I SA/Wa 807/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 lutego 2024 r. nr KOC/163/Op/24 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z 26 lutego 2024 r. nr KOC/163/Op/24 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent") z 11 grudnia 2023 r. nr OPS.FII.ZRŚ.5102.5408.2023 o odmowie przyznania [...] (dalej jako "skarżący") zasiłku celowego w grudniu 2023 r. na zakup żywności (śniadania, podwieczorki i kolacje) w kwocie 712 zł. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący wnioskiem z 15 listopada 2023 r. wystąpił do Prezydenta o przyznanie mu pomocy finansowej na grudzień 2023 r. przez opłacenie czynszu za listopad 2023 r. w wysokości 1017,55 zł, zakup żywności (śniadania, podwieczorki i kolacje) w kwocie 712 zł, opłacenie rachunku za energię elektryczną w wysokości 1144,57 zł, jak też przyznanie zasiłku celowego na środki czystości oraz zasiłku stałego. Prezydent decyzją z 11 grudnia 2023 r. odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup żywności (śniadania, podwieczorki i kolacje) w kwocie 712 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 5 stycznia 2021 r. jest całkowicie niezdolny do pracy do 31 stycznia 2024 r. Źródłem jego dochodu jest renta w wysokości 1 998,18 zł netto, która jest obciążona zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Miesięczny dochód skarżącego w listopadzie 2023 r. wyniósł zatem 1 458,18 zł i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej ustalone ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", tj. 776 zł. Przy przekroczeniu kryterium dochodowego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach można wprawdzie przyznać świadczenie na podstawie art. 41 u.p.s., jednak w tej sprawie, w ocenie Prezydenta, szczególny przypadek nie miał miejsca. Nie zaistniało bowiem żadne zdarzenie o charakterze nagłym i nieprzewidywalnym. Ponadto na mocy uchwały nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (M.P. 2018 r. poz. 1007 ze zm.) skarżący regularnie korzysta ze wsparcia w ramach ww. programu w formie nieodpłatnych posiłków w barze przy ul. [...] w Warszawie. Aktualnie pomoc ta została przyznana decyzją z 30 czerwca 2023 r. na okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. i jej koszt wynosi 700 zł miesięcznie. Prezydent wskazał również, że pomoc społeczna winna mieć charakter doraźny i nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu. Skarżący korzysta zaś z pomocy finansowej od 2012 r. średnio raz w miesiącu, otrzymując pomoc w formie zasiłku stałego, zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup leków, środków czystości, odzieży i obuwia, opłacenie rachunków za energię elektryczną, czynszu, zakup gazu do butli oraz posiłków w barze przy ul. [...] w Warszawie. Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy Prezydent miał na względzie także fakt jednoczesnego przyznania skarżącemu (inną decyzją administracyjną) w miesiącu listopadzie 2023 r. zasiłków celowych specjalnych na zakup środków czystości w wysokości 250 zł, opłacenie rachunku za energię elektryczną w wysokości 318,43 zł, opłacenie rachunku za energię elektryczną w grudniu 2023 r. w wysokości 700 zł, zakup butli gazowej w wysokości 80 zł, a także przyznanie prawa do korzystania z bezpłatnego gorącego posiłku dziennie w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Tymczasem w grudniu 2023 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.st. Warszawy (dalej jako "OPS") dysponował kwotą 144 396 zł (jak jednak wynika z akt sprawy I SA/Wa 808/24 była to kwota 178 977,49 zł) na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych dla 775 rodzin korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej, w których znajduje się 1130 osób w rodzinie. W ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych. Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o jej uchylenie i wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów bieżących oraz zaległych bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnej potrzeby mieszkaniowo-bytowej oraz dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Zarzucił, że OPS uniemożliwia mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nawet dopuszcza się nękania psychicznego, ekonomicznego zdrowotnego, ponieważ cały obowiązek bieżących opłat za najem lokalu został całkowicie przerzucony na niego. Konieczność wpłaty za czynsz powoduje, że nie starcza mu środków na żywność. Zakwestionował też wyliczenia Prezydenta dotyczące wysokości jego dochodu i błędne przyjęcie, że dochód ten wynosi 1458,18 zł i przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (776 zł). Kolegium decyzją z 26 lutego 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta i wskazało, że z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący (lat 48) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest rozwiedziony, legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy do 31 stycznia 2024 r. oraz orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie z 18 marca 2022 r. zaliczającym go do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, ważnym do 16 marca 2024 r. Skarżący cierpi na padaczkę lekooporną pourazową oraz zaburzenia neurologiczne. Stale leczy się farmakologicznie. Źródłem jego dochodu jest renta inwalidzka z ZUS w wysokości 1 998,18 zł netto. Jak wynika z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy [...] w Warszawie z 1 czerwca 2023 r., ZUS tytułem potrącenia z renty przekazuje na konto komornika kwotę 1 316,21 zł. Z kwoty tej po potrąceniu opłaty stosunkowej w wysokości 97,50 zł na konto wierzyciela przekazywana jest kwota 540 zł oraz na konto funduszu alimentacyjnego przekazywana jest kwota 678,71 zł. Rata bieżąca alimentów wynosi 540 zł. A zatem zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. kwotę 1 998,18 zł (renta netto) należało pomniejszyć jedynie o kwotę 540 zł (alimenty bieżące). Nie podlega natomiast odliczeniu kwota 678,71 zł (zadłużenie na rzecz funduszu alimentacyjnego). Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2021 r. sygn. akt I OPS 2/21 alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u,p,s, nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. Kolegium podzieliło więc stanowisko Prezydenta, że dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o pomoc finansową, tj. w październiku 2023 r. wyniósł 1 458,18 zł. Z uwagi na fakt, że dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. (776 zł), Prezydent zasadnie rozpatrzył jego wniosek na podstawie art. 41 u.p.s. Kolegium stanęło na stanowisku, że odmawiając przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego Prezydent nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest niewątpliwie trudna, jednak nie ma charakteru wyjątkowego i nadzwyczajnego, w rozumieniu art. 41 u.p.s. Orzekając w ramach uznania organ musi mieć też na względzie, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie takiej pomocy. Co więcej, decyzją z 30 czerwca 2023 r. Prezydent przyznał skarżącemu prawo do korzystania z jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie (z możliwością zamiany na suchy prowiant) w barze przy ul. [...] w Warszawie w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w ramach realizacji wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023. Kolegium zwróciło również uwagę, że pomoc społeczna nie może pokrywać wszystkich potrzeby osób wnioskujących o udzielenie takiej pomocy. Organy pomocowe dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi i muszą je dzielić na swoich podopiecznych. Tymczasem w grudniu 2023 r. OPS dysponuje kwotą 178 977,49 zł na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych dla 775 rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, w których znajduje się 1130 osób. Pomocy takiej udziela również regularnie skarżącemu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na ww. decyzję skarżący wniósł o: 1) zwolnienie z kosztów w całości oraz o wyznaczenie adwokata z urzędu; 2) przeprowadzenie rozprawy; 3) oddalenie zaskarżonej decyzji; 4) odrzucenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów bieżących oraz zaległych bez uszczerbku do zaspokojenia niezbędnej potrzeby mieszkaniowo-bytowej (zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.) oraz dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podał, że choruje na ciężką padaczkę lekoodporną i ma orzeczona całkowitą niezdolność do pracy do 31 stycznia 2024 r. Mieszka sam i jednocześnie stara się o kontakty z trójką małoletnich dzieci. Skarżący stoi na stanowisku, że spełnia oba kryteria określone w ustawie o pomocy społecznej - kryterium dysfunkcji i zdarzeń, o jakich mowa w art. 7 u.p.s. (m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, w tym przypadku padaczka lekoodporna). Jego zdaniem, wysokość udzielanej pomocy uniemożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nawet spełnia kryteria wielomiesięcznego nękania ekonomicznego, ponieważ całkowity obowiązek bieżących opłat za najem lokalu w 2021, 2022 i 2023 r. został całkowicie przerzucony na niego. Nie jest też prawdą, że OPS średnio raz w miesiącu daje pomoc skarżącemu w formie: zakupu leków, środków czystości, odzieży, obuwia, opłacania rachunków za energię elektryczną, czynsz, zakup butli gazowej. Pomoc ta wielokrotnie nie jest świadczona lub świadczona sporadycznie albo tylko częściowo. Stan zdrowia skarżącego się pogorszył, o czym świadczy orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 5 stycznia 2021 r. informujące o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2024 r. Tego faktu nie zauważył organ i zarzucił skarżącemu brak współdziałania, powołując się na art. 11 ust. 2 u.p.s., co jest nieprawdą. Skarżący zakwestionował również prawidłowość wyliczenia jego dochodu, który faktycznie wynosi 681,97 zł i nie przekracza określonego ustawowo kryterium dochodowego, tj. 776 zł. W tej kwestii powołał się na wydaną przez Kolegium decyzję z 25 października 2023 r. (której kopię załączył do skargi) uchylającą decyzję Prezydenta o odmowie przyznania mu zasiłku stałego, w której wyjaśniono, że pobierane od skarżącego zaległości alimentacyjne nie powinny być wliczane do jego dochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawą podjętych decyzji o charakterze uznaniowym stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej, które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych oraz zasiłków celowych specjalnych. Zasiłek celowy, w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynoszącego w dacie wydawania zaskarżonych decyzji dla osoby samotnie gospodarującej (a taką jest skarżący) 776 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy ustalono, że skarżący uzyskuje dochód w wymiarze przekraczającym ww. kryterium. Jego łączny dochód netto wynosi bowiem po zbilansowaniu dochodów i obciążeń 1458,18 zł (na dochód ten składa się renta w wysokości 1 998,18 zł netto (2195,80 zł brutto minus 197,62 zł tytułem składek na ubezpieczenie zdrowotne), obciążona zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Bezzasadne są przy tym próby zakwestionowania wysokości powyższego dochodu przez skarżącego, wskazującego na niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., przez pominięcie przez organy, że jego dochody są znacznie niższe, bowiem renta obciążona jest nie tylko zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów, ale również zajęciem komorniczym w wysokości 678,71 zł przekazywanym na konto funduszu alimentacyjnego (na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się przy tym na załączoną do skargi decyzję Kolegium z 25 października 2023 r. w przedmiocie zasiłku stałego). Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jak wynika z akt sprawy, dochód z renty skarżącego obciążony jest zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów oraz w kwocie 678,71 zł przekazywanym na konto funduszu alimentacyjnego, a zatem z tytułu nieuiszczanych alimentów. Mając powyższe na względzie zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądowym zarysowały się dwa odmienne stanowiska co do możliwości stosowania art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. w zakresie możliwości odliczenia od przychodu osoby ubiegającej się oświadczenie pieniężne z pomocy społecznej należności wyegzekwowanych na rzecz funduszu alimentacyjnego lub zwróconych przez tę osobę na ten fundusz. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem, na które to powołuje się obecnie skarżący, kwoty potrącone w prowadzonym względem dłużnika postępowaniu egzekucyjnym na poczet zaległości wobec funduszu alimentacyjnego mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. Przepis ten obejmuje także alimenty zaległe, w tym także alimenty egzekwowane od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego. W związku z tym przychód ma być pomniejszony o alimenty. Drugi pogląd nie dopuszczał pomniejszenia przychodu wnioskodawcy o zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W wyrokach wskazywano, że z przychodu korzystać może tylko ten zobowiązany, który świadczy alimenty w terminie, bowiem istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, a zatem brak jest podstaw do pomniejszenia przychodu o dług wobec funduszu alimentacyjnego. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy należy uwzględniać więc wyłącznie alimenty, które wnioskodawca świadczy jako osoba zobowiązana do tego z mocy ustawy; wszystkie inne należności niż tak rozumiane alimenty, a więc i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać przychodu. Z uwagi na ww. rozbieżność orzecznictwa w zakresie wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów, na wniosek Prokuratora Generalnego, podjął w dniu 8 listopada 2021 r. uchwałę o sygn. akt I OPS 2/21 (ONSAiWSA 2022/1/1), w której stwierdził, że alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie, czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie, doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 877 ze zm.). W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby zatem dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa - za pierwszym razem - nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz - uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie. Ma to szczególne znaczenie w kontekście przewidzianej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady sprawiedliwości społecznej definiowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli. W świetle tej uchwały, do uwzględnienia której tutejszy Sąd jest zobowiązany na mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), należy uznać, że w niniejszej sprawie organy nie mogły uwzględnić, przy wyliczeniu dochodu skarżącego, potrącenia z renty dokonanego przez komornika na poczet zaległości alimentacyjnych wypłacanych z funduszu alimentacyjnego i musiały przyjąć, że jego miesięczny dochód netto wynosi 1458,18 zł, tj. obejmuje rentę w wysokości 1 998,18 zł netto, pomniejszoną o zajęcie komornicze w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Prawidłowo zatem uznały, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, które uprawniałoby go do uzyskania wnioskowanego zasiłku celowego, a które - zgodnie z art. art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynosiło 776 zł. W konsekwencji, jak słusznie dostrzegły organy, skarżący nie kwalifikował się do uzyskania pomocy w oparciu o art. 39 u.p.s. Mimo jednak przekroczenia przez niego kryterium dochodowego, konieczne było rozważenie ewentualnej, potencjalnej możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanych świadczeń z uwzględnieniem okoliczności życiowych, w jakich się znalazł. Zgodnie bowiem z art. 41 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1) lub zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (pkt 2). Artykuł 41 u.p.s. posługuje się zatem pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1585/15 (LEX nr 2230826) (sprawa również dotyczyła skarżącego) "szczególnie uzasadniony przypadek" to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak. Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wskazywane przez skarżącego okoliczności - choroba, czasowa i okresowa niezdolność do pracy, wysokie koszty utrzymania, jak i obciążenia alimentacyjne, mają niewątpliwie charakter ogólny. Nie są to z pewnością okoliczności szczególne, do których odnosi się art. 41 u.p.s. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że organy prawidłowo uznały, że taki przypadkek o szczególnym charakterze nie miał w tej sprawie miejsca, szczególnie w sytuacji, gdy skarżący ma udzieloną stałą pomoc dotyczącą wyżywienia, bowiem decyzją z 30 czerwca 2023 r. Prezydent przyznał mu prawo do korzystania z jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie (z możliwością zamiany na suchy prowiant) w barze przy ul. [...] w Warszawie w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w ramach realizacji wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023. Koszt tej pomocy wynosi 700 zł miesięcznie. Trafnie zatem uznały organy orzekające w sprawie, że sytuacja skarżącego, chociaż niewątpliwie trudna, to jednak nie wyczerpuje w ww. kwestii znamion art. 41 u.p.s., a wobec tego nie mogła skutkować wydaniem korzystnego dla niego rozstrzygnięcia w postaci przyznania zasiłku celowego specjalnego na zakup żywności (śniadania, podwieczorki i kolacje) w grudniu 2023 r. w kwocie 712 zł, skoro pomoc taką skarżący otrzymuje już w innej formie. Co więcej, sytuacja skarżącego od kilku lat jest niezmienna. Zwracał na to uwagę już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1890/19 (LEX nr 3056339), w którym podniesiono, że stan majątkowy i stan zdrowia skarżącego nie ulega zmianie od dłuższego czasu. Jest on osobą niepełnosprawną i przewlekle chorą. Nie nastąpiło przy tym żadne nadzwyczajne wydarzenie, które pogorszyłoby jego dotychczasowe warunki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności, na które powoływał się skarżący – nie kwestionując jego trudnej sytuacji życiowej, materialnej i zdrowotnej – nie noszą znamion niecodzienności, czy nadzwyczajności, wymaganej dla przyznania zasiłku określonego w art. 41 pkt 1 u.p.s. Wobec tego trafnie oceniły orzekające w sprawie organy, że obecna sytuacja osobista skarżącego, choć niewątpliwie bardzo trudna, nie jest sytuacją wyjątkową, nieoczekiwaną, o której mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s., by przyznać mu wnioskowane w tej sprawie świadczenie. Istotne jest również, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe i stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Wobec tego nie wszystkie potrzeby i nie w każdym zakresie i nie zawsze mogą być zrealizowane przez organy pomocowe. Z kolei, jak powszechnie wiadomo, ciągle wzrastająca liczba osób oczekujących wsparcia finansowego powoduje konieczność bardzo racjonalnego gospodarowania przyznanymi na ten cel środkami przez organy pomocy społecznej w celu zapewnienia koniecznej pomocy wszystkim tym, którym jest ona niezbędna. Jak wskazały w tej kwestii organy, możliwości finansowe OPS są ograniczone. Dysponował on bowiem w grudniu 2023 r. kwotą 178 977,49 zł na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych dla 775 rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, w których znajduje się 1130 osób. Z powyższego wynika, że na jedną osobę w grudniu 2023 r. przypadała do pomocy średnio kwota 158,39 zł, podczas gdy skarżącemu udzielono pomocy w kwocie 700 zł na opłacenie w grudniu 2023 r. zaległości za energię elektryczną oraz korzysta on z prawa do jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie w barze w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. (o wartości 700 zł miesięcznie). W konsekwencji w grudniu 2023 r. pomoc ta wyniosła 1400 zł i niemal podwoiła dochód skarżącego. Z kolei w listopadzie 2023 r. (w dacie złożenia wniosku) otrzymał on ponadto pomoc w formie zasiłków celowych na łączoną kwotę 648,43 zł (na zakup środków czystości w wysokości 250 zł, na opłacenie rachunku za energię elektryczną w wysokości 318,43 zł, zakup butli gazowej w wysokości 80 zł). W tej sytuacji odmowę przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na wnioskowany cel uzasadniały również ograniczone możliwości pomocy społecznej, czego organ nie mógł pominąć. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Nie przekroczyły także granic uznania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.