I SA/Wa 800/20

WyrokWSA w Warszawie2020-10-05

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Przemysław Żmich, Monika Sawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości, koszty te powinny obciążać obie strony sąsiadujących nieruchomości, nawet jeśli tylko jedna z nich wniosła o wszczęcie postępowania?
Ratio decidendi
W postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości, koszty te mogą obciążać obie strony sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która wniosła o wszczęcie postępowania. Wynika to z zasady współdziałania właścicieli gruntów sąsiadujących przy rozgraniczeniu, uregulowanej w art. 152 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że koszty te ponoszą po połowie. Udział w postępowaniu w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Wójt Gminy ustalił koszty i zobowiązał do ich poniesienia poszczególne strony, w tym zwolnił J. i W. W. z uiszczenia części opłat. Po zażaleniach i uchyleniu postanowień przez SKO i WSA, ostatecznie SKO uchyliło postanowienie Wójta i orzekło o kosztach, obciążając nimi P. K., D. K. oraz J. i W. W. Skargę na to postanowienie wnieśli J. i W. W., zarzucając nieprawidłowy podział kosztów i brak sporu granicznego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Przemysław Żmich WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. i W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO/organ) działając na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570/ oraz art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2, art, 123, art. 124, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm./, po rozpoznaniu w dniu [...] lutego 2020 r. zażalenia D. K. i P. K. reprezentowanych przez J. K. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], sprostowane postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], którym: 1. ustalono koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych, 2. ustalono zobowiązanych do poniesienia kosztów; - P. K. - koszt w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych, - D. K. - koszt w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych 3. uznano koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za nierozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu 2018-03-[...] kwoty - [...] zł, słownie: [...] złotych, 4. uznano koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za nierozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu 2018-03-[...] kwoty - [...] zł, słownie: [...] złotych, 5. zobowiązano: P. K. do wpłaty kwoty [...] zł /słownie: [...] złotych. D. K. do wpłaty kwoty [...] zł /słownie: [...] złotych, 6. J. i W. małż. W. zwolniono z uiszczenia wpłaty na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w miejscowości [...] oznaczonych nr [...] i [...]. Wszelkie nieuiszczone w terminie koszty postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art. 265 kp.a.). koszty należy uiścić w kasie tut. Urzędu lub na konto Urzędu Gminy [...] nr [...] Bank [...] w [...] lub w kasie Banku [...], uchyliło zaskarżone postanowienie w części punktu [...],[...],[...],[...] i [...] i orzekło: ustalić zobowiązanych do poniesienia kosztów: - P. K. - w kwocie [...] złotych /słownie: [...] złotych/, - D. K. - w kwocie [...] złotych /słownie: [...] złotych/, - P J. i W. małż. W. w kwocie [...] zł /słownie: [...] złotych/, - uznać koszty postępowania rozgraniczeniowego Pana P. K. za rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu 2018-03-[...] kwoty [...] zł, słownie: [...] złotych, - uznać koszty postępowania rozgraniczeniowego D. K. za rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu 2018-03-[...] kwoty [...] zł, słownie: [...] złotych, - J. i W. małż. W. winni uiścić wskazane wyżej koszty w kasie Urzędu Gminy [...] lub na kontu Urzędu Gminy [...] nr [...] Bank [...] w [...] lub w kasie Banku [...] w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. D. K. i P. K. wnieśli o dokonanie rozgraniczenia stanowiącej ich własność nieruchomości położnej w miejscowości [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], z nieruchomością sąsiednią oznaczoną numerem [...], stanowiącą własność J. i W. W.. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., znak [...] Wójt Gmin [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...], stanowiącą współwłasność wnioskodawców po [...] części zapisaną KW [...], a nieruchomością sąsiednią oznaczoną nr [...], stanowiącą własność J. i W. małż. W., zapisaną w KW [...], położoną w miejscowości [...]. Do przeprowadzenia rozgraniczenia w dniu [...] marca 2018 r. organ upoważnił R. S., geodetę uprawnionego (uprawnienia nr [...]) Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. organ I instancji zobowiązał strony do wpłaty zaliczek na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego: P. K. w kwocie [...] zł., D. K. w kwocie [...] zł oraz J. i W. małż. W. w kwocie [...] zł. W dniu [...] marca 2018 r. J. i W. małż. W. złożyli do organu I instancji zażalenie na postanowienie w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia zaliczki, zaś postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność przedmiotowego zażalenia. W dniu [...] marca 2018 r. D. K. i P. K. uiścili żądane zaliczki w kwotach po [...] zł na koszty postępowania rozgraniczającego. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. J. i W. małż. W. wnieśli o umorzenie zaliczki na koszty postępowania rozgraniczeniowego, ewentualnie o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego. Wniosek ten motywowali okolicznością ich trudnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ pierwszej instancji poinformował, że ostateczne ustalenie i rozliczenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nastąpi po jego zakończeniu. Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. geodeta przedstawił organowi I instancji protokół graniczny, w którym ustalił przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami. Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. zaopiniował pozytywnie przedstawioną dokumentacje dotyczącą rozgraniczenia działek nr [...] i [...]. Następnie, decyzją administracyjną z dnia [...] sierpnia 2018 r. organ I instancji zatwierdził granice oznaczone i utrwalone na gruncie, pomiędzy położonymi w miejscowości [...] działkami: nr ewid. [...] stanowiącą współwłasność wnioskodawców D. K. i P. K. ujawnioną w KW [...], a nieruchomością sąsiednią oznaczoną nr [...] stanowiącą własność J. i W. małż. W., ujawnioną w KW [...], zgodnie ze stanem wykazanym w protokole granicznym sporządzonym przez geodetę R. S. działającego pod nazwą firmy [...] w dniu [...] czerwca 2018 r. i podpisanym przez obecnych na gruncie uczestników rozgraniczenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Nr [...], Wójt Gminy [...]: 1. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...] złotych, słownie: [...], 2. ustalił zobowiązanych do poniesienia kosztów: P. K. - koszt w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych, D. K. koszt w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych. J. i W. małż. W. koszt w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych. 3. uznał koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu [...] marca 2017 kwota - [...] zł, słownie: [...] złotych. 4. uznał koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu [...] marca 2017 kwota - [...] zł, słownie: [...] złotych. 5. J. i W. małż. W. zobowiązał do wpłaty ustalonych kosztów w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych, na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w miejscowości [...] oznaczonych nr [...] i [...] w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego pisma. Wszelkie nieuiszczone w terminie koszty postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art. 265 kp.a.), koszty należy uiścić w kasie tut. Urzędu lub na konto Urzędu Gminy [...] nr [...]. W dniu [...] września 2018 r. J. i W. małż. W. złożyli zażalenie na postanowienie z dnia [...] września 2018 r., w którym zaskarżyli je w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazali, że w ich ocenie J. K. nie była prawidłowo umocowana do reprezentowania wnioskodawców podczas czynności na gruncie w dniu [...] maja 2018 r., dlatego ustalenie granic dokonane zostało przez geodetę z opóźnieniem - w dniu [...] czerwca 2018 r., kiedy to obecni byli wszyscy współwłaściciele objętych rozgraniczeniem nieruchomości. Dodatkowo podnieśli, że ich zdaniem brak było w niniejszej sprawie sporu granicznego, gdyż ustalony przez geodetę w niniejszej sprawie stan granic odpowiadał dokumentom sporządzonym w latach 1997-1998. Dlatego też, z uwagi na brak prawidłowego umocowania J. K. do reprezentowania wnioskodawców, wnieśli o umorzenie względem nich kosztów postępowania rozgraniczeniowego - wszczętego na wniosek osoby której umocowanie budzi wątpliwości. Zwrócili również uwagę na liczne błędy w treści zaskarżonego postanowienia, odnoszące się do kwot wyrażonych liczbowo i słownie, daty dokonania wpłaty, danych osobowych stron oraz nieprecyzyjnego pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. organ I instancji sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu z dnia [...] września 2018 r. w zakresie dat uiszczenia zaliczek przez wnioskodawców. Pismem z dnia [...] października 2018 r. (data wpływu do Kolegium [...] października 2018 r.) J. i W. małż. W. ponowne wyrazili brak zaufania do rzetelności i kompetencji pracowników organu I instancji sporządzających zaskarżone postanowienie. Ponadto, ponownie wskazali na brak sporu granicznego w niniejszej sprawie, gdyż ustalona granica zgodna jest z istniejącymi dokumentami geodezyjnymi, natomiast wnioskodawcy około trzy-cztery lata temu wykonali ogrodzenie swojej działki, posadowione w osi linii granicznej pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło: 1. ustalić koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...] zł. (słownie: [...] złotych) 2. ustalić zobowiązanych do poniesienia kosztów: - P. K. - w kwocie [...] zł. ([...] złotych) – D. K. - w kwocie [...] zł. ([...] złotych) 3. uznać koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążające P. K. za częściowo rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu [...] marca 2018 w kwocie [...] zł ([...] złotych); 4. uznać koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążające D. K. za częściowo rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu [...] marca 2018 w kwocie [...] zł ([...] złotych). P. K. i D. K. zobowiązać do wpłaty brakujących części ustalonych kosztów w kwotach po [...] zł ([...] złotych) od każdego z nich, na pokrycie brakujących kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w miejscowości [...] oznaczonych nr [...] i [...] w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia. Wszelkie nieuiszczone w terminie koszty postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art. 265 kp.a). koszty należy uiścić w kasie Urzędu Gminy [...] lub na konto Urzędu Gminy [...] nr [...]. Na to postanowienie D. K. i P. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 51/19 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wskazał, że niesporne jest, iż postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek J. K. działającej jako pełnomocnik w imieniu współwłaścicieli nieruchomości D. K. i P. K., a zatem istniał spór graniczny uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic między spornymi działkami, stanowiącymi własność wnioskodawców i uczestników postępowania oraz zakończenie tego sporu. Według Sądu istnienie sporu potwierdza treść skargi, w której D. K. i P. K. wskazali, że spór toczy się od 2016 r. gdy uczestnicy postępowania J. i W. W. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] pismo - zawiadomienie o dokonanie kontroli zgodności z przepisami prawa budowlanego istniejącego budynku zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w [...] przy ul. [...]. Organ stwierdził, że budynek został wybudowany z istotnymi odstępstwami. Jeszcze w trakcie trwania ww. postępowania administracyjnego - w ocenie skarżących jedyną prawną możliwością rozstrzygnięcia sporu było m.in. dokonanie rozgraniczenia między działkami [...] i [...]. W dniu [...] lutego 2018 r. został złożony w tym przedmiocie wniosek do Wójta Gminy [...]. Skarżący wskazali, że J. i W. W. nie protestowali przeciwko takiej decyzji, nie zaskarżyli decyzji rozgraniczeniowej, a wręcz przeciwnie byli postępowaniem rozgraniczeniowym bardzo zainteresowani, m.in. czynnie uczestnicząc w podejmowanych czynnościach. Sąd zwrócił uwagę, iż organ pierwszej instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążając nimi obydwie strony sporu, zgodnie z art. 263 § 1 kpa. Takie ustalenie kosztów postępowania i obciążenie nimi stron po połowie jest zgodne z zasadą, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu i utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Kolegium kierując się treścią wyroku Sądu uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismami z dnia [...] lipca 2019 r. organ pierwszej instancji wystąpił do stron postępowania o złożenie stosownych oświadczeń w sprawie. Oświadczenie J. i W. W. wpłynęło do organu w dniu [...] sierpnia 2019 r., natomiast oświadczenie D. K. i P. K., reprezentowanych przez J. K. wpłynęło w dniu [...] sierpnia 2019 r. Po analizie złożonych oświadczeń Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r.nr [...]: 1. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych, 2. ustalił zobowiązanych do poniesienia kosztów; - P. K. - koszt w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych, - D. K. - koszt w kwocie [...] złotych, słownie: [...] złotych 3. uznał koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za nierozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu [...] marca 2018 kwota - [...] zł, słownie: [...] złotych, 4. uznał koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za nierozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu [...] marca 2018 kwota - [...] zł, słownie: [...] złotych, 5. zobowiązał: P. k. do wpłaty kwoty [...] zł /słownie: [...] złotych, D. K. do wpłaty kwoty [...] zł /słownie: [...] złotych, 6. J. i W. małż. W. zwolniono z uiszczenia wpłaty na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w miejscowości [...] oznaczonych nr [...] i [...]. Wszelkie nieuiszczone w terminie koszty postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art. 265 kp.a.). koszty należy uiścić w kasie tut. Urzędu lub na kontu Urzędu Gminy [...] nr [...] Bank [...] w [...] lub w kasie Banku [...]. Na to postanowienie, w ustawowym terminie, zażalenie z dnia [...] listopada 2019 r., uzupełnione pismem z dnia [...] listopada 2019 r. złożyli D. K. i P. K. reprezentowani przez J. K., wnosząc o zmianę pkt 2 poprzez ustalenie zobowiązania do ponoszenia kosztów D. K. w kwocie [...] zł., P. K. w kwocie [...] zł i J. i W. małż. [...] w kwocie [...] zł; w pkt 3 i 4 w ten sposób, iż uznać koszty D. K. i P. K. za rozliczone; w pkt 5 J. i W. W. zobowiązać do wpłaty ustalonych kosztów w kwocie [...] zł i utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2018 r. lub o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu żalący zarzucili bezpodstawne przyjęcie, że między stronami nie było sporu dotyczącego przebiegu granicy, a tym samym uczestnicy nie mieli interesu w prowadzeniu tego postępowania, a także nie mają konieczności uczestniczenia w kosztach sprawy, gdy tymczasem J. i W. W. rozpoczęli spór między stronami w zakresie przebiegu granicy działek nr ew. [...] i [...] składając w 2016 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosek o kontrolę budynku żalących w tym kontrolę położenia względem granicy między działkami, a tym samym powinni uczestniczyć po połowie w kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie wskazało, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 725 z późn. zm./ rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenie nieruchomości może nastąpić w toku postępowania administracyjnego, bądź też w postępowaniu przed sądem. Rozgraniczenie nieruchomości jest postępowaniem mającym na celu ustalenie prawidłowego przebiegu granic, co do którego istnieje spór między właścicielami sąsiadujących ze sobą. nieruchomości. Administracyjne rozgraniczenie nieruchomości na wniosek stron może nastąpić jeżeli: - powstanie spór co do przebiegu linii granicznej między sąsiednimi nieruchomościami, - nastąpiło zatarcie granic powodujące wątpliwości co do jej przebiegu. Czynności ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W myśl art. 264 § 1 kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie /§ 21. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] na wniosek wniesiony do Wójta Gminy [...] przez J. K. - pełnomocnika D. K. i P. K.. Tak więc kierując się literalnym brzmieniem art. 262 § 1 pkt 1 kpa to wnioskodawca winien być w całości obciążony kosztami postępowania rozgraniczeniowego. Jednakże zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. I OPS 5/06 podjętą w powiększonym składzie siedmiu sędziów, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko tego kto wystąpił o wszczęcie postępowania. Organ podniósł, że o takim rozstrzygnięciu zadecydowały dwie okoliczności. Rozgraniczenie leży w interesie obu sąsiadów, skoro granice z jakichś względów stały się sporne. Tak jest również w sytuacji, w której ten drugi nie kwestionuje przebiegu granic, bo aktualny stan w tym zakresie mu odpowiada. Interes obu polega bowiem na ustaleniu stabilnej granicy. Druga kwestia to przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rozgraniczenia. Przepisy te obowiązują nie tylko wówczas gdy sprawa wskutek np. zakwestionowania decyzji o rozgraniczeniu wydanej przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, trafia do sądu. Muszą być one respektowane także w trakcie postępowania toczącego się w gminie. I tak zgodnie z art. 152 Kodeksu cywilnego /tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 z późn. zm./ właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania w rozgraniczeniu gruntów oraz utrzymywaniu znaków granicznych. Zapisano w nim w sposób jednoznaczny, że "koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania znaków granicznych ponoszą po połowie". Tak więc art. 152 Kc stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia, także w przypadku, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Zaznaczyć jednak należy, że powołanej uchwały nie można stosować mechanicznie, ponieważ dopuszcza ona jedynie możliwość, ale nie nakazuje w każdym przypadku obciążania obu stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego. Koszty te powinny ponieść obie strony tylko wtedy, kiedy następuje ustalenie dla porządku prawnego prawidłowego przebiegu spornej granicy /wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2029/13/ Dlatego organ pierwszej instancji zobowiązany jest wykazać, czy postępowanie rozgraniczeniowe było celowe, tj. czy zachodziła konieczność prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] zatwierdził granice oznaczone i utrwalone na gruncie, pomiędzy położonymi w miejscowości [...] działkami: nr ewid. [...] stanowiącą współwłasność wnioskodawców D. K. i P. K., reprezentowanych przez pełnomocnika J. K., ujawnioną w KW [...], a nieruchomością sąsiednią oznaczoną nr [...] stanowiącą własność J. i W. małż. W., ujawnioną w KW [...], zgodnie ze stanem wykazanym w protokole granicznym sporządzonym przez geodetę R. S. działającego pod nazwą firmy [...] w dniu [...] czerwca 2018 r. i podpisanym przez obecnych na gruncie uczestników rozgraniczenia. Z protokołu granicznego wynika, że właściciele rozgraniczanych nieruchomości uczestniczyli przy czynnościach ustalenia przebiegu granicy. Do ustalenia granicy geodeta wykorzystał operat techniczny nr [...] z ustalenia granic. Zdaniem geodety wykazane w protokole punkty graniczne mają określone współrzędne spełniające wymogi dokładnościowe wykazane w standardach geodezyjnych. Punkty graniczne nr [...] i [...] leżące w pobliżu punktów nr [...] i [...], określające granicę między działkami nr [...] i [...] posiadają trwałą stabilizację zgodnie z oznaczeniami w operacie nr [...]. W trakcie wywiadu terenowego geodeta odnalazł znaki graniczne w punktach [...] /oznaczony słupkiem granitowym/, [...] /oznaczony rurką metalową/. Geodeta odnalazł także punkty [...] i [...]. Zdaniem geodety granica winna przebiegać od punktu nr [...] do punktu [...] w linii prostej. Granicę geodeta ustalił na podstawie wskazanego wyżej operatu [...]. Punkty graniczne zastabilizowano. Z protokołu granicznego wynika, że strony oświadczeń nie złożyły, jak również nie zakwestionowały decyzji rozgraniczeniowej. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że rozgraniczenie przeprowadzono w interesie właścicieli obu rozgraniczanych nieruchomości i tym samym kosztami postępowania rozgraniczeniowego należy obciążyć tych właścicieli. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i W. W. zaskarżając je w całości. Skarżący wskazali, że zaskarżone postanowienie jest niezasadne i narusza interes prawny skarżących. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób nieprawidłowy dokonało podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego poprzez obciążenie tymi kosztami właścicieli obu nieruchomości tj. stron postępowania. Skarżący podkreślili, że zgodnie z dotychczas składanymi oświadczeniami, w stosunku do poprzednich i aktualnych właścicieli działki gruntu nr [...] nie podnosili kwestii przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami gruntu nr [...] i nr [...], zaś wysnuwanie takiego wniosku na podstawie sprawy prowadzonej przez Państwowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w zakresie posadowienia budynku na działce gruntu nr [...] jest jawną nadinterpretacją poczynioną przez właścicieli działki gruntu nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podali także, że nie jest prawdą, że pomiędzy stronami istniał jakikolwiek spór w zakresie przebiegu granicy między nieruchomościami nr [...] i [...] położonymi w [...] i nie jest prawdą, że skarżący mają lub mieli również jakikolwiek interes w przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego. Podnieśli, że we wniosku złożonym w dniu [...].02.2018r. przez właścicieli działki gruntu nr [...] (reprezentowanych przez pełnomocnika) o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nie zostały wskazane przyczyny jakie skłoniły Stronę postępowania do złożenia takiego wniosku, co jednoznacznie jest podkreślone zarówno w postanowieniu Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2019r oraz postanowieniu SKO z dnia [...] lutego 2018r nr [...] oraz odpowiedzi na skargę nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Decyzja Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2018r w żaden sposób nie dotyczyła przebiegu granicy pomiędzy działkami gruntu nr [...] i nr [...] oraz w tejże decyzji w żaden sposób nie wskazano też, aby granica pomiędzy nieruchomościami była sporna. Przeciwnie ustalając odległość budynku od granicy działki organ ten przyjął bezsporny przebieg granicy na podstawie inwentaryzacji z 2017r, co także znajduje odzwierciedlenie w dokumentach Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Właściciele działki nr [...] w okresie "rzekomo istniejącego sporu granicznego" tj. po 2016 roku wykonali brakujący (środkowy) fragment ogrodzenia pomiędzy działki gruntu nr [...], nr [...] w linii istniejącej osi granicznej jako kontynuację istniejącego ogrodzenia brzegowego z obydwu stron działki opartego o istniejące punkty graniczne zatem znany był im przebieg osi granicy; przebieg linii/osi granicznej został potwierdzony zgodnym oświadczeniem stron zawartym w dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w latach 1997-1998, co znajduje potwierdzenie w archiwalnej dokumentacji geodezyjnej dostępnej w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]; Skarżący podali także, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2018r geodeta R. S. działający pod firmą [...] przedstawił organowi I instancji protokół graniczny, w którym ustalił przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami, który to stan przebiegu granicy odpowiadał danym zawartym w dokumentacji sporządzonej w latach 1997-1998; treść protokołu sporządzonego przy obecności wszystkich stron postępowania nie wskazuje aby strony te pozostawały w sporze co do przebiegu granicy; takie wnioski zawarte są również w przywołanych dokumentach SKO w punkcie 1. Zdaniem skarżących w takiej sytuacji oraz biorąc pod uwagę wszystkie przywołane dokumenty oraz wydane decyzje, postanowienia organów administracji oczywistym jest, że nie mieli żadnego interesu w ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami gruntu nr [...], nr [...]. Wskazali, że w takiej sytuacji wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego i pokrycia części kosztów odbierają jako krzywdzące dla nich jako strony niekwestionującej przebiegu granicy i wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tej części i zwolnienie skarżących z konieczności ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. - dalej ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie ma art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 grudnia 2006 r. (I OPS 5/06} wskazał, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie wspomnianego przepisu może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. NSA wskazał, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jaki i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Sąd wskazał także, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Tym samym branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że interes prawny jest kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu organy zasadnie uznały, że do ustalonego przez nie stanu faktycznego ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c. Niesporne jest bowiem, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek J. K. działającej jako pełnomocnik w imieniu współwłaścicieli nieruchomości D. K. i P. K.. Celem tego postępowania było natomiast ustalenie przebiegu granic między działkami, stanowiącymi własność wnioskodawców i uczestników postępowania i zakończenie tego sporu. Organy prawidłowo uznały, że istniał spór graniczny między stronami przebiegu granicy między nieruchomościami [...] i [...]. Nie zasługuje natomiast na akceptację stanowisko skarżących, że nie mieli oni interesu w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Zauważyć bowiem należy, na co zwrócił uwagę także organ, że pomiędzy skarżącymi, a właścicielami działki [...] jest bardzo poważny spór dotyczący granicy usytuowania budynków na działkach względem granicy działek, odległości budynków i prawidłowości ich wybudowania zapoczątkowany w 2016 r. Wówczas to skarżący złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomienie o dokonanie kontroli zgodności z przepisami prawa budowlanego istniejącego budynku zlokalizowanego na działce gruntu nr [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Organ stwierdził - po dokonanej analizie, że budynek wybudowany został z istotnymi odstępstwami. Współwłaściciele nieruchomości [...] uznali, ze jedyną prawną możliwością rozstrzygnięcia sporu było między innymi dokonanie rozgraniczenia między działkami [...] i [...] tak aby prawnie została ustalona przez odpowiednie organy granica między tymi nieruchomościami. W dniu [...] lutego 2018 r. został złożony w tym przedmiocie wniosek do Wójta Gminy w [...], który po przeprowadzeniu postępowania zakończył postępowanie rozgraniczeniowe dokonując rozgraniczenia nieruchomości. Skarżący nie protestowali przeciwko takiej decyzji nie zaskarżali jej - a wręcz przeciwnie byli tym postępowaniem bardzo zainteresowani, m.in. czynnie uczestnicząc w podejmowanych czynnościach, a w szczególności w czynnościach wykonywanych przez geodetę. Zatem wobec zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, organy prawidłowo ustaliły koszty postępowania rozgraniczeniowego, obciążając nimi obydwie strony sporu, zgodnie z przepisem art. 263 § 1 k.p.a. Takie ustalenie kosztów postępowania i obciążenie nimi stron po połowie jest zgodne z zasadą, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu i utrzymywaniu stałych znaków granicznych. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Już sam fakt braku rozgraniczenia nieruchomości lub zaistnienia innej podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego prowadzi do konstatacji, że w interesie każdego z właścicieli nieruchomości, które nie są prawidłowo rozgraniczone, jest dokonanie rozgraniczenia. W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi są nieuzasadnione. Obciążenie kosztami nie wynika ani z interesu ani z żądania strony, gdyż okoliczność ta - stosownie do przedstawionej wyżej argumentacji - nie zwalniała stron postępowania z poniesienia kosztów rozgraniczenia. Za chybiony należało uznać także zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia prawidłowego ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zostały wyjaśnione i ustalone zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. IV SA 51/19, który dla organów i Sadu był wiążący na podstawie art. 153 ppsa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło