowiązek realistycznie ocenić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne oraz czy bez uszczerbku dla zaspakajania innych niezbędnych potrzeb sfinansowanie to może nastąpić ze środków własnych wnioskodawcy.
Ocena ta, zwłaszcza w przypadku odmowy uwzględnienia żądania, winna znaleźć stosowne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Mając powyższe na uwadze nie budzi zastrzeżeń Sądu przekonująca argumentacja organów, uzasadniająca odmowę sfinansowania potrzeb zgłaszanych przez skarżącego: (-) opłacania rachunków za gaz w sytuacji, gdy skarżący nie może się wylegitymować dowodami na to, iż koszty tego rodzaju istotnie ponosi, (-) usług stomatologicznych w sytuacji, w której skarżący nie podejmuje próby skorzystania z dostępnych usług finansowanych z Narodowego Funduszu Zdrowia, (-) opłacenia rachunku telefonicznego Tele2 w sytuacji, gdy skarżący korzysta z refundacji abonamentu z TP S.A., (-) wykonania kserokopii dokumentów i nabycia znaczków pocztowych, zakupu zamka do szafy w sytuacji, gdy potrzeby tego rodzaju nie mają waloru potrzeb niezbędnych a mogą być zaspokojone ze środków własnych skarżącego, (-) zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych, w sytuacji gdy zaspokojenie takie może nastąpić wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym.
W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż organy przekroczyły zakres przysługującego im uznania administracyjnego.
Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło