I SA/Wa 786/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-03
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeśli dłużnik alimentacyjny wytoczył powództwo przeciwegzekucyjne o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego alimenty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że toczące się postępowanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, które uniemożliwiałoby rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ administracji jest związany prawomocnym wyrokiem zasądzającym alimenty do czasu jego wzruszenia, a wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje na podstawie tego wyroku. Ewentualne pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego miałoby znaczenie dla postępowania o przyznanie świadczeń, a nie dla postępowania o zwrot już wypłaconych świadczeń.Stan faktyczny
Skarżący K. P. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący argumentował, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i obciążył go obowiązkiem zwrotu świadczeń, mimo że toczy się postępowanie karne dotyczące jego żony (reprezentującej syna) oraz sprawa o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Skarżący podniósł, że jego syn od 2008 r. mieszka z nim, a on sam złożył pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności od 1 grudnia 2008 r. i wniósł o zawieszenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2009 r. nr [...], orzekającej o obowiązku zwrotu należności otrzymanych przez uprawnionego K. P. w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] złotych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Prezydenta [...] z [...] grudnia 2009 r., orzeczono o obowiązku zwrotu należności otrzymanych przez uprawnionego K. P., reprezentowanego przez A. P., w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w wysokości [...] złotych w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na podstawie decyzji z
[...] października 2008 r. w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. wypłacono na rzecz osoby uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie [...] złotych.
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192 poz. 1378 z późn. zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami.
Od decyzji odwołanie wniósł K. P. argumentując, że organ orzekający nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i obciążył go obowiązkiem zwrotu świadczeń alimentacyjnych otrzymanych przez A. P. Odwołujący wskazał, że przeciwko A. P. toczy się postępowanie karne dotyczące poświadczenia nieprawdy, a przed Sądem Rejonowym dla W. zawisła sprawa o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny wygasł z dniem 1 stycznia 2008 r. Odwołujący poinformował, iż od 1 stycznia 2008 r. syn K. P. zamieszkuje z ojcem – K. P. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia a także wstrzymania wykonania w/w decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie i całokształt sprawy wskazało, że z zebranych w sprawie dowodów wynika, iż wyrokiem z
[...] września 1997 r. [...] Sąd Rejonowy dla W. zasądził alimenty na rzecz K. P. w wysokości [...] złotych miesięcznie oraz A. P. w wysokości [...] złotych miesięcznie. Z zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji z [...] sierpnia 2008 r. wynika, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy egzekucja alimentów okazała się bezskuteczna.
W związku z powyższym A. P. wystąpiła o świadczenie z funduszu alimentacyjnego.
Decyzją z [...] października 2008 r. nr [...] przyznano A. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego K. P. w wysokości [...] złotych od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r.
Organ odwoławczy wskazując na treść przepisów art. 27 ust. 1, 1a, 2 i 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyjaśnił, że organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W konsekwencji decyzją z [...] grudnia 2009 r. prezydent W. orzekł o obowiązku zwrotu należności otrzymanych przez uprawnionego K. P., reprezentowanego przez A. P., w okresie od 1 października 2008 r. do 0 września 2009 r. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w wysokości [...] złotych w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w aktach sprawy znajdują się dwa wykluczające się oświadczenia K. P. i A. P. dotyczące miejsca pobytu syna K.
W ocenie organu II instancji, w przedstawionym stanie faktycznym, miejsce pobytu dziecka nie ma znaczenia przy wypłacie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Do czasu zmiany wyroku przez sąd w kwestii alimentów i miejsca pobytu dziecka, organ administracji jest związany prawomocnym wyrokiem i zobowiązany do wypłaty świadczeń zgodnie ze złożonym wnioskiem. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 130 § 2 kpa wniesienie odwołania w terminie, wstrzymuje wykonanie decyzji.
Na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. P.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W ocenie skarżącego decyzja jest wadliwa, gdyż została wydana pomimo tego, iż A. P. nie była uprawniona do pobierania świadczeń. Skarżący podniósł, iż A. P. ukryła przed organem fakt, iż uprawniony do alimentów z nią nie zamieszkuje. K. P. od 1 stycznia 2008 r. przebywa na stałe pod wyłączną opieką ojca. K. P., złożył pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności od 1 grudnia 2008 r., a zatem organ powinien zawiesić postępowanie w sprawie – do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd zasadności powództwa przeciwegzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami.
Z kolei stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Orzekające organy prawidłowo uznały, że w sprawie znajdują zastosowanie wyżej wskazane przepisy. Regulacja ta odnosi się do zwrotu wcześniej faktycznie wypłaconych świadczeń. W tym postępowaniu obowiązkiem organu jest jedynie ustalenie, czy świadczenie zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej oraz w jakiej wysokości.
Jak wynika z akt sprawy, po wydaniu decyzji Prezydenta W. z
[...] października 2008 r. przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na syna skarżącego, K. P., w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., decyzja ta została wykonana, a świadczenia przekazane osobie uprawnionej.
W sytuacji zakończenia okresu świadczeniowego organ, zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy, zażądał zwrotu od osoby zobowiązanej wypłaconych kwot. Wypłata nastąpiła zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z [...] września 1997 r., którym skarżący zobowiązany został do łożenia alimentów na syna K. w kwocie po [...] złotych miesięcznie. Organ był tym wyrokiem związany.
Bez znaczenia dla niniejszej sprawy w przedmiocie zwrotu wypłaconych już z funduszu alimentacyjnego świadczeń, było wskazanie przez skarżącego w odwołaniu na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym o pozbawienie tytułu wykonawczego wyżej wskazanego wyroku wykonalności (a nie jak błędnie skarżący podał w odwołaniu, że wytoczył powództwo o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny wygasł).
Wbrew twierdzeniom skargi powództwo przeciwegzekucyjne nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, dla postępowania w sprawie o zwrot wypłaconych świadczeń. Zgodnie z jednolicie utrwalonym stanowiskiem judykatury zagadnieniem wstępnym jest kwestia materialno-prawna pojawiająca się w toku sprawy administracyjnej i uniemożliwiająca bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia załatwienie istoty sprawy administracyjnej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Wyrok w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego miałby ewentualnie znaczenie w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a nie zaś do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 27 ust. 1 i
ust. 2 przytoczonej ustawy.
Jak to już wyżej zasygnalizowano, wyrok zasądzający alimenty był dla organu wiążący i do czasu jego wzruszenia, wywołuje on skutki prawne nie tylko w stosunku do stron, lecz także dla innych sądów.
Ponadto wskazać trzeba, że z kserokopii prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. z [...] kwietnia 2010 r. sygn. [...], którą skarżący przedłożył do akt sądowych wynika, że wyrok z [...] września 1997 r. w sprawie o alimenty pozbawiony został wykonalności "za okres począwszy do 1 stycznia 2008 r.", a więc nie dotyczy on okresu, za jaki organ zażądał zwrotu wypłaconych świadczeń.
Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd uznał, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, co wobec nie stwierdzenia przez Sąd innych naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy, skutkowało oddaleniem skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło