I SA/Wa 825/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w W. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] po rozpatrzenia zażalenia W. K. Proboszcza Parafii [...] w W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, iż Diecezja [...] Kościoła [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. nie posiadała osobowości prawnej, utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy: Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. ks. W.K. Proboszcz Parafii [...] w W. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że "(...) Diecezja [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. nie posiadała osobowości prawnej (...)". Ponadto wniósł o ponowne udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. We wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. wnioskodawca zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "(...) o przedstawienie zaświadczenia dowodu posiadania osobowości prawnej przez Diecezję [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. (...)" i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: "(...) - czy na przestrzeni lat od 1947 do 1 sierpnia 1989 r. istniał w Polsce podmiot prawny pod nazwą – Diecezja [...] Obrządku [...] w Polsce, - czy wydanie bulli "[...]" w dniu [...] marca 1992 r. przez Jego Świątobliwość Jana Pawła II i odbiór potwierdzenia komunikatu przez Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej oznacza, iż od tej daty należy przyjmować początek posiadania osobowości prawnej przez Diecezję [...] obrządku [...], - czy nazwa "Diecezja [...] obrządku [...]" jest równoznaczna z nazwą "Diecezja [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce (...)". Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji załatwił wyżej wspomniany wniosek poprzez wydanie postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r. w którym odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na to, że na podstawie prowadzonych ewidencji, rejestrów i innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, nie mógł wydać zaświadczenia zgodnego z żądaniem wniosku. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z dokumentów będących w posiadaniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wynik, że Minister – Szef Urzędu Rady Ministrów w dniu [...] października 1992 r., pismem nr [...], potwierdził odbiór komunikatu z dnia [...] marca 1992 r., "(...) o zmianie przez Jego Świątobliwość Jana Pawła II, Bullą "[...]", granic Diecezji [...] obrządku [...]", które to potwierdzenie obioru stanowiło "(...) dowód posiadania osobowości prawnej przez wyżej wymienioną Diecezję [...] obrządku [...], w jej nowych granicach". Następnie Minister – Szef Urzędu Rady Ministrów potwierdził odbiór powiadomień dokonanych w dniu [...] sierpnia 1996 r. o "(...) zniesieniu Diecezji [...] obrządku [...] czyli [...] z siedzibą w P.", utworzeniu Archidiecezji [...] obrządku [...] ([...]) z siedzibą w P. i Metropolii [...] obrządku [...] ([...]) z siedzibą w P. W postanowieniu z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że nie dysponował dowodami świadczącymi o posiadaniu lub nie posiadaniu przez "Diecezję [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r." osobowości prawnej. Z danych znajdujących się w posiadaniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wynikało jedynie, że osoba prawna pod nazwą "Diecezja [...] Obrządku [...]" posiadała osobowość prawną w jej nowych granicach z chwilą dokonania wyżej wymienionego powiadomienia z dnia [...] marca 1992 r. Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów do jej zniesienia dokonanego wspomnianym powiadomieniem z dnia [...] sierpnia 1996 r. We wniosku z dnia 6 sierpnia 2011 r. Wnioskodawca zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że "(...) Diecezja [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. nie posiadała osobowości prawnej (...)". Żądanie przez Wnioskodawcę wydania zaświadczenia tej treści zostało uzasadnione otrzymaniem postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r., w którym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił "(...) wydania zaświadczenia o posiadaniu osobowości prawnej przez Diecezję [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. ze względu na przytoczone argumenty w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. (...)". Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji załatwił wspomniany wniosek z dnia [...] sierpnia 2011 r. poprzez wydanie postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu wskazanego wyżej postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, że zgodnie z "art. 218 § 1 kpa. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 (...), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających w prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z cytowanego wyżej przepisu wynika zatem zdaniem organu, że odmowa wydania zaświadczenia o treści zgodnej z żądaniem wniosku może mieć miejsce wówczas, gdy fakty albo stan prawny nie wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych. Organ powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 1999 r., SA/Sz 728/98 z którego wynika, że obowiązek wydania zaświadczenia ze względu na interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, spoczywa na organie administracyjnym jedynie wówczas, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, które wynikając z prowadzonych przez ten organ ewidencji rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W postępowaniu wszczętym z wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w oparciu o prowadzone ewidencje, rejestry i inne dane znajdujące się w posiadaniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które nie dawały podstawy do wydania zaświadczenia o posiadaniu osobowości prawnej przez Diecezję [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. Jednocześnie wspomniane postępowanie i postępowanie wszczęte na wniosek z dnia 6 sierpnia 2011 r. nie dały także podstawy do wydania zaświadczenia o nie posiadaniu osobowości prawnej przez Diecezję [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. Organ zwraca uwagę, że katalog dowodów posiadania osobowości prawnej, o którym mowa w art. 72 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. w stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (...) ma znaczenie dowodowe jedynie w odniesieniu do osób prawnych Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej istniejących w dniu wejścia w życie tej ostatnio wspomnianej ustawy. Szczególną trudność w rozpatrywanej sprawie stanowi zdaniem organu okoliczność, że zgodnie z prezentowanym w doktrynie prawa wyznaniowego poglądem termin, o którym mowa w art. 72 ust. 2, na nadesłanie wykazu kościelnych osób prawnych, istniejących w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 maja 1989 r., a nie wykazanych w dokumentach wymienionych w art. 72 ust. 1 ma charakter jedynie instrukcyjny i jego przekroczenie nie wpłynie na osobowość prawną kościelnych jednostek organizacyjnych. Za takim charakterem tego terminu przemawia zasada pewności obrotu cywilnego i stabilności stosunków cywilnoprawnych. Komentarz do ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1989 r., Nr 29, poz. 154), B. Rakoczy, Oficyna, 2008. Zatem, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie jest oczywistym, że brak danych potwierdzających posiadanie osobowości prawnej przez kościelną osobę prawną na dzień 31 sierpnia 1989 r. jest tożsamy z ustaleniem okoliczności, że w tej dacie podmiot ten nie był wyposażony w ów przymiot. Ze względu na powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego "iż Diecezja [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. nie posiadała osobowości prawnej" postanowił odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2011 r. ks. W. K. Proboszcz Parafii [...] w [...] zwrócił się o ponowne rozpatrzenie "treści prośby wyrażonej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r." podnosząc w uzasadnieniu między innymi, że [...] Urząd Wojewódzki wydał zaświadczenie o erygowaniu (reaktywowaniu) Parafii [...] Obrządku [...] (bizantyńsko-ukraińskiego) pod wezwaniem [...] z siedzibą w W. nr [...] oraz przywołał opinie prawne odnośnie sytuacji prawnej obrządku [...] ([...]). W związku z niezmienionym stanem prawnym sprawy i w sytuacji braku jakichkolwiek nowych, istotnych dla sprawy okoliczności i dowodów, Minister Administracji i Cyfryzacji postanowił utrzymać w mocy wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] listopada 2011 r. postanowienie. Organ podnosi, że zaświadczenie wydawane na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 kpa stanowi informację, iż w posiadaniu organu znajdują się konkretne dokumenty świadczące o określonym stanie prawnym lub faktach. Wspomniane zaświadczenie jest wyłącznie przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego wcześniej ustalonego odpowiednim aktem prawnym, a treść zaświadczenia ma się opierać na posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy zbiorach danych (vide np. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt III SAB/Kr 18/10). Na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył ks. W. K. Proboszcz Parafii [...] w M., pełnomocnik Parafii [...] w W. zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 217 § 2 pkt 1 kpa poprzez błędną interpretację podstaw wydania zaświadczenia tj. przyjęcie art. 217 § 2 pkt 2 jako wyłączną podstawę uzasadniającą spełnienie żądania skarżącego w przedmiocie wydania zaświadczenia, 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 w związku z art. 138 w związku z artg. 144 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób dostateczny, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych sprawy art. 218 § 2 kpa, 3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 w związku z art. 218 kpa i 107 kpa poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia uniemożliwiające poznanie przyjętej przez organ administracji publicznej wykładni przepisów prawa zastosowanych przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 72 ust. 1-2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 1989 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) poprzez błędną ich interpretację i zastosowanie tj. przyjęcie że brak danych potwierdzających posiadanie osobowości prawnej przez Diecezję [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. nie jest wystarczającą postawą do wydania zaświadczenia o braku osobowości prawnej Diecezji [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce oraz 218 kpa w związku z art. 217 § 2 pkt 2 kpa poprzez bezpodstawną odmowę wydania zaświadczenia z powołaniem się na przesłankę braku wiedzy w państwie polskim organów decyzyjnych reprezentujących państwo odnośnie stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia osób prawnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia Ministra Administracji i Cyfryzacji poprzez jego uchylenie w całości oraz zmianę poprzedzającego ją postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, "iż Diecezja [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. nie posiadała osobowości prawnej" poprzez jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy pozwanemu do ponownego merytorycznego rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu skarżący szczegółowo ustosunkował się do powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że zarzuty skargi w istocie są powtórzeniem wcześniej prezentowanych przez Parafię argumentów i podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy czym oceny tej dokonuje według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Działając w oparciu o powyższe kryteria sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa. Zgodnie z treścią art. 217 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie jeżeli urzędowego potwierdzania określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzaniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 1 i 2 kpa). Natomiast zgodnie z treścią art. 218 § 1 kpa zaświadczenie może potwierdzać fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a contrario organ administracji może odmówić wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które z ewidencji lub rejestrów nie wynikają. Organ nie ma przy tym obowiązku prowadzenia postępowania obejmującego postępowanie wyjaśniające i oceny dowodów. Takie działania organu byłyby niedopuszczalne gdyby wkraczały w kompetencje innych organów na co słusznie zwrócił uwagę organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego wydania żądanego zaświadczenia. Z analizy zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że organ nie posiadał dokumentów z których wynikałoby wprost, że Diecezja [...] Kościoła Obrządku [...] w Polsce na dzień 31 sierpnia 1989 r. nie posiadała osobowości prawnej, dlatego też organ zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści na podstawie art. 219 kpa. Ustalenia powyższych kwestii skarżący może ewentualnie dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak sentencji.