I SA/Wa 786/16
WyrokWSA w Warszawie2016-07-05
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Bożena Marciniak, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która w okresie objętym wnioskiem podejmowała zatrudnienie za granicą, nawet jeśli tłumaczy to trudną sytuacją finansową i przedłużającym się postępowaniem administracyjnym?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne ma na celu rekompensatę za rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Jeśli wnioskodawczyni w okresie objętym wnioskiem podejmowała zatrudnienie, nawet za granicą i z powodu trudnej sytuacji finansowej, nie można uznać, że nastąpiła całkowita rezygnacja z pracy w celu sprawowania opieki. Opieka sprawowana jedynie w przerwach w zatrudnieniu, podczas gdy synem zajmowali się dziadkowie, nie spełnia przesłanki stałej lub długotrwałej opieki uzasadniającej przyznanie świadczenia.Stan faktyczny
J. D. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna A. D., legitymującego się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia, gdyż podejmowała pracę za granicą, a syn miał zapewnioną opiekę w Warsztatach Terapii Zajęciowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że wnioskodawczyni w okresie objętym wnioskiem (lipiec 2014 r. - kwiecień 2015 r.) przez znaczną część czasu przebywała za granicą i pracowała, a opiekę nad synem sprawowali jego dziadkowie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że podejmowała pracę dorywczą z konieczności finansowej i informowała o tym organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Anna Wesołowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
Pismem z dnia 8 lipca 2014 r. J. D. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem A. D. [...]
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], odmówił J. D. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm. dalej zwana "ustawą" lub "u.ś.r.").
W uzasadnieniu organ I instancji opisał czynności podejmowane w toku postępowania, przytoczył treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w tym przepis art. 17 ust. 1 ustawy. Organ wyjaśnił, że syn wnioskodawczyni A. D. został zaliczony przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności do 30 kwietnia 2015 r. Uczestniczy on przez 11 miesięcy w roku, przez 5 dni tygodniu po 7 godzin dziennie w zajęciach terapeutycznych Warsztatu Terapii Zajęciowej dla Osób Niewidomych i Niedowidzących przy TPD w [...]. W ocenie organu I instancji fakt uczestnictwa syna w Warsztatach Terapii Zajęciowej nie wymusza na wnioskodawczyni konieczności niepodejmowania zatrudnienia, gdyż syn ma zapewnioną opiekę w takim wymiarze czasowym, który pozwala na podjęcie zatrudnienia niemal w pełnym wymiarze czasu pracy.
Organ ustalił ponadto, że wnioskodawczyni często z takiej możliwości korzysta wyjeżdżając do pracy za granicę i wówczas de facto nie sprawuje opieki osobistej i stałej nad synem. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni nie rezygnuje z możliwości podjęcia pracy zarobkowej i nie sprawuje opieki nad osobą wymagającą takiej opieki, organ zadecydował o odmowie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. D. W uzasadnieniu podniosła, że z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu. Tymczasem syn odwołującej się korzysta z Warsztatów Terapii Zajęciowej w [...], gdzie uczestniczy w zajęciach maksymalnie 5 dni w tygodniu po 7 godzin dzienne. Nie jest to zatem placówka zapewniająca opiekę całodobową przez więcej niż 5 dni w tygodniu. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że samotnie wychowuje syna, który cierpi na schizofrenię paranoidalną i wymaga ciągłej opieki i nadzoru w dojazdach na zajęcia, w okresach remisji choroby. Nie może liczyć na pomoc rodziców z uwagi na ich podeszły wiek. J. D. kwestionuje ustalenia organu, że nie rezygnuje ona z zatrudnienia, bowiem wyjeżdża do pracy za granicą, co wiąże się z absencją w domu i niesprawowaniem osobistej opieki. Odnosząc się do powyższego wnioskodawczyni wskazała, że w okresie od lipca 2014 r. do chwili obecnej podejmowała prace dorywcze, aby zapewnić sobie i synowi minimalne środki do życia, ale zaznaczyła, że na okresy zatrudnienia nie oczekuje przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że pracowała za granicą w okresie od 4 do 14.11.2014 r., od 24.11.2014 r. do 29.12.2014 r., od 3 do 28.02.2015 r., od 1 do 31.03.2015 r., od 20 do 26.04.2015 r. i od 25.10.2015 r. do 24.12.2015 r. Poza wskazanymi okresami na stałe przebywała z synem i sprawowała opiekę, a wyjazdy związane były z brakiem środków do życia. Podczas jej nieobecności synem zajmowali się dziadkowie, których stan zdrowia pogorszył się i nie są w stanie zajmować się wnukiem. Odwołująca się podała, iż od 24 grudnia 2015 r. sama zajmuje się synem i sprawuje osobistą opiekę. W jej ocenie organ I instancji powinien pozytywnie rozpatrzyć jej wniosek ponieważ w czerwcu 2014 r. zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, a podejmowane zajęcia dorywcze związane były z brakiem środków na utrzymanie w związku z przedłużającym się postępowaniem administracyjnym w tej sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wniosek z dnia 8 lipca 2014 r. dotyczy zamkniętego okresu świadczeniowego tj. od 1 lipca 2014 r. (z uwagi na datę złożenia wniosku) do 30 kwietnia 2015 r. (data ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]).
Organ przywołał treść art. 17 ustawy, wskazując, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznane w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a i brak jest przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest ustalenie, czy wnioskodawczyni nie podejmowała lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Kolegium wskazało, że poza sporem pozostaje, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. A. D. ur. [...] sierpnia 1990 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 kwietnia 2015 r. Orzeczenie to zawiera wskazania co do konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie dotyczy go natomiast wskazanie, co do konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż wnioskodawczyni jest jedynym opiekunem dziecka i w oświadczeniu z dnia 13 stycznia 2015 r. podała, że 28 czerwca 2014 r. zrezygnowała pracy, ponieważ syn wymagał szczególnej opieki. W dniu 30 czerwca 2014 r. wraz z synem i rodzicami wyjechała do [...] w celu uporządkowania domu i w tym mieście złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu 17 sierpnia 2014 r. syn wraz z babcią wrócili do [...] w celu kontynuacji zajęć w Warsztatach Terapii Zajęciowej, a wnioskodawczyni wraz z ojcem pozostali w [...] z uwagi na prace remontowe domu. W miejscowości tej wnioskodawczyni pozostawała do października 2014 r. Ostatecznie w dniu 30 października 2014 r. przeprowadziła się do [...]. Organ wskazał, że ponadto wnioskodawczyni podała, że w dniach od 04.11.2014 r. do 11.11.2014 r.; i od 16.11.2014 r. do 4.01.2015 r. przebywała w [...], gdzie podjęła pracę. Synem zajmowali się w tym czasie jej rodzice.
Organ wskazał również, że w oświadczeniu z dnia 14 stycznia 2016 r. (złożonym w postępowaniu o udzielenie świadczenia pielęgnacyjnego na następny okres) wnioskodawczyni podała, że w [...] pracowała także od 03.02.2015 r. do 28.02.2015 r.; od 1.03.2015 r. do 31.03 2015 r.; od 20.04.2015 r. do 26.04.2015 r. i od 25.10.2015 r. do 24.12 2015 r. Praca w [...] wykonywana była m.in. w ramach umowy zlecenia, którą wnioskodawczyni zawarła z [...] w dniu 11 sierpnia 2014 r. Umowa ta została wypowiedziana ze skutkiem natychmiastowym w [...] w dacie 14 listopada 2014 r.
W świetle powyższego, zdaniem Kolegium, nie ma wątpliwości, że w okresie świadczeniowym tj. 01.07.2014 r. do 30.04.2015 r. (10 miesięcy) niemal przez pełne 4 miesiące tj. listopad, grudzień 2014 r. do 4 stycznia 2015 r. i następnie luty i marzec 2015 r. wnioskodawczyni przebywała za granicą w [...], gdzie wykonywała pracę. W tym czasie nie opiekowała się swoim synem. Opiekę tą sprawowali rodzice odwołującej się. Opiekowali się oni dzieckiem także wcześniej, tj. od 17 sierpnia 2014 r., gdy zabrali go do [...], gdzie uczestniczył w zajęciach Warsztatów Terapii Zajęciowej, a wnioskodawczyni pozostała w [...], gdzie zajmowała się sprawami związanymi z domem, a do [...] wróciła 30 października 2014 r.
Organ wskazał, że z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne pełni niejako rolę rekompensaty finansowej za niepodjęcie lub rezygnację z własnej woli z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego też przyjmuje się, że nie powinny z niego korzystać osoby, które wprawdzie nie wykonują pracy, lecz mimo to osiągają dochody z innych źródeł. Istotny jest zatem zarówno fakt niepodejmowania pracy lub rezygnacji z jej wykonywania, jak i związek przyczynowy pomiędzy tą rezygnacją a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną.
W przedstawionych okolicznościach, w ocenie organu, pozwalają stwierdzić, że odwołująca się w przedmiotowym okresie nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Opiekę tą sprawowała tylko w czasie przerw w zatrudnieniu, gdy wracała do Polski - dotyczy to zwłaszcza okresu od listopada 2014 r. do kwietnia 2015 r. Jej synem zajmowali się rodzice mieszkający z chłopcem [...]. Wcześniej również to oni sprawowali opiekę nad wnukiem do 17 sierpnia 2014 r., tj. w okresie kiedy skarżąca przebywała w [...]. Dlatego też w ocenie Kolegium nie można uznać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z całkowitą rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ww. ustawy i to z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą.
W ocenie organu odwoławczego w odniesieniu do świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest, aby niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej służyło opiece nad osobą niepełnosprawną. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem udzielenie pomocy państwa osobie która podejmuje się sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym częściowo zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjalnego dochodu. Nie do przyjęcia jest zatem stanowisko prezentowane przez stronę, że świadczenie pielęgnacyjne powinno jej być przyznane za okresy, gdy z uwagi na przerwy w świadczeniu pracy przebywała w Polsce i opiekowała się synem. Takie podejście jest sprzeczne z opisanym wyżej celem świadczenia pielęgnacyjnego.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że rację ma odwołująca się, że udział syna w zajęciach prowadzonych w ramach Warsztatów Terapii Zajęciowej w [...] nie może stanowić okoliczności uzasadniającej odmowę przyznania prawa do tego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy tylko umieszczenie w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez więcej niż 5 dni w tygodniu stanowić może negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże okolicznością, która zadecydowała o odmowie przyznania świadczenia w tejże sprawie jest fakt, że wnioskodawczyni w okresie od 1 lipca 2014 r. do 30 kwietnia 2015 r. nie spełniała przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. D.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że z uwagi na przeciągające się rozpatrzenie jej wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem A. D. pozostawała bez dochodów i środków do życia. Dlatego też zdeterminowana, korzystając jednocześnie z obecności rodziców podczas w miarę stabilnych okresów zdrowia syna zdecydowała się na krótkie okresy pracy dorywczej, które nie powodowałyby dłuższych nieobecności przy chorym synu. Wskazała, że od lipca 2014 r. do 2016 r. podejmowała prace dorywcze aby zapewnić sobie i synowi minimalne środki do życia. Skarżąca wskazała również, że podejmowała zatrudnienie w okresie od 4 listopada do 14 listopada 2014 r., następnie od 24 listopada 2014 r. do 29 grudnia 2014 r., od 3 lutego 2015 r. do 28 lutego 2015 r., od 1 marca 2015 r. do dnia 31 marca 2015 r. i od 20 kwietnia 2015 r. do 26 kwietnia 2015 r. i za okresy zatrudnienia nie oczekuje przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podała, że poza wskazanymi okresami zatrudnienia stale przebywała z synem i sprawowała opiekę. Zaznaczyła, iż celem rezygnacji z zatrudnienia podejmowanego zagranicą była właśnie konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad synem. Ponadto podniosła, że zgadza się z ustaleniami organu, iż w okresie 10 miesięcy (zamknięty okres wnioskowanego świadczenia) przez 4 miesiące podejmowała pracę, jednakże wiązało się to z przedłużającym się postępowaniem administracyjnym. Wyjazdy zarobkowe były wynikiem trudnej sytuacji finansowej, a nie rezygnacją z opieki nad niepełnosprawnym synem. Skarżąca wskazała, że o każdym wyjeździe informowała organy pomocowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
matce albo ojcu;
opiekunowi faktycznemu dziecka;
osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Nadto według art. 17 ust. 1 b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Stosownie zaś do art. 17 ust. 5 ustawy świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują,
jeżeli:
osoba sprawująca opiekę:
ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno- rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
osoba wymagająca opieki:
pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
postała umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
W świetle powyższych przepisów prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznane w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne, o których mowa w art. 17 ust. 1i 1a ustawy i brak jest przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy.
W przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest ustalenie, czy wnioskodawczyni nie podejmowała lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że syn skarżącej został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 kwietnia 2015 r. Z akt sprawy wynika także, że wnioskodawczyni jest jedynym opiekunem dziecka. Ponadto z oświadczenia skarżącej z dnia 13 stycznia 2015 r. wynika, że 28 czerwca 2014 r. zrezygnowała z pracy, ponieważ syn wymagał szczególnej opieki. Następnie w dniu 30 czerwca 2014 r. wraz z synem i rodzicami wyjechała do [...] w celu uporządkowania domu i w tym mieście złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu 17 sierpnia 2014 r. syn wraz z babcią wrócili do [...] w celu kontynuacji zajęć w Warsztatach Terapii Zajęciowej, a wnioskodawczyni wraz z ojcem pozostali w [...] z uwagi na prace remontowe domu. W miejscowości tej wnioskodawczyni pozostawała do października 2014 r. Ostatecznie w dniu 30 października 2014 r. przeprowadziła się do [...]. Skarżąca podała także, że w dniach od 4.11.2014 r. do 11.11.2014 r., od dnia 16.11.2014 r. do dnia 4 stycznia 2015 r. przebywała w [...], gdzie podjęła pracę. Synem zajmowali się w tym czasie jej rodzice.
W oświadczeniu z dnia 14 stycznia 2016 r. (złożonym jak wynika z akt sprawy w postępowaniu o udzielenie świadczenia pielęgnacyjnego na następny okres) wnioskodawczyni podała nadto, że w [...] pracowała także od 03.02.2015 r. do 28.02.2015 r., od 1.03.2015 r. do 31.03 2015 r., od 20.04.2015 r. do 26.04.2015 r. i od 25.10.2015 r. do 24.12 2015 r.
Powyższe ustalenie organu skarżąca podtrzymała w złożonej skardze do Sądu, w której wskazała, że od lipca 2014 r. do 2016 r. podejmowała pracę dorywcze aby zapewnić sobie i synowi minimalne środki do życia. Skarżącą wskazała również, że podejmowała zatrudnienie w okresie od 4 listopada do 14 listopada 2014 r., następnie od 24 listopada 2014 r. do 29 grudnia 2014 r., od 3 lutego 2015 r. do 28 lutego 2015 r., od 1 marca 2015 r. do dnia 31 marca 2015 r. i od 20 kwietnia 2015 r. do 26 kwietnia 2015 r. i za okresy zatrudnienia nie oczekuje przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała również, że zgadza się z ustaleniami organu, iż w okresie 10 miesięcy (zamknięty okres wnioskowanego świadczenia) przez 4 miesiące podejmowała pracę.
Wskazane przez organy okoliczności, nie kwestionowane zresztą przez skarżącą, że w ww. okresie skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i opiekę tą sprawowała tylko w czasie przerw w zatrudnieniu, gdy wracała do Polski, a synem zajmowali się rodzice skarżącej mieszkający z chłopcem w [...], musiały skutkować decyzją odmowną. Zdaniem Sądu, nie można uznać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z całkowitą rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ww. ustawy i to z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą.
Nie ma przy tym znaczenia to, że skarżąca podejmowała pracę z uwagi na przedłużające się postępowanie administracyjne ani to, że wyjazdy zarobkowe były wynikiem trudnej sytuacji finansowej skarżącej.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest, aby niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej służyło opiece nad osobą niepełnosprawną. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym częściowo zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjalnego dochodu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło