I SA/Wa 791/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska Protokolant starszy referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 stycznia 2024 r. nr DO-II.7610.184.2023.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania [...], decyzją z 24 stycznia 2024 r. nr DO-II.7610.184.2023.KC utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 26 września 2023 r. nr NWIV.752.55.2023, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w [...], obręb [...], k.m. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 20 ha 6612 m2, objęta Kw nr [...] wraz z prawem własności budynków znajdujących się na gruncie. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 22 maja 2023 r. (data wpływu) [...] wystąpiła do Wojewody Śląskiego o wydanie decyzji stwierdzającej, że Przedsiębiorstwo Państwowe – [...] nabyła z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...] o pow. 20,6612 ha, oznaczonego jako działka nr [...] obręb [...], objętej Kw nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] wraz z prawem własności budynków znajdujących się na przedmiotowym gruncie. Do wniosku załączono uproszczony wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] oraz mapę, wypis z kartoteki budynków zlokalizowanych na działce nr [...], elektroniczny wydruk z KW nr [...], kserokopię protokołu zdawczo-odbiorczego z 20 kwietnia 1964 r., kserokopię decyzji Ministra Górnictwa i Energetyki zatwierdzającej protokół zdawczo-odbiorczy, rys historyczny dotyczący powstania działki [...], kserokopię wniosku [...] do UM w [...] o wydanie decyzji o sprawowaniu zarządu, kserokopię oświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z 18 stycznia 1993 r., kserokopię umowy z 2 stycznia 1996 r. zawartej pomiędzy [...], a [...], kserokopię części projektu budowlanego ukształtowania terenu zwału [...], plik przywołanych we wniosku dokumentów o następstwie prawnym [...] po [...] oraz odpis aktualny z KRS - rejestru przedsiębiorców nr [...] prowadzonego dla [...]. Wojewoda Śląski w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 15 czerwca 2023 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku co najmniej jednym z dokumentów przewidzianych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem" oraz dokumentami w zakresie następstwa prawnego, na które powołano się we wniosku, a które nie zostały do niego załączone, tj. postanowienie Sądu Rejonowego [...] z 20 października 2004 r. dot. połączenia [...] m.in. z [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego [...] z 29 czerwca 2017 r. dot. przeniesienia majątku [...] do [...]. Ponadto w ww. zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 15 czerwca 2023 r. organ zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o udzielenie informacji na temat stanu prawnego i faktycznego nieruchomości na podstawie posiadanych danych, w tym m.in. czy ww. grunt 5 grudnia 1990 r. znajdował się w [...] oraz jakie dokumenty przewidziane w § 4 ust. 1 rozporządzenia mogą potwierdzić ten fakt, a także do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] o stanowisko, czy uwłaszczenie [...] na wskazanej działce naruszy prawa osób trzecich, tj. zarządcy wód płynących w świetle przepisów ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2625). Wojewoda Śląski decyzją z 26 września 2023 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 20 ha 6612 m2, zapisana w Kw nr [...] wraz z prawem własności budynków znajdujących się na gruncie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że [...], w odniesieniu do opisanej w sentencji nieruchomości, jest następcą prawnym [...] i w rozumieniu art. 28 kpa jest stroną postępowania. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344) – dalej zwanej "ugn" nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków, urządzeń i innych lokali nastąpiło ex lege, jeżeli 5 grudnia 1990 r. spełnione były przesłanki określone w art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz.. 494, ze zm.). W świetle wskazanego przepisu do zaistnienia opisanego zdarzenia prawnego konieczne było, aby 5 grudnia 1990 r. grunt stanowił własność Skarbu Państwa oraz pozostawał w zarządzie państwowej osoby prawnej. Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Organ I instancji w oparciu o treść Kw nr [...] stwierdził istnienie prawa własności Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r. Wojewoda Śląski w uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że wnioskodawca w celu udokumentowania istnienia prawa zarządu gruntem 5 grudnia 1990 r. przedłożył protokół zdawczo-odbiorczy z 20 kwietnia 1964 r. dotyczący przejęcia przez [...] stanowiącej byłą własność spółki "[...]", przejętej na własność Państwa orzeczeniem nr 12 Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 marca 1963 r. oraz decyzję Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 stycznia 1969 r. w sprawie zatwierdzenia ww. protokołu zdawczo-odbiorczego [...]. Jak ocenił organ I instancji, ww. dokumenty świadczą jedynie o nacjonalizacji mienia. Organ zaznaczył, iż zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej ciąży na nim obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, aby uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Wobec powyższego, nie dysponując dokumentami świadczącymi o istnieniu prawa zarządu Wojewoda Śląski w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 15 czerwca 2023 r. nr NWIV.752.55.2023 zwrócił się do wnioskodawcy i Prezydenta Miasta [...] o nadesłanie dokumentów świadczących, że w dniu 5 grudnia 1990 r. opisany wyżej grunt znajdował się w zarządzie [...], przewidzianych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. W odpowiedzi Prezydent Miasta [...] poinformował, iż w jego zasobie brak jest dokumentów potwierdzających istnienie prawa zarządu przez [...], zaś wnioskodawca nie nadesłał żadnej odpowiedzi. Organ I instancji nie znalazł podstaw, aby występować do Archiwum Państwowego w celu poszukiwania dokumentów świadczących o przekazaniu gruntu w użytkowanie/zarząd, gdyż dotychczasowe ustalenia nie wykazały, aby jakiekolwiek dokumenty w tym zakresie istniały. W ocenie organu przedłożone w sprawie dokumenty nie dowodzą istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu [...], bowiem orzeczenie nr 12 Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 marca 1963 r. wraz z załącznikiem świadczy zdecydowanie tylko o upaństwowieniu firm wymienionych w załączniku, m.in. "[...]", zaś protokół zdawczo-odbiorczy z 20 kwietnia 1964 r. dotyczy faktycznego przejęcia przez [...] stanowiącej byłą własność spółki "[...]" przejętej na własność Państwa orzeczeniem Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 marca 1963 r. Mając na uwadze realia sprawy Wojewoda Śląski stwierdził, że wobec braku dowodów na istnienie 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do gruntu, nie zostały spełnione łącznie przesłanki określone w art. 200 ugn. Od powyższej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, strona złożyła odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 20 ha 6612 m2, zapisana w Kw nr [...] wraz z prawem własności budynków znajdujących się na gruncie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie Śląskiemu. Odwołująca się wskazała, że posiada dokumenty potwierdzające zarząd/użytkowanie przedmiotowych działek przez [...], a mimo to organ I instancji wskazał, że nie stanowią one podstawy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez tę Kopalnię prawa użytkowania wieczystego tych działek oraz prawa własności budynku. W ocenie odwołującej się stanowisko takie nie jest prawidłowe, a przedłożone dokumenty w sposób jednoznaczny wskazują, że [...] miała prawo zarządu gruntem 5 grudnia 1990 r. Zdaniem [...] Wojewoda Śląski dokonał w tym zakresie błędnych ustaleń faktycznych. Spółka podkreśliła, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje między innymi na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, a w ocenie odwołującej się decyzja Prezydenta Miasta [...] z 18 stycznia 1993 r. nr OG-7242/65/93 o dokonaniu aktualizacji ceny gruntów Skarbu Państwa pozostających w użytkowaniu (zarządzie) przez [...] położonych na terenie miasta [...] oraz określająca z dniem 1 stycznia 1993 r. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania (zarządu) nieruchomości wymienionych w załączniku do niniejszego oświadczenia wraz z załącznikiem nr 1 (w pozycji nr 179 na stronie 11 tego załącznika uwidoczniona jest archiwalna działka nr [...] o pow. 264.901 m2) jest decyzją, o której mowa w wyżej cytowanym przepisie rozporządzenia i jest wystarczającym dokumentem do stwierdzenia istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do gruntu i wydania na rzecz odwołującej się decyzji uwłaszczeniowej. W uzasadnieniu odwołania zaznaczono, iż zasada wyłączności rad narodowych i ich prezydiów co do gospodarowania terenami państwowymi, wynikająca z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159 ze zm.), nie wykluczała możliwości objęcia zarządu nieruchomością przez czynności faktyczne, będące naturalną konsekwencją aktu nabycia nieruchomości. Jak podkreśliła odwołująca się właściwe organy administracji akceptowały zarząd przedmiotową nieruchomością przez [...], pomimo że nie przekazały jej w użytkowanie w szczególny sposób przez wydanie decyzji administracyjnej. Zdaniem odwołującej się nie zachodziła zatem potrzeba przekazywania tej nieruchomości w użytkowanie, chociażby częściowe, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. W ocenie odwołującej się ustalenia faktyczne, dokonane przez organ na podstawie materiału niekompletnego, czy nie w pełni rozpatrzonego, należy traktować jako dowolne, zaś wobec powzięcia wątpliwości organ powinien z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, nie zaś poprzestać na bezpodstawnym stwierdzeniu, iż skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na istnienie prawa zarządu. W świetle powyższego – zdaniem skarżącej – doszło do nieuzasadnionego przerzucenia na nią ciężaru dowodu, które to działanie nie znajduje oparcia w naczelnych zasadach postępowania, w szczególności zasadzie praworządności oraz zasadzie dochodzenia prawdy obiektywnej, określonych w art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa. Skarżąca spółka stwierdziła, iż przepisy rozporządzenia, przewidując szereg środków dowodowych dają tym samym możliwość przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy dana osoba prawna posiadała prawo zarządu określonej nieruchomości, przy czym dla uznania istnienia tego prawa wystarczające jest przedstawienie choćby jednego z wymienionych dokumentów. W ocenie [...] postępowanie wyjaśniające organu ograniczyło się do prawnej oceny dołączonych przez stronę skarżącą dokumentów i wezwania jej do przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo zarządu nieruchomościami. Zdaniem spółki powyższe uchybienia należy uznać za naruszenie art. 7 i art. 77 kpa. Nadto jeżeli organ miał wątpliwości, czy złożone przez [...] dowody wypełniają przesłanki pozwalające na stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa winien wezwać [...] do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień, czego nie uczynił. Organ pomijając przedmiotowe dowody naruszył przepisy postępowania, procedując wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Reasumując, spółka stwierdziła, iż przedłożone dokumenty stanowią wystarczającą podstawę dla stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego spornego gruntu, a zaskarżona decyzja Wojewody Śląskiego winna zostać uchylona. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 24 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 26 września 2023 r. W uzasadnieniu organ potwierdził, iż wnioskodawca – [...] jest następcą prawnym [...] w zakresie wniesionego przezeń wniosku uwłaszczeniowego dotyczącego działki nr [...]. Jako kwestię sporną w sprawie organ określił okoliczność, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...] w okresie przed dniem 5 grudnia 1990 r. Jak stwierdził Minister Rozwoju i Technologii, obowiązująca 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99) – dalej zwana "uggwn" przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Na podstawie art. 38 ust. 2 uggwn państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 89 uggwn grunty państwowe będące w dniu wejścia uggwn, tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przechodzą w zarząd tych jednostek. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienia zarządu nie można domniemywać. Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia. Organ II instancji przychylił się do stanowiska organu I instancji, iż przedłożone do wniosku dokumenty nie potwierdzają istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu [...] do przedmiotowego gruntu. W ocenie Ministra Inwestycji i Rozwoju protokół zdawczo-odbiorczy z 20 kwietnia 1964 r. nie kreował w żaden sposób prawa użytkowania, czy prawa zarządu nieruchomości, a stanowił jedynie spis składników majątkowych [...] wchodzącej w skład przejętego na własność Państwa przedsiębiorstwa "[...]". Przedmiotowy protokół stanowił jedynie opis aktywów i pasywów przejmowanego na własność Państwa przedsiębiorstwa. Nie stanowił zaś protokołu przekazania nieruchomości sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., o którym mowa w § 4 rozporządzenia, a dotyczy jedynie faktycznego przejęcia przez [...] stanowiącej byłą własność spółki "[...]", przejętej na własność Państwa orzeczeniem nr 12 Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 marca 1963 r. Mając powyższe okoliczności na uwadze, organ stwierdził, że brak jest podstaw by przyjąć, iż powyższa dokumentacja stanowi dowód na istnienie zarządu w stosunku do działki nr [...]. Jak wskazał Minister Rozwoju i Technologii, zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 rozporządzenia, jeżeli organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Wojewoda Śląski pismem z 15 czerwca 2023 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku z 18 maja 2023 r. o dokumenty wymienione w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Zwrócił się również do Prezydenta Miasta [...] o udzielenie informacji, czy przedmiotowa działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w zarządzie [...] na podstawie dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, a także do Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] o zajęcie stanowiska w sprawie, czy uwłaszczenie [...] na działce nr [...] naruszy prawa osób trzecich, tj. zarządcy wód płynących, w świetle przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Wnioskodawczyni do dnia wydania decyzji organu I instancji nie udzieliła odpowiedzi na pismo z 15 czerwca 2023 r., zaś Prezydent Miasta [...] poinformował organ, że w jego zasobach brak jest dokumentu wymienionego w § 4 ust. 1 rozporządzenia potwierdzającego istnienie prawa zarządu przez [...] do działki nr [...]. Mając na uwadze powyższe Minister Rozwoju i Technologii podkreślił, iż żaden ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie stanowi dowodu potwierdzającego przysługiwanie [...] prawa zarządu do gruntu położonego w [...], oznaczonego jako działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. W szczególności dowodem takim nie jest protokół zdawczo-odbiorczy z 20 kwietnia 1964 r. zatwierdzony decyzją Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 stycznia 1969 r., gdyż dokumenty te świadczą jedynie o nacjonalizacji przedsiębiorstwa – przejściu na własność Państwa, nie zaś przekazania określonego gruntu w zarząd/użytkowanie. Takim dowodem w ocenie organu II instancji nie jest także aktualizacja ceny gruntów Skarbu Państwa dokonana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] 18 stycznia 1993 r. i ustalająca opłatę za użytkowanie (zarząd) dla [...] za grunt położony na terenie miasta [...] o ogólnej pow. 4.620.356 m2, w rozumieniu powołanych powyżej przepisów rozporządzenia tym bardziej, że decyzja ta nie operuje numerami działek, lecz wyłącznie powierzchnią, a na tej podstawie nie można bezspornie ustalić faktu przekazania w zarząd działek objętych wnioskiem. Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji zaznaczono, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] pismem z 7 lipca 2023 r. wskazał, że działka nr [...] częściowo stanowi powierzchniowe wody płynące rzeki [...] oraz cieku [...], w stosunku do których prawa właścicielskie Skarbu Państwa wykonuje PGW WP RZGW w [...]. Nadto organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki w sprawach o sygn. akt I OSK 1406/13 oraz I OSK 651/11) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 637/16) z którego wynika, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. W ocenie Ministra Rozwoju i Technologii organ I instancji prawidłowo uznał, że przedłożone do akt sprawy dokumenty nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedmiotowym gruntem. Prawo zarządu do określonej nieruchomości nie powstaje z mocy samego prawa, a strona winna dysponować indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd lub użytkowanie. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo, a następnie spółkę z nieruchomości, nie kreuje prawa zarządu. Decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Nadto organ podkreślił, że dokumenty określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia podlegają ocenie i nie można a priori przyjmować na ich podstawie, że prawo zarządu istniało 5 grudnia 1990 r. Zdaniem organu II instancji, mimo że - co do zasady - to na nim ciąży obowiązek wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, nie oznacza to, iż strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem powinna zrezygnować z aktywności dowodowej. Ponadto w opinii organu nie jest on obciążony nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy strona, nawet pomimo wezwania organu, nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Organ zaznaczył, że w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia drugiej strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski. Zdaniem organu II instancji ustalenia Wojewody Śląskiego co do tego, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 200 ust. 1 ugn pozwalające na wydanie decyzji o uwłaszczeniu [...], której następcą prawnym stała się [...], przedmiotową działką nr [...], nie budzą wątpliwości. Od decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 24 stycznia 2024 r. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż dokumenty przedłożone organowi, w tym w szczególności decyzja Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 stycznia 1969 r. zatwierdzająca protokół zdawczo-odbiorczy z 20 kwietnia 1964 r., decyzja Prezydenta Miasta [...] z 18 stycznia 1993 r. nr OG-7242/64/93 o dokonaniu aktualizacji ceny gruntów Skarbu Państwa pozostających w użytkowaniu (zarządzie) przez [...] położonych na terenie miasta [...] oraz określająca z dniem 1 stycznia 1993 r. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania (zarządu) nieruchomości wymienionych w załączniku nr 1 do niniejszego oświadczenia wraz z załącznikiem nr 1 (w pozycji nr [...] na stronie [...] tego załącznika uwidoczniona jest archiwalna działka nr [...] o powierzchni 264.901 m2) nie stanowią dowodu na istnienie prawa zarządu przedmiotowym gruntem 5 grudnia 1990 r. i w konsekwencji nie uzasadniają stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego i prawa własności budynku z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...]; 2) naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegające na zabraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organy administracji publicznej oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, wybiórczy oraz wbrew regułom wynikającym z tych przepisów; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy: a) art. 200 ust. 1 ugn w zw. z § 4 rozporządzenia, a w szczególności § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że brak podstaw do stwierdzenia istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do gruntu i wydania na rzecz odwołującej się decyzji uwłaszczeniowej; b) art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 r. oraz art. 87 uggwn poprzez niewłaściwe niezastosowanie i nieuwzględnienie, że grunty państwowe będące w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły z mocy prawa w użytkowanie, a następnie w zarząd tych jednostek w sytuacji, gdy właściwe zastosowanie tego przepisu prowadziłoby do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego spornych gruntów. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej w całości; 2) uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody Śląskiego z 26 września 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi; 3) zasądzenie od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie [...] domagała się uwłaszczenia [...] prawem użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], zapisana w Kw nr [...] wraz z prawem własności budynków znajdujących się na gruncie. Podstawę materialnoprawną uwłaszczenia przedmiotowej Kopalin stanowił art. 200 ugn. Przepis ten przewidywał, że stwierdzenie nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, może nastąpić jeżeli wskazane wyżej osoby prawne posiadały w tym dniu grunty w zarządzie (ust. 1). Przy czym nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego nie mogło naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Przepis ten odnosi się do stanu faktycznego i prawnego jaki miał miejsce 5 grudnia 1990 r., ponieważ decyzja uwłaszczeniowa stwierdza nabycie mienia, które nastąpiło z mocy prawa w powyższej dacie. [...] uważa, że w dacie 5 grudnia 1990 r. jej poprzednik prawny - [...] posiadała prawo zarządu do nieruchomości oznaczonej wówczas jako działka nr [...] (nieobjęta księgą wieczystą), z której wydzielono w 1994 r. działkę nr [...], która w ramach modernizacji ewidencji gruntów w 2005 r. zmieniła oznaczenie na działkę nr [...]. Władanie [...] w sensie prawnym do przedmiotowej nieruchomości, wg stanu na 5 grudnia 1990 r., skarżąca wywodzi z: 1) następstwa prawnego po przedsiębiorstwie państwowym pn. [...], które powstało na mocy zarządzenia Ministra Górnictwa Nr 263 z dnia 1 stycznia 1951 r. wydanego na podstawie art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. Nr 49, poz. 493), a którego kontynuatorem 5 grudnia 1990 r. była [...]; 2) protokołu zdawczo-odbiorczego z 20 kwietnia 1964 r., na mocy którego dyrektor [...] przekazał na rzecz naczelnego dyrektora [...] Zjednoczenia Przemysłu Węglowego w [...] mienie poniemieckie przejęte na mocy art. 2 ust. 1 i 7 oraz 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą" oraz zatwierdzającej ten protokół decyzji Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 stycznia 1969 r. Jednakże ze wskazanego wyżej protokołu zdawczo-odbiorczego z 1964 r. wynika, że kopalnia [...], jako majątek Rzeszy Niemieckiej [kopalnia w [...] należała przed 1945 r. do niemieckiego koncernu [...], będącego własnością Rzeszy Niemieckiej (zob. [...])], została przejęta przez władze polskie 18 kwietnia 1945 r. Ustawa zaś w art. 2 ust. 1 przewidywała, że przedsiębiorstwa Rzeszy Niemieckiej przechodzą na własność Państwa, a nie państwowych osób prawnych. Według art. 6 ust. 1 ustawy przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie art. 2 przechodzą na rzecz Państwa w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami (prawo do firmy, patenty, licencje, znaki towarowe, użytkowe itp.), wolne jednak od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych, stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy państwo może przedsiębiorstwa przejęte na własność prowadzić we własnym zarządzie albo przekazywać je samorządowi terytorialnemu lub spółdzielniom albo ich związkom na zasadzie uchwały Rady Ministrów, powziętej na wniosek właściwego ministra lub komitetu, powołanego w trybie ust. 2 niniejszego artykułu. Przedsiębiorstwa z zakresu art. 3 ust. 1 A pkt 9)-15) przekaże Państwo samorządowi terytorialnemu lub spółdzielniom albo ich związkom uchwałą Rady Ministrów, powziętą na wniosek właściwego ministra lub komitetu powołanego w trybie ust. 2 niniejszego artykułu. Z powyższego przepisu wynika, że ustawa nie przewidywała trybu przekazywania mienia nabytego przez Państwo od Rzeszy Niemieckiej na rzecz polskich przedsiębiorstw państwowych, a jedynie na rzecz samorządu terytorialnego lub spółdzielniom i ich związkom. Jak wynika z decyzji Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 stycznia 1969 r. nr PO6-79-53/66 o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego z 20 kwietnia 1964 r., wydanej na podstawie § 75a ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz. 62 ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem z 1947 r." przejście na własność Państwa mienia przedsiębiorstwa pn. "[...]" stwierdza orzeczenie nr 12 Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 marca 1963 r., uzupełnione orzeczeniem Ministra Górnictwa i Energetyki z 10 stycznia 1969 r. nr PO6-055-1/69. Sąd zauważa, że [...] utworzona w 1951 r. nie legitymuje się protokołem zdawczo-odbiorczym przekazania terenu przedmiotowej nieruchomości w zarząd i użytkowanie w trybie art. 10 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1950 r. Nr 49, poz. 439 ze zm.) w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 47, poz. 354 ze zm.). Taki protokół miałby status protokołu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia. Z § 11 zarządzenia Nr 263 z dnia 1 stycznia 1951 r. wynika jedynie, że przedsiębiorstwu przydziela się do prowadzenia [...] wraz z przynależnymi do niej zakładami przemysłowymi. W zarządzeniu nie wymieniono nieruchomości, które przydziela się temu przedsiębiorstwu. Kolejne zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 1982 r. i 1984 r. oraz zarządzenia Ministra Przemysłu z 1988 r. i 1989 r. wydawane na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, również nie odwołują się do konkretnych nieruchomości. Powyższe zarządzenia nie spełniają wymogów z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Z działu I i II księgi wieczystej nr GL1G/00042161/9 założonej w 1996 r. (wersja papierowa) wynika, że jako właściciel ówczesnej działki nr [...] (później [...]) wpisany został Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] jako reprezentant Skarbu Państwa na podstawie zaświadczenia tego organu z 15 listopada 1996 r. Powyższe wskazuje na to, że opisany wyżej grunt przeszedł na własność Skarbu Państwa w trybie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Kierownicy urzędów rejonowych wydawali bowiem zaświadczenia o stanie prawnym w sprawach z zakresu nabywania przez Skarb Państwa nieruchomości opuszczonych i poniemieckich (art. 217 § 2 kpa w zw. z art. 21 pkt 7 i art. 23 ust. 1 ugn, w wersji pierwotnej oraz art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej – Dz.U. Nr 21, poz. 123 ze zm.). Zatem orzeczenie nacjonalizacyjne z 1963 r., uzupełnione orzeczeniem z 1969 r. i decyzja o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego z 1969 r. nie były podstawą wpisu Skarbu Państwa do utworzonej w 1996 r. księgi wieczystej dla działki nr [...]. Trafnie przy tym zwraca uwagę Minister, że protokół zdawczo-odbiorczy, jak wynika z treści § 75 rozporządzenia z 1947 r., miał wskazać jakie konkretne składniki mienia zostały znacjonalizowane na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 65 tegoż rozporządzenia. W tym celu do objęcia przedsiębiorstwa, sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego i przedstawienia go do zatwierdzenia właściwemu ministrowi (§ 72-§ 75 i § 75a ust. 1 rozporządzenia z 1947 r.) tenże minister wyznaczył dyrektora technicznego [...] na mocy zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 20 lipca 1963 r. nr GM-PR-6/79-30/63 (uzasadnienie decyzji Ministra Górnictwa i Energetyki z 22 stycznia 1969 r.). Zatem tego rodzaju protokół zdawczo-odbiorczy nie kreował dla określonej państwowej jednostki organizacyjnej jakiegokolwiek prawa do gruntu. Wobec tego nie można uznać, że na podstawie powoływanych przez [...] dowodów doszło do oddania przedsiębiorstwu państwowemu [...] w oparciu o konkretną podstawę prawną przedmiotowego mienia nieruchomego w zarząd lub użytkowanie, które później (na mocy art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach) przekształciło się w użytkowanie, które z kolei (na mocy art. 87 uggwn) przekształciło się w zarząd istniejący na 5 grudnia 1990 r. Skarżąca pomija to, że uzyskanie określonego tytułu prawnego do gruntu wymaga działania w trybie właściwych dla danej sprawy przepisów o gospodarce gruntami (por. uchwała Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1995 r. sygn. akt III CZP 70/95). Nie wystarczy zatem, że określone przedsiębiorstwo państwowe powołuje się jedynie na ogólne akty właściwych organów o utworzeniu przedsiębiorstwa. Trafnie wskazał Minister, że przedłożona przez [...] decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z 18 stycznia 1993 r. nr OG-7242/65/93 określająca od 1 stycznia 1993 r. dla [...] opłatę roczną za użytkowanie (zarząd) nie mogła mieć znaczenia dla sprawy. Z decyzji tej nie wynika, aby Kopalnia ta legitymowała się dokumentem potwierdzającym przekazanie spornej nieruchomości w zarząd, czy wcześniej przekazanie w użytkowanie, które 1 sierpnia 1985 r. przekształciło się w zarząd na podstawie art. 87 ust. 1 uggwn. Skarżąca pomija to, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zdaniem Trybunału, z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę. Tymczasem w treści decyzji opłatowej z 1993 r. brak jest wzmianki o konkretnym akcie przekazującym [...] teren oznaczony jako działka nr [...] w użytkowanie na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.) lub wcześniej w użytkowanie lub zarząd. W tej sytuacji dokument ten (decyzja opłatowa) nie mógł być uznany za dowód, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia potwierdzający prawo zarządu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że błędne jest twierdzenie skarżącej, że skoro poprzednik prawny Spółki miał ustalone opłaty roczne za użytkowanie (zarząd), to przysługiwało mu prawo zarządu. Trzeba wskazać, że nabycia prawa zarządu nie można stwierdzić na podstawie domniemania. Skoro dana jednostka państwowa nie legitymowała się stosownym dokumentem kreującym użytkowanie, czy zarząd, to znaczy, że jednostka ta praw tych nie nabyła. Występujący w praktyce problem braku legitymowania się przez jednostki państwowe dokumentami o przekazaniu im terenu w formie prawem przewidzianej dostrzegł sam ustawodawca, który, 20 lipca 1988 r., poprzez dodanie ust. 2-4 do art. 87 uggwn, umożliwił posiadaczom gruntów państwowych uregulowanie stanu prawnego gruntu i uzyskanie, np. decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd (art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 lipca 1988 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz.U. Nr 24, poz. 170). W ten sposób ustawodawca stworzył możliwość uzyskania zarządu przez państwową osobę prawną i wykazanie się tym prawem na 5 grudnia 1990 r., tj. w dacie, z którą wiąże uwłaszczenie art. 200 ust. 1 ugn. W tej sytuacji, skoro po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie uzyskano dowodu potwierdzającego zarząd spornym gruntem, to zarówno organ I instancji, jak i Minister Rozwoju i Technologii trafnie wywiedli, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku uwłaszczeniowego z 18 maja 2023 r. Mając to wszystko na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł, jak w sentencji.