I SA/Wa 788/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju, decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2013 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa własności nieruchomości położonej w gminie K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Z ustaleń organu wynika, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Na mocy rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) droga nr [...] relacji [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich zamiejskich i zgodnie z art. 103 ust. 3 tej ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się droga powiatową. W dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...], z której następnie wydzielono działkę nr [...] stanowiła współwłasność M. W., Z. W., J. W. i W. W. Zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w granicy pasa drogowego drogi publicznej, co znajduje potwierdzenie w mapie z projektem podziału nieruchomości sporządzonej w dniu [...] maja 2011 r. przez geodetę uprawnionego W. K. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2011 r. zpo nr [...]. Na mapie znajduje się informacja, że granica pasa drogowego została wytyczona według stanu faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r. Z materiału dowodowego wynika również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotową nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne. Poświadczenie tego faktu znajduje odzwierciedlenie w oświadczeniu Dyrektora Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z [...] sierpnia 2012 r., z którego wynika że Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w K. jako zarządca drogi w dniu 31 grudnia 1998 r. wykonywała, w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy, władztwo publiczne nad działką nr [...], położoną w ciągu drogi publicznej. Jednocześnie brak jest dowodów, które mogłyby przesądzać, iż podmioty publicznoprawne zostały pozbawione możliwości wykonywania w stosunku do przedmiotowej działki czynności zarządcy, podejmowanych w ramach utrzymania drogi publicznej. Oświadczenie z [...] sierpnia 2012 r. nie zostało złożone przez podmiot zainteresowany wynikiem sprawy tym samym brak jest, w ocenie organu, podstaw do odmowy przyznania wiarygodności twierdzeniom zawartym w tym oświadczeniu. Dotychczasowi właściciele nie wykazali ponadto, aby ten odcinek pasa drogowego został wyłączony od władztwa publicznoprawnego. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. zostały spełnione wobec czego uznał zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju W. W. zarzucił: 1. naruszenie art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 kpa – poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego istniejącego w sprawie, a w konsekwencji nieuzasadnionego stwierdzenia nabycia przez Powiat [...], z mocy prawa, własności nieruchomości położonej w gminie K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, poprzez przyjęcie, iż: - powiat [...] faktycznie władał nieruchomością oznaczoną w projekcie podziału z dnia [...] lipca 2011 r. jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, w dniu 31 grudnia 1998 r., pomimo, iż brak jest dowodów na taką okoliczność, - działka oznaczona w projekcie podziału z dnia [...] lipca 2011 r. jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, została zajęta pod drogę publiczna relacji [...] oraz że taki stan istniał w dniu 31 grudnia 1998 r. 2. naruszenie art. 75 i art. 79 kpa poprzez zastąpienie dowodu z zeznań świadka tj. dyrektora oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, jego pisemnym oświadczeniem. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 73 ust. 1 ust. 2 pkt 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to, władanie w dniu 31 grudnia 1998 r, przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne – nie stanowiącymi ich własności i faktyczne zajecie tych gruntów pod drogi, istniejące w tej dacie. Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych a rt. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt 274/12, Lex nr 12311811). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest iż działka nr [...], z której następnie wydzielono działkę nr [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych. Okolicznością bezsporną jest również to, że droga nr [...] relacji [...] zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich zamiejskich i z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową – na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Jak słusznie zauważył Minister Infrastruktury i Rozwoju fakt zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną wynika ze znajdującej się w aktach sprawy mapy z projektem podziału nieruchomości sporządzonej przez geodetę uprawnionego W. K. w dniu [...] maja 2011 r. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2011 r. za numerem ewidencyjnym nr [...]. Na mapie kolorem czerwonym zaznaczono granicę pasa drogowego. Na mapie zamieszczono adnotację, że wykonano ja w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. i że odzwierciedla ona stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa wpisana do zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, a zatem dowodzi tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument urzędowy posiada szczególną moc dowodową i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Zaznaczyć należy, że choć mapa została sporządzona w 2011 roku to obrazuje stan zajęcia nieruchomości pod drogę według stanu z dnia 31 grudnia 1998 r. Z dokumentu tego wynika jednoznacznie, że działka nr [...] położona jest w całości w pasie drogowym drogi publicznej. Ustalenia organu poczynione w oparciu o ten dokument nie zostały podważone żadnym dowodem, który wskazywałby inny stan faktyczny w dacie 31 grudnia 1998 r. Fakt, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym wynika z oświadczenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] sierpnia 2012 r. W oświadczeniu stwierdzono, ze Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w K. pełniąc funkcję zarządcy drogi wojewódzkiej nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. wykonywała władztwo publiczne nad działka nr [...] i była uprawniona statutowo do wykonywania wszelkich działań zarządcy zdefiniowanych w art. 4 pkt 8 – 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Oświadczenie to jest również dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa i stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jednakże moc dokumentu urzędowego nie jest bezwzględna ponieważ, zgodnie z art. 76 § 3 kpa można przeprowadzić dowód przeciwko jego treści. Z tym, że ciężar dowodowy spoczywa na tej stronie, która zaprzecza treści zawartej w tym dokumencie. Tego rodzaju dowód przeciwko treści wynikającej z oświadczenia nie został przez skarżącego zgłoszony w toku postępowania administracyjnego. Dowodem takim nie jest zastąpienie oświadczenia zeznaniami osoby, od której pochodzi to oświadczenie, przesłuchanej w charakterze świadka. Inny bowiem jest charakter dowodu z zeznań świadka a inny z oświadczenia organu uprawnionego w ramach posiadanych kompetencji, do stwierdzenia faktów w formie oświadczenia. Należy także wspomnieć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się, że ustawodawca w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej (wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1745/11, Lex nr 1150747). Reasumując, skoro przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa. Zaskarżona decyzja jest więc słuszna i nie narusza prawa co do czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.