I SA/Wa 819/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo -wychowawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania J. P. i J. P., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] ustalającą od obojga w/w solidarnie od dnia 17 lutego 2012 r. do 3 października 2012 r., za pobyt córki K. P. w Pogotowiu Opiekuńczym nr [...] przy ul. [...] w W. opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie i od dnia 4 października 2012 r. do czasu opuszczenia placówki za pobyt córki K. P. w Zespole [...] przy ul [...] w W. opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie którą to opłatę należy wnosić do 10 każdego miesiąca Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Na podstawie skierowania z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] K. P., córka J. P. i J. P., skierowana została do Pogotowia Opiekuńczego nr [...] przy ul. [...] w W. Następnie na podstawie skierowania z dnia [...] września 2012 r. nr [...], skierowana została do Zespołu [...] przy ul. [...] w W. Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] ustalił od J. i J. P. solidarnie wyżej wskazane opłaty. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r. nr 149 poz. 887 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Organ pierwszej instancji podniósł, że skoro córka J. P. i J. P., K. P. przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej, to istnieje konieczność ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej. Za ponoszenie opłaty w myśl art. 193 ust. 2 ustawy rodzice odpowiadają solidarnie. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w trakcie prowadzonego postępowania J. P. i J. P. nie skorzystali z możliwości przedłożenia dokumentów określających ich sytuację dochodowa, zdrowotną i majątkowa. Nie brali czynnego udziału w postępowaniu mimo prawidłowego pouczenia ich o prawie do wglądu w akta sprawy i możliwości udokumentowania swojej sytuacji bytowej oraz o możliwości złożenia wniosku o odstąpienie od ustalania opłaty. Zawiadomienie o toczącym się postępowaniu zostało prawidłowo doręczone 24 lipca 2012 r., tym samym termin do wniesienia wniosku upłynął bezskutecznie 31 lipca 2012 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. P. i J. P. wnosząc, o ponowne rozpatrzenie sprawy. J. P. i J. P. w odwołaniu podnieśli, że sytuacja finansowa rodziny jest zła. J. P. utrzymuje się z zasiłku stałego uzyskiwanego z OPS, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z kolei J. P. pracuje dorywczo zarabiając ok. 300 zł miesięcznie, posiada status bezrobotnego. Odwołujący się podnieśli także, że nie są w stanie wnieść określonych zaskarżoną decyzją opłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami i ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Organ odwoławczy ustalił, że mimo prawidłowego zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka K. P. w pieczy zastępczej odwołujący nie brali czynnego udziału w tym postępowaniu i nie złożyli wniosku o odstąpienie naliczenia opłaty. Konsekwencją takiego stanu było podjęcie [...] listopada 2012 r. decyzji nr [...] o ustaleniu od J. i J. P. solidarnie opłaty za pobyt ich córki w pieczy zastępczej od 17 lutego 2012 r. do chwili wydania decyzji. Ponadto odwołujący nie wyjaśnili w uzasadnieniu odwołania z jakiego powodu nie brali udziału w postępowaniu poprzedzającym podjęcie zakwestionowanej decyzji i dlaczego nie przedłożyli w określonym przez organ pierwszej instancji terminie wymaganych dokumentów określających ich sytuację rodzinną, zdrowotną i materialną. A zatem zdaniem organu odwoławczego nie można uznać, że decyzją określającą kwotę należnej opłaty za pobyt K. P. w pieczy zastępczej naruszono prawo. Reasumując Kolegium stwierdziło, że decyzja zakwestionowana odwołaniem nie narusza prawa i dlatego nie mogła zostać uchylona. Organ odwoławczy dodał, że odwołujący mogą jednak powołując się na przedłożone wraz z odwołaniem dokumenty wnioskować o całkowite lub częściowe umorzenie opłat określonych decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. J. P. i J. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując zapadłe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że nie są w stanie płacić za pobyt córki w placówce opiekuńczo – wychowawczej, z uwagi na złą sytuację zdrowotną i dochodową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało prezentowane dotychczas stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów, niż w niej podniesione. Pierwszym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] było to, że Prezydent W. przy obliczaniu odpłatności za pobyt K. P. w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] naliczył opłatę od dnia 17 lutego 2012 r. do 3 października 2012 r., biorąc pod uwagę średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo wychowawczej wynikające z zarządzenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...]. Uszło uwadze organu, że zgodnie z art. 196 ust. 3 i 4 ustawy w zw. z art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt dziecka stanowi ogłoszenie ustalające średnie miesięczne wydatki na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej, od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego. Sąd zwraca uwagę, że zarządzenie Nr [...] zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] marca 2012 r., a zatem mogło być podstawą do ustalenia opłaty najwcześniej za miesiąc kwiecień 2012 r. Wobec tego w okresie luty - marzec 2012 r. opłata winna być ustalona w oparciu o poprzednio obowiązujące w tej materii zarządzenie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy – wysokość ustalonej odpłatności, ponieważ, jeżeli chodzi o pobyt w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] w W., w zarządzeniu z 2011 r. Nr [...] średnie miesięczne wydatki na utrzymanie dziecka określono na kwotę [...] zł, natomiast w zarządzeniu z 2012 r. Nr [...] na kwotę znacznie wyższą, tj. [...] zł. Wobec tego Prezydent W. obliczając odpłatność za pobyt K. P. w okresie od 17 lutego 2012 r. do 3 października 2012 r. naruszył przepisy prawa materialnego - art. 196 ust. 3 i 4 ustawy w zw. z art. 60 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, czego nie dostrzegło SKO w W. Drugim powodem uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji było to, że Prezydent W. nie wyjaśnił dlaczego za pobyt K. P. w Zespole [...] w W. naliczyły opłatę od dnia 4 października 2012 r. Z akt sprawy nie wynikają żadne ustalenia dotyczące tego w jakiej dacie K. P. została faktycznie umieszczona w tej placówce. Okoliczności tej nie wyjaśnia pouczenie zawarte w skierowaniu Nr [...], ponieważ wynika z niego tylko tyle, że córka skarżących powinna zostać umieszczona (a nie że została umieszczona) w placówce od dnia 1 października 2012 r. Z akt sprawy nie wynika natomiast, czy K. P. faktycznie przebywa w tej placówce od dnia 1 października 2012 r. (jak wynikałoby ze skierowania Nr [...]), czy od dnia 4 października 2012 r. (jak przyjął Prezydent W. w decyzji Nr [...]). Wobec tego Prezydent W. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które również nie wyjaśniło tego aspektu sprawy, wydając decyzje naruszyli przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie były decyzje wydane w sprawie o ustalenie opłaty miesięcznej za pobyt dziecka w placówkach opiekuńczo – wychowawczych. Okoliczności dotyczące tego, czy skarżący są w stanie ponieść ustalone opłaty wykraczają poza przedmiot niniejszej sprawy. Kwestie dotyczące ograniczonych możliwości płatniczych i trudnej sytuacji majątkowej skarżących mogłyby mieć znaczenie, ale w sprawie, w której skarga dotyczyłaby decyzji wydanej w sprawie o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej bądź w sprawie o umorzenie, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie tego rodzaju opłat na raty (art. 194 ustawy). W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent W. zastosuje się do oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym wyroku i w zależności od poczynionych ustaleń wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.