I SA/Wa 81/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody umożliwiają wygospodarowanie środków na koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ wnioskodawczyni, mimo iż reprezentuje małoletnich skarżących, osiąga regularne i wysokie dochody, które umożliwiają jej pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy jest skierowana przede wszystkim do osób pozbawionych środków do życia, dla których sfinansowanie kosztów sądowych jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Przedstawiciel ustawowy małoletnich skarżących wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w związku ze skargą na decyzję Wojewody M. odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawczyni wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci osiąga dochody z pracy w wysokości 5000 zł miesięcznie i posiada dom oraz nieruchomość rolną. Sąd uznał, że dochody te są wystarczające do pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. S.-K. i L. S.-K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. S.-K., O. S.-K. i L. S.-K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W związku z wniesioną skargą na decyzję Wojewody M. z [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość A. W., przedstawiciel ustawowych małoletnich skarżących O. S.-K. i L. S.-K., wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uzasadnienia wniosku oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonego na urzędowym formularzu PPF, wynika, że wnioskodawczyni pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Dochody gospodarstwa domowego pochodzą z wynagrodzenia z umowy o pracę wnioskodawczyni (5000 zł). Stan posiadania składającej wniosek obejmuje dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2 ha. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze to, że skarżący są osobami małoletnimi, nieposiadającymi własnych dochodów, rozważeniu w sposób bezpośredni podlegała sytuacja majątkowa wnioskodawczyni i jej męża, jako osób będących przedstawicielami ustawowymi, na których utrzymaniu skarżący pozostają. Odnosząc wyrażony na wstępie warunek zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy do sytuacji przedstawionej w formularzu PPF, stwierdzić należy, że żądanie wnioskodawczyni nie może zostać uznane za usprawiedliwione. Spowodowane jest to uznaniem, że wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów umożliwia stronie wygospodarowanie środków finansowych pozwalających uiścić koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli jego udział w postępowaniu uznawany jest za konieczny. Ocena sytuacji finansowej, w jakiej znajduje się wnioskodawczyni, uwzględnia to, że uzyskiwane przez nią dochody mają charakter regularny (stały) i pozostają wysokie, a przez to wystarczające, by mogły z nich zostać pokryte, po poczynieniu niezbędnych oszczędności, koszty ustanowienia pełnomocnika. Wprawdzie w złożonym wniosku wnioskodawczyni nie podała, jak kształtują się wydatki rodziny, jaka jest ich wysokość i na co są one przeznaczane, niemniej nie ma podstaw, by w świetle poczynionych przez wnioskodawczynię wyjaśnień (nie zawierających odmiennych twierdzeń) uznać, że wydatki gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie innym niż przeciętnym. Nawet jeżeli wnioskodawczyni nie ma faktycznych możliwości zgromadzenia znaczących oszczędności z uwagi na konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie czteroosobowego gospodarstwa domowego, to suma regularnie uzyskiwanych dochodów w żaden sposób nie pozwala traktować składającej wniosek jako osoby znajdującej się w stanie ubóstwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się zaś, że przyznanie prawa pomocy jest instytucją prawną skierowaną do tej przede wszystkim grupy podmiotów. Chodzi w tym przypadku o osoby, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest – jak się podkreśla - obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2010 r. sygn. I OZ 211/10). Wzgląd na tę okoliczność, a także postulat szybkości postępowania zdecydował o tym, by składającej wniosek nie wzywać do przedstawienia uszczegółowionego spisu wydatków gospodarstwa domowego z jednej strony, z drugiej zaś - szczegółowej dokumentacji poświadczającej stan majątkowy wnioskodawczyni i jej męża (zaświadczeń o wysokości uzyskiwanego wynagrodzeń, odpisów składanych w ostatnich dwóch zeznań podatkowych, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych i lokat). Mąż składającej wniosek, a więc osoba partycypująca we wspólnych dochodach i wydatkach wraz z wnioskodawczynią, w dotychczasowym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ustanowił swoim pełnomocnikiem adwokata, a więc osobę profesjonalnie świadczącą pomoc prawną, z zasady odpłatną, co wzmacnia przyjętą powyżej ocenę, uniemożliwiającą rozpoznanie zgłoszonego wniosku zgodnie z zawartym w nim żądaniem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło